นโยบายและกลไกการส่งเสริมการลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนและเป็นธรรม กรณีศึกษาพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ลักษณะ แนวคิด จุดแข็งและข้อจำกัดของนโยบายและกลไก การส่งเสริมการลงทุนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ที่เอื้อต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนและความเป็นธรรม ในมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม อันจะทำให้ได้สารสนเทศเพื่อใช้ประกอบเป็นแนวทางออกแบบนโยบายและกลไกการส่งเสริมการลงทุนที่ยั่งยืนและเป็นธรรมต่อไป การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม จำนวน 25 คน ประกอบด้วยกลุ่มผู้กำหนดนโยบาย กลุ่มผู้ปฏิบัติงาน และกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีบทบาทเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการลงทุนในพื้นที่ EEC ทั้งจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนในพื้นที่ โดยใช้วีการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจง แล้วนำผลการสัมภาษณ์มาวิเคราะห์และสรุปผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์การวิจัยที่กำหนดผลการศึกษาพบว่านโยบายและกลไกการส่งเสริมการลงทุนใน EEC มีจุดแข็งสำคัญ 3 ประการ ได้แก่  ความชัดเจนของกฎหมายรองรับที่ให้อำนาจพิเศษแก่หน่วยงานบริหาร ทำเลที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Location) ที่มีระบบขนส่งครบทุกมิติ และการลดขั้นตอนราชการผ่านระบบ One Stop Service ส่วนข้อจำกัดสำคัญคือ ความไม่ต่อเนื่องของนโยบายเมื่อเปลี่ยนรัฐบาล และการบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่ยังทำงาน
แบบแยกส่วน และการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ยังอยู่ในระดับการรับฟัง มากกว่าการมีอำนาจร่วมในการตัดสินใจ อันส่งผลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งทางด้านเศรษฐกิจคือการกระจุกตัวของผลประโยชน์ และช่องว่างในการมีสวนร่วมและการเปลี่ยนแปลงวิถีชุมชนที่ยังไม่ได้รับการดูแลอย่างเป็นระบบ