การส่งเสริมประชาธิปไตยภาคประชาชนในประเทศไทย : แนวทางในอนาคต
Main Article Content
บทคัดย่อ
การส่งเสริมประชาธิปไตยภาคประชาชนเป็นกระบวนการที่สำคัญต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยที่เน้นการมีส่วนร่วม โปร่งใส และรับผิดชอบต่อสังคมอย่างแท้จริง บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ประเด็นสำคัญที่เป็นพื้นฐานในการส่งเสริมประชาธิปไตยภาคประชาชนในสังคมไทย โดยอ้างอิงจากแนวคิดทางรัฐศาสตร์ร่วมสมัย บริบททางสังคม และการเปลี่ยนแปลงของกระแสโลกสมัยใหม่ ประเด็นหลักประกอบด้วย: การเสริมสร้างสิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชน การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารอย่างโปร่งใส การส่งเสริมการศึกษาพลเมือง การสนับสนุนการรวมกลุ่มของประชาชน การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ การพัฒนาสื่อภาคประชาชน การมีส่วนร่วมในนโยบายสาธารณะ การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น บทความวิชาการนี้ได้นำเสนอว่า การบูรณาการนี้จะช่วยสร้างสังคมประชาธิปไตยที่ยั่งยืน โดยประชาชนสามารถมีบทบาททั้งในเชิงการเสนอทางเลือก การตรวจสอบอำนาจ และการร่วมกำหนดอนาคตของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมเสนอแนวทางเชิงนโยบายที่สามารถนำไปปรับใช้ได้ในระดับชุมชน ท้องถิ่น และระดับชาติ เพื่อยกระดับบทบาทของภาคประชาชนในการพัฒนาประชาธิปไตยอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสังเคราะห์ วิเคราะห์งานวิจัย จากไทยและต่างประเทศ นำเสนอแบบเชิงพรรณนา พบว่าแนวโน้มในอนาคตของประชาธิปไตยภาคประชาชนมีทั้งโอกาสและความท้าทาย โดยเทคโนโลยีดิจิทัลจะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยขยายพื้นที่การมีส่วนร่วม การเข้าถึงข้อมูล และการรวมตัวของประชาชนในรูปแบบใหม่ และในอนาคต จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการมีส่วนร่วม, การเติบโตของภาคประชาสังคม, การส่งเสริมการรู้เท่าทันประชาธิปไตย, การกระจายอำนาจและเสริมสร้างบทบาทของท้องถิ่น, การพัฒนาแนวทางประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม รวมทั้งแนวโน้มขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมยุคใหม่
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ซึ่งสมาคมนักวิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป การนำเสนอผลงานวิจัยและบทความในวารสารนี้ไปเผยแพร่สามารถกระทำได้ โดยระบุแหล่งอ้างอิงจาก "วารสารสมาคมนักวิจัย"
เอกสารอ้างอิง
พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย. (2560). การเมืองภาคประชาชนกับประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์. (2559). ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในประเทศไทย. ในเอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการ สถาบันพระปกเกล้า.
วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร. (2564). ประชาธิปไตยในความเปลี่ยนแปลง: สังคมไทยกับพลังพลเมือง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สถาบันพระปกเกล้า. (2563). รายงานสถานภาพประชาธิปไตยไทย: โอกาสและข้อจำกัดของการมีส่วนร่วมภาคประชาชน. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
สถาบันพระปกเกล้า. (2564). รายงานดัชนีประชาธิปไตยประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
Chachavalpongpun, P. (2014). Good coup gone bad: Thailand’s political development since Thaksin. Silkworm Books.
Diamond, L., & Morlino, L. (2004). The Quality of Democracy: An Overview. Journal of Democracy, 15, 20-31.https://doi.org/10.1353/jod.2004.0060.
Dryzek, J. (2000). Deliberative Democracy and Beyond: Liberals, Critics, Contestations. Oxford University Press.
Fung, A., & Wright, E. O. (2003). Deepening democracy: Institutional innovations in empowered participatory governance. Verso.
Gaventa, J. (2006). Finding the spaces for change: A power analysis. IDS Bulletin, 37, 1-33.
doi:10.1111/j.1759-5436.2006.tb00320.x
Ginsburg, T., & Huq, A. Z. (2018). How to save a constitutional democracy. University of Chicago Press.
Norris, P. (2011). Democratic deficit: Critical citizens revisited. Cambridge University Press.
Pateman, C. (1970). Participation and democratic theory. Cambridge University Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Smith, J.A. et.al. (2009). Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research.
Translated Thai References
Kanchuchat, W. (2021). Democracy in transition: Thai society and civic power. Bangkok: Thammasat University. (in Thai).
King Prajadhipok's Institute. (2020). The state of democracy in Thailand: Opportunities and limitations of civic participation. Bangkok: King Prajadhipok's Institute. (in Thai).
King Prajadhipok's Institute. (2021). Thailand democracy index report. Bangkok: King Prajadhipok's Institute. (in Thai).
Liebboonlertchai, P. (2017). Civil society politics and participatory democracy in Thailand. Bangkok: Thammasat University. (in Thai).
Phongpaichit, P. (2016). Participatory democracy: Concepts and applications in Thailand. In Proceedings of the Academic Seminar, King Prajadhipok’s Institute. (in Thai).