การพัฒนารูปแบบการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวอย่างมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในจังหวัดราชบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวในจังหวัดราชบุรี 2) พัฒนารูปแบบการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวอย่างมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในจังหวัดราชบุรี และ 3) ศึกษาระดับความพึงพอใจเกี่ยวกับรูปแบบการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวอย่างมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในจังหวัดราชบุรี เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่มจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย เกษตรกรและนักวิชาการส่งเสริมการเกษตรจำนวน 16 ราย เก็บข้อมูลเชิงปริมาณโดยการใช้แบบสอบถาม จากกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 3 กลุ่ม โดยการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ได้แก่ เกษตรกรเลี้ยง
ด้วงงวงมะพร้าว จำนวน 10 ราย เกษตรกรปลูกมะพร้าวน้ำหอม จำนวน 360 ราย และนักวิชาการส่งเสริมการเกษตรจำนวน 50 ราย วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) สถานการณ์การเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวในจังหวัดราชบุรี มีจำนวนลดน้อยลง และยังขาดการส่งเสริมจากภาครัฐ เนื่องจากด้วงงวงมะพร้าวเป็นศัตรูที่สำคัญของการปลูกมะพร้าวน้ำหอม 2) การพัฒนารูปแบบโดยการกำหนดหลักเกณฑ์มาตรฐานการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว จำนวน 5 ด้าน ได้แก่ ด้านองค์ประกอบฟาร์ม ด้านการจัดการฟาร์ม ด้านสุขภาพ ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านการบันทึกข้อมูล และ 3) ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เกษตรกรเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวและนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร มีความพึงพอใจต่อหลักเกณฑ์มาตรฐานการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าวในภาพรวมระดับมากที่สุด ส่วนเกษตรกรปลูกมะพร้าวน้ำหอมมีความพึงพอใจต่อหลักเกณฑ์มาตรฐานการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว ในภาพรวมระดับมาก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ซึ่งสมาคมนักวิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป การนำเสนอผลงานวิจัยและบทความในวารสารนี้ไปเผยแพร่สามารถกระทำได้ โดยระบุแหล่งอ้างอิงจาก "วารสารสมาคมนักวิจัย"
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (2568). กระทรวงเกษตรฯ พิจารณาปรับคู่มือการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู) เพื่อการส่งเสริมการเลี้ยงด้วงสาคูอย่างมีคุณภาพ. สืบค้นเมื่อ 8 กรกฎาคม 2568, จาก https://www.thailandplus.tv/archives/430721
กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2565). คู่มือการเลี้ยงด้วงงวงมะพร้าว (ด้วงสาคู). กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2566). อัตรากําลังกรมส่งเสริมการเกษตร ปี 2565. สืบค้นเมื่อ 8 กรกฎาคม 2568, จาก http://www.agriinfo.doae.go.th/year65/doae/personel/power.pdf.
นรินทร์ชัย พัฒนพงศา. (2547). การมีส่วนร่วม: หลักการพื้นฐาน เทคนิคและกรณีตัวอย่าง. เชียงใหม่: สิริลักษณ์การพิมพ์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ภาณุวรรณ จันทวรรณกูร และ ณพศิษฎ์ จักรพิทักษ์. (2561). แมลงเศรษฐกิจ. เชียงใหม่: โชตนาพริ้นท์ จำกัด.
ระวี อินจินดา. (2542). การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชนบ้านโปง ต.ป่าไผ่ อ.สันทราย จ.เชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
รัชตะ ตั้งศิริพัฒน์ และ วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร. (2546). การวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 12(6), 865-875.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.). (2568). แมลง : อาหารแห่งอนาคต. สืบค้นเมื่อ 8 กรกฎาคม 2568, จาก https://www.ipst.ac.th/knowledge/61703/20240423-01.html
สานิตย์ หนูนิล. (2561). การสร้างความผูกพันกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: ปัจจัยสู่ความสำเร็จในการรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร. วารสารนักบริหาร, 38(1), 37-45.
สมภพ คชินธนานันท์. (2541). การมีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อมของข้าราชการมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สิริศักดิ์ ชีช้าง และ กัตติเนตร สกุลสวัสดิวงศ์. (2563). การจัดการผลิตและประเมินด้านสุขอนามัยเพื่อพัฒนา มาตรฐานการเลี้ยงแมลงกินได้ในจังหวัดนครศรีธรรมราช. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย นครศรีธรรมราช.
สุปาณี เลี้ยงพรพรรณ. (2550). การบริโภคแมลงส่งผลต่อมนุษย์อย่างไร. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ, 10(2), 1-11.
สุภาภรณ์ นิลกลาง และ บุษกรณ์ ลีเจ้ยวะระ. (2565). การยอมรับของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์อาหารจากด้วงมะพร้าวเพื่อจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในเชิงพาณิชย์ของวิสาหกิจชุมชนตำบลน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. Journal of Modern Learning Development, 7(10), 79-92.
สุรีรัตน์ วงษ์ชื่น. (2566). โมเดลการส่งเสริมการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก. (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต), มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สุรีรัตน์ วงษ์ชื่น และคณะ. (2567). โมเดลการส่งเสริมการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(2), 662-689.
สำนักงานเกษตรจังหวัดราชบุรี. (2566). จำนวนเกษตรกรที่เลี้ยงด้วงสาคูในในจังหวัดราชบุรี. สำนักงานเกษตรจังหวัดราชบุรี กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2566). ข้อมูลพื้นฐานของจังหวัดราชบุรี. สืบค้นเมื่อ 8 กรกฎาคม 2568. จาก https://www.opsmoac.go.th/ratchaburi-dwl-files-471091791245.
สำนักงานวิจัยและพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร. (2560). เอกสารวิชาการการจัดการศัตรูมะพร้าว. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.). (2560). คู่มือการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับฟาร์มจิ้งหรีด (มกษ.8202-2560). กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ.
Translated Thai References
Chantawankul, P., & Chakrapitak, N. (2018). Economic insects. Chiang Mai: Chotana Print Co., Ltd. (In Thai)
Cheechang, S., & Sakulsawadiwong, K. (2020). Production management and hygiene assessment for developing edible insect rearing standards in Nakhon Si Thammarat province. Rajamangala University of Technology Srivijaya, Nakhon Si Thammarat. (In Thai)
Department of Agricultural Extension, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2022). Manual for rearing coconut weevils (sago weevils). Bangkok: Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Department of Agricultural Extension, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2023). Department of agricultural extension staffing ratios 2022. Retrieved July 8, 2025, from http://www.agriinfo.doae.go.th/year65/doae/personel/power.pdf.
Inchinda, R. (1999). Community participation in natural resource and environmental conservation in Ban Pong village, Pa Phai subdistrict, San Sai district, Chiang Mai province. (Master's Thesis), Chiang Mai University. (In Thai)
Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology (IPST). (2025). Insects: Food of the future. Retrieved July 8, 2025, from https://www.ipst.ac.th/knowledge/61703 /20240423-01.html (In Thai)
Kachinthananan, S. (1998). Participation in environmental management of Chiang Mai University officials. (Master's Thesis), Chiang Mai University. (In Thai)
Liengpornpan, S. (2007). How does insect consumption affect humans. Thaksin University Journal, 10(2), 1-11. (In Thai)
Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2025). Ministry of Agriculture considers revising the coconut weevil (sago beetle) rearing manual to promote quality sago beetle rearing. Retrieved July 8, 2025, from https://www.thailandplus.tv/archives/430721 (In Thai)
National Agricultural and Food Standards Bureau (NAFSO). (2017). Good agricultural practices manual for cricket farms (NAFSO 8202-2017). Bangkok: National Agricultural and Food Standards Bureau. (In Thai)
Nilklang, S., & Leejoewara, B. (2022). The consumer adoption of food product made from coconut beetle for commercial distribution of Tambol Mamphong community enterprise, Namphong district, Khon Kaen province. Journal of Modern Learning Development, 7(10), 79-92. (In Thai)
Noonin, S. (2018). Stakeholder engagement: The key success factor for corporate social responsibility. Execcutive Journal, 38(1), 37-45. (In Thai)
Office of the Permanent Secretary, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2023). Basic information of Ratchaburi province. Retrieved July 8, 2025, from https://www.opsmoac.go.th/ratchaburi-dwl-files-471091791245 (In Thai)
Pattanapongsa, N. (2004). Participation: basic principles, techniques and case studies. Chiang Mai: Sirilak Printing. (In Thai)
Plant Protection Research and Development Office, Department of Agriculture. (2017). Technical document on coconut pest management. Bangkok: Agricultural Cooperative Federation of Thailand Printing Press Limited. (In Thai)
Ratchaburi Provincial Agricultural Extension Office. (2023). Number of farmers raising sago beetles in Ratchaburi Province. Ratchaburi Provincial Agricultural Extension Office, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Srisa-at, B. (2017). Basic research. Bangkok: Suwiriyasan. (In Thai)
Tangsiripat, R., & Tangcharoensathien, V. (2003). Stakeholder analysis. Journal of Health Science, 12(6), 865-875. (In Thai)
Wongchuen, S. (2023). Extension model of sustainable coconut pest control for coconut farmers in the eastern region. (Doctoral Dissertation), Sukhothai Thammathirat Open University. (In Thai)
Wongchuen, S. et al. (2024). Extension model of sustainable coconut pest control for coconut farmers in the eastern region. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(2), 662-689. (In Thai)
