นวัตกรรมการมีส่วนร่วมแบบปรึกษาหารือ: ทางออกของการกระจายอำนาจ และการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นบทความเชิงสังเคราะห์แนวคิด (conceptual paper) โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมเชิงบูรณาการ เพื่อวิเคราะห์บทบาทของ “นวัตกรรมการมีส่วนร่วมแบบปรึกษาหารือ” ในฐานะกลไกเชื่อมระหว่างการกระจายอำนาจกับธรรมาภิบาลท้องถิ่นในบริบทประเทศไทย ปัญหาสำคัญคือ แม้การกระจายอำนาจของไทยตลอดกว่าสองทศวรรษจะมีพัฒนาการด้านโครงสร้างและกฎหมาย แต่กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนยังคงมุ่งเน้นเชิงปริมาณและมีความเชื่อมโยงกับการตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างจำกัด บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์กรอบแนวคิดที่ช่วยอธิบายและออกแบบการมีส่วนร่วมที่เน้น “คุณภาพของการปรึกษาหารือ” บนฐานข้อมูล เหตุผล และความเสมอภาคของเสียง
แนวทางการศึกษาสังเคราะห์กรอบทฤษฎีสามชุด ได้แก่ (1) ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ (2) การกระจายอำนาจและธรรมาภิบาล และ (3) นวัตกรรมการมีส่วนร่วมเชิงดิจิทัล เพื่อนำไปพัฒนาแนวคิด “Deliberative–Innovative Governance” ในระดับพื้นที่ ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นองค์ประกอบเชื่อมโยงกันห้ามิติ ได้แก่ (1) โครงสร้างความร่วมมือเชิงแนวราบระหว่างรัฐ เอกชน และประชาชน (2) กระบวนการปรึกษาหารือที่อาศัยเหตุผลและข้อมูลเพื่อลดการครอบงำ (3) การใช้เทคโนโลยี e-Participation เพื่อขยายการเข้าถึงอย่างต่อเนื่อง (4) กลไกเสริมสร้างทุนทางสังคมและความไว้วางใจ และ (5) ผลลัพธ์เชิงนโยบายที่มีความโปร่งใสและตรวจสอบได้ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน SDG 16
จากผลการสังเคราะห์ บทความนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย 5 ประการ ได้แก่ การจัดตั้งศูนย์นวัตกรรมการมีส่วนร่วมท้องถิ่น การบูรณาการ e-Participation กับงบประมาณแบบมีส่วนร่วม และการเพิ่มตัวชี้วัด “คุณภาพของการปรึกษาหารือ” ในระบบ ITA/PA ทั้งนี้ บทความเสนอ “Deliberative Governance Innovation Model” เป็นกรอบแนวคิดต้นแบบสำหรับการประยุกต์ใช้ในบริบทท้องถิ่นไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ซึ่งสมาคมนักวิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป การนำเสนอผลงานวิจัยและบทความในวารสารนี้ไปเผยแพร่สามารถกระทำได้ โดยระบุแหล่งอ้างอิงจาก "วารสารสมาคมนักวิจัย"
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ กาญจนประดิษฐ์. (2565). เวทีประชาคมกับการมีส่วนร่วมของประชาชนท้องถิ่น. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พนม คลี่ฉายา. (2564). การบริหารงานท้องถิ่นในยุคกระจายอำนาจ. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยการปกครอง, มหาวิทยาลัยบูรพา.
พีรเดช ศรีชัย. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนโยบายท้องถิ่น. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 20(3), 78–89.
สถาบันพระปกเกล้า. (2565). รายงานสรุปเวที Policy Dialogue Forum ด้านธรรมาภิบาลท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2566). รายงานผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
Borwornsak, U., & Burns, W. D. (1999). The Thai Constitution of 1997: Sources and process. Amsterdam: International Institute for Asian Studies.
Cabannes, Y. (2004). Participatory budgeting: A significant contribution to participatory democracy. Environment and Urbanization, 16(1), 27–46.
Dryzek, J. S. (2010). Foundations and frontiers of deliberative governance. Oxford University.
Dufhues, T., Theesfeld, I., & Buchenrieder, G. (2015). The political economy of decentralization in Thailand: How past and present decentralization affects rural actors’ participation. European Journal of Development Research, 27(5), 793–810.
Emerson, K., & Nabatchi, T. (2015). Collaborative governance regimes. Georgetown University.
Faguet, J. P. (2014). Decentralization and governance. World Development, 53, 2–13.
Fishkin, J. S. (2009). When the people speak: Deliberative democracy and public consultation. Oxford University.
Fishkin, J. S., & Luskin, R. C. (2005). Experimenting with a democratic ideal: Deliberative polling and public opinion. Acta Politica, 40(3), 284–298.
Fox, J. A. (2015). Social accountability: What does the evidence really say?. World Development, 72, 346–361.
Fung, A. (2006). Varieties of participation in complex governance. Public Administration Review, 66(S1), 66–75.
Gastil, J., & Levine, P. (Eds.). (2005). The deliberative democracy handbook: Strategies for effective civic engagement in the 21st century. Jossey-Bass.
Gonçalves, S. (2014). The effects of participatory budgeting on municipal expenditures and infant mortality in Brazil. World Development, 53, 94–110.
Graham, J., Amos, B., & Plumptre, T. (2003). Principles for good governance in the 21st century. Institute on Governance.
Gutmann, A., & Thompson, D. (2004). Why deliberative democracy. Princeton University.
Habermas, J. (1996). Between facts and norms: Contributions to a discourse theory of law and democracy (W. Rehg, Trans.). MIT.
Harrison, T. M., & Sayogo, D. S. (2014). Transparency, participation, and accountability practices in open government: A comparative study. Government Information Quarterly, 31(4), 513–525.
Janssen, M., & Helbig, N. (2018). Innovating and changing the policy-cycle: Policy-makers be prepared!. Government Information Quarterly, 35(2), 402–409.
Macintosh, A. (2004). Characterizing e-participation in policy-making. In Proceedings of the 37th Annual Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 1–10). IEEE.
Mansbridge, J., Bohman, J., Chambers, S., Estlund, D., Føllesdal, A., Fung, A., Lafont, C., Manin, B., & Martí, J. L. (2012). A systemic approach to deliberative democracy. In J. Parkinson & J. Mansbridge (Eds.), Deliberative systems: Deliberative democracy at
the large scale (pp. 1–26). Cambridge University.
Manor, J. (1999). The political economy of democratic decentralization. World Bank.
Medaglia, R. (2012). eParticipation research: Moving beyond ‘e’ and ‘government’. Government Information Quarterly, 29(3), 346–352.
Oates, W. E. (1999). An essay on fiscal federalism. Journal of Economic Literature, 37(3), 1120–1149.
OECD. (2021). Government at a glance 2021. OECD.
Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University.
Ostrom, E. (2005). Understanding institutional diversity. Princeton University.
Parkinson, J. (2006). Deliberating in the real world: Problems of legitimacy in deliberative democracy. Oxford University.
Phang, C. W., & Kankanhalli, A. (2008). A framework of ICT exploitation for e-participation initiatives. Communications of the ACM, 51(12), 128–132.
United Nations Development Programme. (1997). Governance for sustainable human development. UNDP.
Unger, D., & Mahakanjana, C. (2016). Decentralizing Thailand: The challenges of citizen participation. ISEAS.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. United Nations.
Translated Thai References
Kanchanapradit, K. (2022). Community forums and the participation of local people. Chiang Mai: Chiang Mai University Press. (In Thai)
Khlichaya, P. (2021). Local Administration in the Era of Decentralization. Bangkok: College of Administration, Burapha University. (In Thai)
King Prajadhipok Institute. (2022). Summary Report of the Policy Dialogue Forum on Local Governance. Bangkok: King Prajadhipok Institute. (In Thai)
Office of the Public Sector Development Commission. (2023). Report on the Integrity and Transparency Assessment (ITA) of Government Agencies, Fiscal Year 2023. Bangkok: Office of the Public Sector Development Commission. (In Thai)
Srichai, P. (2020). Public participation in the local policy process. Journal of Public Administration, 20(3), 78–89. (In Thai)
