อิทธิพลของหัวคะแนนที่มีผลต่อความโปร่งใสในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของประเทศไทย ปี 2569
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทและอิทธิพลของหัวคะแนนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของประเทศไทยในปี 2569 โดยวิเคราะห์บทบาทของหัวคะแนนในระบบการเมืองไทย และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อกระบวนการเลือกตั้งและประชาธิปไตย ใช้การวิเคราะห์สังเคราะห์เอกสารจากงานวิจัย บทความของไทยและต่างประเทศตลอดจนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องนำเสนอแบบเชิงพรรณา ผลการการศึกษาทำให้เห็นว่าหัวคะแนนยังคงมีอิทธิพลสูงในการชักจูงและระดมคะแนนเสียงผ่านเครือข่ายทางสังคมและเศรษฐกิจ แม้ว่าจะมีความพยายามควบคุมโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่บทบาทนี้ยังคงสร้างความท้าทายต่อความโปร่งใสและความเป็นธรรมของกระบวนการเลือกตั้ง บทความเสนอแนะแนวทางปฏิรูประบบเลือกตั้งและการส่งเสริมจิตสำนึกประชาธิปไตยเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบอบประชาธิปไตยไทยในอนาคต ข้อเสนอแนะจำเป็นจะต้องดำเนินการในเรื่อง 1)ปฏิรูประบบเลือกตั้งพิจารณาปรับเปลี่ยนระบบเลือกตั้งไปสู่ระบบที่ส่งเสริมการแข่งขันอย่างเสรีและลดการพึ่งพาหัวคะแนน 2)เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)พิจารณาปรับเปลี่ยนระบบเลือกตั้งไปสู่ระบบที่ส่งเสริมการแข่งขันอย่างเสรีและลดการพึ่งพาหัวคะแนน 3)ส่งเสริมการรับรู้และสิทธิของประชาชน โดยการจัดกิจกรรมและแคมเปญให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับสิทธิเลือกตั้ง ผลกระทบของการซื้อเสียง และบทบาทของหัวคะแนนเพื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถตัดสินใจอย่างมีสติปัญญาและมีความเป็นอิสระ 4)ส่งเสริมบทบาทของภาคประชาสังคมและสื่อมวลชน 4)ภาคประชาสังคมและสื่อสามารถมีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบชี้แจง และเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมการเมืองของหัวคะแนน เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสและลดอิทธิพลที่ไม่พึงประสงค์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ซึ่งสมาคมนักวิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป การนำเสนอผลงานวิจัยและบทความในวารสารนี้ไปเผยแพร่สามารถกระทำได้ โดยระบุแหล่งอ้างอิงจาก "วารสารสมาคมนักวิจัย"
เอกสารอ้างอิง
สถาบันการเมืองแห่งประเทศไทย. (2563). รายงานสถานการณ์การเลือกตั้งและการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันการเมืองแห่งประเทศไทย.
สถาบันวิจัยสังคม. (2560). รายงานการศึกษาบทบาทหัวคะแนนในพื้นที่ภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย.
เอกรินทร์ ต่วนศิริ และ ชัยพงษ์ สำเนียง. (2568). อินฟลูเอนเซอร์ท้องถิ่นกับการเมืองไทยร่วมสมัย: เศรษฐกิจใหม่ อัตลักษณ์ และทุนเลือกตั้งใหม่ที่เปลี่ยนไป. สืบค้นเมื่อ 20 มุนายน 2569 จาก https://wewatchthailand.org/articles/2025-09-08-01
Anderson, B. (1990). Language and power: Exploring political culture in Indonesia. Cornell University Press.
Bjork, C. (2012). Thailand: State and society. University of Hawaii Press.
Chaloemtiarana, T. (2007). Thailand: The politics of despotic paternalism. Cornell University Press.
Farrelly, N. (1999). The politics of patronage: Power, dispossession and democracy in the Philippines. University of Hawaii Press.
Jones, L., & Camp, R. (2019). Social media and political mobilization in Southeast Asia. Asian Journal of Communication, 29(3), 215–234.
Kuhn, R. (2006). Political competition and electoral integrity in Southeast Asia. Journal of Democracy, 17(2), 35–49.
Peou, S. (2007). Patronage and political violence in Thailand. Asian Survey, 47(6), 818-843.
Phongpaichit, P., & Baker, C. (2004). Thaksin: The business of politics in Thailand. Silkworm Books.
Smith, J. (2020). Influence of local power holders in Southeast Asian elections. Journal of Political Studies, 22(4), 55–73.
Weber, M. (1947). The Theory of Social and Economic Organizations. New York: Free Press.
Wyatt, S.M.E. et al. (2003) Non-Users Also Matter: The Construction of Users and Nonusers of the Internet. In: Oudshoorn, N. and Pinch, T., Eds., How Users Matter: The Co-Construction of Users and Technology, The MIT Press, Cambridge, 67-79. https://doi.org/10.7551/mitpress/3592.003.0006
Translated Thai References
Social Research Institute. (2017). A Study Report on the Role of Political Boosters in Various Regions of Thailand. Bangkok: University. (in Thai)
The Political Institute of Thailand. (2020). Report on the Election Situation and Politics in Thailand. Bangkok: The Political Institute of Thailand. (in Thai)
Tuansiri, E., & Samniang, C. (2025). Local Influencers and Contemporary Thai Politics: The New Economy, Identity, and Changing Electoral Capital, Retrieved June 20, 2026, from https://wewatchthailand.org/articles/2025-09-08-01(in Thai)
