รูปแบบการบริหารกิจกรรมลูกเสือเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตของนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จังหวัดหนองบัวลำภู

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการบริหารกิจกรรมลูกเสือในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา 2) พัฒนารูปแบบการบริหารกิจกรรมลูกเสือเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตของนักเรียน และ 3) ตรวจสอบความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยใช้แนวทางวิจัยและพัฒนา โดยมี 3 ขั้นตอน ได้แก่ การสำรวจสภาพและปัญหา การออกแบบและพัฒนา และการตรวจสอบและประเมินผล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้บริหาร ครู และนักเรียน รวมทั้งสิ้น 300 คน โดยใช้การสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบประเมินความคิดเห็นของรูปแบบ 3 ด้าน และแบบประเมินทักษะชีวิต ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพทั้งด้านความตรงเชิงเนื้อหา ความเชื่อมั่น และความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า โรงเรียนส่วนใหญ่ยังคงจัดกิจกรรมลูกเสือตามแนวทางที่กำหนด แต่มีข้อจำกัดด้านบุคลากรและทรัพยากร ครูผู้รับผิดชอบจำนวนมากยังไม่ได้รับการอบรมเฉพาะด้าน โรงเรียนมีความต้องการรูปแบบการบริหารที่ชัดเจนและเครื่องมือประเมินผลที่สะท้อนทักษะชีวิต รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยองค์ประกอบ 8 ด้าน ได้แก่ 1) การวางแผน 2) การจัดองค์การ 3) การนำ 4) การควบคุม 5) การประเมินและติดตามผล 6) การจัดกิจกรรมลูกเสือตามวิธีการลูกเสือ 7) การพัฒนาบุคลากรทางการลูกเสือ และ 8) การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากร ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญและการทดลองใช้จริงพบว่ารูปแบบมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความมีประสิทธิผลอยู่ในระดับมากที่สุด โดยคะแนนเฉลี่ยทักษะชีวิตของนักเรียนเพิ่มขึ้นจากอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ