การพัฒนาผลิตภัณฑ์สาโทข้าวเหนียวดำลืมผัวผสมกล้วยน้ำว้า

ผู้แต่ง

  • นภาพร ก้อนมณี วิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่น
  • Suwanna Pichaiyongvongdee Suan Dusit University
  • นเรศ บางศิริ วิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่น
  • อัธยา พามนตรี วิทยาลัยอาชีวศึกษาร้อยเอ็ด
  • อาธิติญา แสนแสง วิทยาลัยอาชีวศึกษาขอนแก่น

คำสำคัญ:

กล้วยน้ำว้า, ข้าวเหนียวดำลืมผัว, ลูกแป้ง, สาโท

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมของข้าวเหนียวดำลืมผัวต่อกล้วยน้ำว้าเพื่อผลิตสาโท โดยแปรอัตราส่วน 3 ระดับคือ 80:20, 60:40 และ 50:50 หลังจากนั้นวิเคราะห์คุณภาพทางเคมี โดยวิเคราะห์ปริมาณของแข็งที่ละลายได้ทั้งหมด วิเคราะห์ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) วิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ ทั้ง 3 สูตร ตลอดระยะเวลาการหมัก 14 วัน โดยมีการตรวจคุณค่าทางเคมีทุก ๆ 2 วัน พบว่าปริมาณของแข็งที่ละลายได้ทั้งหมด โดยสูตรที่ 1 มีค่า TTS เริ่มต้น 7.3 °Brix และลดลงเหลือ 6.5 °Brix  สูตรที่ 2 มีค่า TTS เริ่มต้น 6.6 °Brix และลดลงเหลือ 6.0 °Brix   สูตรที่ 3 มีค่า TTS เริ่มต้น 6.7 °Brix และลดลงเหลือ 6.2 °Brix ตลอดระยะเวลาการหมัก 14 วัน  ค่า pH อยู่ทั้ง 3 สูตร เริ่มต้นที่ 3.86 3.90 และ 3.82 และวันสุดท้ายของการหมักลดลงเท่ากับ 3.48 3.52 และ 3.38 ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ปริมาณแอลกอฮอล์ พบว่าวันที่ 14 ของการหมัก สูตรที่ 1, 2 และ 3 มีปริมาณแอลกอฮอล์เท่ากับ 13.10%  12.10%  และ 11.70% ตามลำดับ ซึ่งไม่เกิน 15.00% เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานที่ผลิตภัณฑ์ชุมชนกำหนด (มผช. 3/2546 สาโท) และผลการประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส พบว่า สูตรที่ 1 มีคะแนนด้านสี กลิ่น และความชอบโดยรวมมากกว่าทุกสูตร ซึ่งอยู่ในระดับชอบมาก คะแนนเท่ากับ 8.27±1.00, 8.27±0.65 และ 8.18±1.66 ตามลำดับ ดังนั้นจากการพัฒนาสูตรสาโทจากข้าวเหนียวดำลืมผัวผสมกล้วยน้ำว้าจึงสรุปได้ว่าสูตรที่ 1 (อัตราส่วนข้าวเหนียวต่อกล้วย น้ำว้า เท่ากับ 80:20)  มีปริมาณแอลกอฮอล์สูงสุด (13.10%) และมีค่า TTS และ pH มีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย และยังได้รับการยอมรับททางประสามสัมผัสจากผู้ทดสอบมากที่สุด 

เอกสารอ้างอิง

เกศินี จันทรโสภณ. (2545). การวิจัยและพัฒนาการผลิตสาโทชั้นคุณภาพดีจากขาวเมา. กรุงเทพมหานคร:สํานักงานคณะกรรมการวิจัยแหงชาติ.

จิตติมา กอหรั่งกูล สุปรานี ชาติงาม มุกดาวัลย จิตรภิญโญ และสัตตบุษย พงษตน. (2561). การศึกษาการผลิตสาโทจากครั้งที่ 6

มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ. สมุทรปราการ. 307-312.

ชูชาติ กุดเป่ง วิชัย เสริมผล และวราวุธ ธนะมูล. (2559). การศึกษาการผลิตสาโทจากพันธ์ข้าวพื้นเมืองชนิดต่างๆ ใน จังหวัดนครราชสีมา. ใน การประชุมวิชาการ The national and international graduate research conference 2016. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น. 371-380.

ประภัสรา ศิริขันธ์แสง ปณิดา เผือกแก้ว และนราศร ศิริสงวน. (2560). ผลของสาโทข้าวต่างสีต่อการยับยั้งเชื้อ Escherichia coli และ Staphylococcus aureus. วารสารวิทยาศาสตร์คชสาส์น. 39(1) : 121-135.

ไพโรจน วิริยจารี. (2534). วิทยาศาสตรและเทคโนโลยีการหมัก. เชียงใหม: ภาควิชาวิทยาศาสตรและ เทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม.

สุนทร ตรีนันทวัน. (2553). คุณค่าโภชนาการจากกล้วยน้ำว้า. เข้าถึงเมื่อ 20 มกราคม 2567. เข้าถึงจาก https://www.scimath.org/article-biology/item/516-cultivated-banana.

สุราไทย. (ม.ป.ป.). การผลิตสุรากลั่นชุมชน. สืบคนจาก https://surathai.wordpress.com/2011/ 05/15/thaidisti.

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (2546). มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนสาโท (มผช.3/2546). เข้าถึงเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2567. เข้าถึงจาก https://fic.nfi.or.th/law/upload/file1/TH_1055.pdf.

Maria Mavrommati, Seraphim Papanikolaou, George Aggelis. (2023). Improving ethanol tolerance of Saccharomyces cerevisiae through adaptive laboratory evolution using high ethanol concentrations as a selective pressure, Process Biochemistry, Volume 124, 2023, Pages 280-289.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-01-22

รูปแบบการอ้างอิง

ก้อนมณี น., Pichaiyongvongdee, S., บางศิริ น., พามนตรี อ. ., & แสนแสง อ. . (2026). การพัฒนาผลิตภัณฑ์สาโทข้าวเหนียวดำลืมผัวผสมกล้วยน้ำว้า. วารสารวัฒนธรรมอาหารไทย, 8(1), 14–25. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jfood/article/view/273710

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย