การยกระดับเครื่องดื่มสมุนไพรด้วยการปรับปรุงการนำเสนอและการตกแต่งจากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อเพิ่มมูลค่าสำหรับการท่องเที่ยวจังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องการยกระดับเครื่องดื่มสมุนไพรด้วยการปรับปรุงการนำเสนอและการตกแต่งจากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อเพิ่มมูลค่าสำหรับการท่องเที่ยวจังหวัดสุรินทร์ มีวัตถุประสงค์คือ 1. เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับการใช้สมุนไพรในจังหวัดสุรินทร์ 2. เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มพื้นถิ่น 3. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มสมุนไพรโดยการปรับปรุงรูปแบบการนำเสนอและการตกแต่งเพื่อเพิ่มมูลค่า การวิจัยใช้วิธีการวิจัยแบบปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) โดยดำเนินการใน 3 ขั้นตอนหลัก ประกอบด้วย 1) การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยการสัมภาษณ์ผู้นำชุมชนและปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 20 คน เพื่อสำรวจสมุนไพรในชุมชน 2) การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มสมุนไพรโดยการสำรวจนักท่องเที่ยวด้วยแบบสอบถาม จำนวน 400 ตัวอย่าง และ 3) การพัฒนาผลิตภัณฑ์โดยการคัดเลือกสมุนไพรที่เหมาะสมและปรับปรุงรูปแบบการนำเสนอด้วยการตกแต่งแก้วและภาชนะเพื่อเพิ่มความน่าสนใจและมูลค่า ผลการวิจัยพบว่า สมุนไพรที่เป็นที่นิยมใช้ในชุมชนมี 16 ชนิด ได้แก่ ขมิ้นชัน ตะไคร้หอม อัญชัน ว่านหางจระเข้ มะตูม กระเจี๊ยบแดง บัวบก ข่า ฝาง มะเฟือง กระชาย มะกรูด มะนาว ย่านาง ใบเตย และขี้เหล็ก ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มสมุนไพร ได้แก่ ความสะดวกในการหาซื้อ (ค่าเฉลี่ย = 4.55) คุณประโยชน์ต่อสุขภาพ (ค่าเฉลี่ย = 4.01) และการแนะนำจากครอบครัวหรือเพื่อน (ค่าเฉลี่ย = 4.00) จากการคัดเลือกและพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้เลือกสมุนไพร 4 ชนิด คือ อัญชัน กระเจี๊ยบแดง มะตูม และฝาง มาพัฒนาเป็นเครื่องดื่ม การยกระดับผลิตภัณฑ์ทำโดยการปรับปรุงรูปแบบการนำเสนอจากเดิมที่ใส่หม้อหรือกระติกมาเป็นการตกแต่งแก้วด้วยสมุนไพรสดเป็นองค์ประกอบ การจัดเรียงเพื่อความสวยงาม และการใช้ภาชนะที่เหมาะสม ทำให้เครื่องดื่มมีความน่าสนใจ เพิ่มมูลค่า และสร้างเอกลักษณ์ที่สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพ