เอกลักษณ์ชุมชนริมฝั่งชายทะเลบนผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ : กรณีศึกษาบ้านโคกขาม จังหวัดสมุทรสาคร

ผู้แต่ง

  • พิชญา คุ้มแคว้น สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพมหานคร 10200
  • บุณยนุช นาคะ สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพมหานคร 10200
  • ศุภารมย์ ประสาทแก้ว สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพมหานคร 10200
  • รัชพล แย้มกลีบ สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพมหานคร 10200

คำสำคัญ:

เอกลักษณ์ชุมชน , ผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมสี , เศรษฐกิจสร้างสรรค์

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภูมิปัญญาการทำผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติของบ้านโคกขาม จังหวัดสมุทรสาคร และออกแบบลวดลายเอกลักษณ์ชุมชนของผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติของบ้านโคกขาม วิธีการวิจัย การวิจัยเชิงคุณภาพ (รูปแบบการวิจัยดำเนินการ) โดยเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 20 คน และร่วมออกแบบอุปกรณ์สร้างลวดลายระหว่างคณะผู้วิจัย ชุมชน และนักออกแบบลวดลาย ผลการวิจัย กลุ่มตัวอย่างได้เลือก ปลากัดมหาชัย ใบจากและต้นจาก เพื่อสะท้อนถึงเอกลักษณ์ของจังหวัดสมุทรสาคร และได้นำไปทดลองใช้กับวิสาหกิจชุมชน ถ่ายทอดกระบวนการแก่ประชาคม และร่วมพัฒนาลวดลายและเครื่องมือเพิ่มเติม ซึ่งได้ผลความพึงพอใจในภาพรวมร้อยละ 97.63 นัยทางทฤษฎี/นโยบาย ภูมิปัญญาหัตถกรรมกระบวนการย้อมผ้าสีธรรมชาติของวิสาหกิจชุมชนผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติบ้านโคกขาม สามารถนำไปออกแบบอุปกรณ์สร้างลวดลายบนผืนผ้ามัดย้อมให้มีเอกลักษณ์ชุมชนซึ่งนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรม และสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในชุมชน

เอกสารอ้างอิง

Baan Lae Suan Publishing House. (2562). The maker & the new age of craft: Makers and the new era of handmade work. https://www.baanlaesuan.com/10513/design/design-update/product/the-maker-the-new-age-of-craft.

City Research Unit. (2554). Chiang Mai: A model for creative cities [Unpublished research report]. Faculty of Architecture and Planning, Thammasat University.

Customs Department. (2565). Report on export of Thai handicraft products during December 2022. https://www.sacit.or.th/th/detail/2023-02-05-21-55-08.

Educational Equality Fund. (2564). M&T Group, tie-dye fabric from Ban Kok Kham, Samut Sakhon Province: Learn how to make tie-dye fabric and develop people's potential towards building a strong community. https://www.eef.or.th/communities/2563-beginning-113/.

Faculty of Science, Mahidol University. (2555). Researchers at Mahidol University's Faculty of Science discover a new wild betta species. https://science.mahidol.ac.th/th/activity/nov55-19.php.

Mayusor, C. (2555). Art of fabric patterns design by tie-dyeing using natural dyes : Examining only types, forms, techniques, and processes of creating patterns through tie-dyeing and dyes derived from nature. [Unpublished research report]. Suan Sunandha Rajabhat University.

Praiwanrat, K. (2562). A study of tie-dye pattern techniques to create new tie-dye patterning tools. Journal of Research and Development, Suan Sunandha Rajabhat University, 11(2). https://doi.org/10.53848/irdssru.v11i2.233375.

Praiwanrat, K. (2567). Royal Thai Government. https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/77204.

Srithongkul, S. & Akaramas, S. (2556). Tye-dye. MIS Company Limited.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-05-16

รูปแบบการอ้างอิง

คุ้มแคว้น พ., นาคะ บ., ประสาทแก้ว ศ., & แย้มกลีบ ร. (2025). เอกลักษณ์ชุมชนริมฝั่งชายทะเลบนผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ : กรณีศึกษาบ้านโคกขาม จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารเกษมบัณฑิต, 26(1), 1–13. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jkbu/article/view/275052

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research articles