วิกฤตสภาพภูมิอากาศ: สาเหตุ ผลกระทบ และแนวทางรอดของมนุษยชาติ

บทคัดย่อ

บทความปริทรรศน์นี้กล่าวถึงภาวะโลกร้อนที่ทวีความรุนแรงในยุคปัจจุบันส่งผลอันตรายเร่งให้สภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว จนนำมาสู่การเกิดวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ที่สร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และคุกคามการดำรงชีพของมนุษย์ จากความสำคัญของปัญหาดังกล่าว  บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้และเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ โดยมุ่งเน้นที่ 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ (1) สาเหตุของวิกฤตสภาพภูมิอากาศ (2) ผลกระทบของวิกฤตสภาพภูมิอากาศ (3) การบรรเทาวิกฤตสภาพภูมิอากาศ และ (4) การปรับตัวต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ผลการศึกษาพบว่า สาเหตุสำคัญของวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เกิดจากภายในชั้นบรรยากาศมีก๊าซเรือนกระจกชนิดต่างๆ โดยเฉพาะคาร์บอนไดออกไซด์ที่มาจากกิจกรรมของมนุษย์ สะสมตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยบนพื้นผิวโลกเพิ่มสูงขึ้นตามมา แล้วเกิดเป็นภาวะโลกร้อน ที่ก่อให้เกิดวิกฤตสภาพภูมิอากาศ สำหรับผลกระทบของวิกฤตสภาพภูมิอากาศ มีปรากฏทั้งคลื่นความร้อนรุนแรง ภัยแล้งยาวนาน ฝนตกหนัก พายุกำลังแรง รวมทั้งยังทำให้น้ำแข็งขั้วโลกละลายตัวอย่างรวดเร็ว จนส่งผลเร่งให้ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้น สำหรับการบรรเทาวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากภัยพิบัติที่รุนแรงในอนาคต ประกอบด้วยสามแนวทางหลักที่ต้องดำเนินการร่วมกัน  ได้แก่ (1) การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่ชั้นบรรยากาศ (2) การกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากชั้นบรรยากาศ และ (3) การกำจัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยออกจากแหล่งผลิต โดยจำเป็นต้องดำเนินการควบคู่กับการปรับตัวต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ บทความนี้จึงมุ่งสังเคราะห์องค์ความรู้อย่างเป็นระบบ โดยอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลทางวิชาการที่น่าเชื่อถือในระดับสากล เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจต่อปัญหาวิกฤตสภาพภูมิอากาศ และกระตุ้นให้เกิดการดำเนินการอย่างจริงจังในทุกระดับ เพื่อป้องกันไม่ให้วิกฤตลุกลามจนเกินขอบเขตของการแก้ไขในอนาคต