การแบ่งแยกทางดิจิทัลในกลุ่มประเทศอาเซียนในทศวรรษ 2010s

บทคัดย่อ

การแบ่งแยกกันด้านดิจิทัล (Digital Divide) เป็นประเด็นสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำในการพัฒนาทั้งในระดับภายในและระหว่างประเทศ การลดความแตกต่างกันด้านดิจิทัลระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนนั้น เพื่อให้ความร่วมมือกันทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองระหว่างประเทศ และการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนเป็นไปอย่างราบรื่น งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์หลักในการศึกษาสถานการณ์ความแตกต่างด้านกันด้านดิจิทัลในกลุ่มประเทศสมาชิก โดยพิจารณาข้อมูลในช่วงทศวรรษ 2010 รวม 8 ประเทศ กล่าวคือ บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม และทำการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวโดยการสร้างดัชนีการเข้าถึงสื่อดิจิทัลสี่ประเภท ได้แก่ โทรศัพท์ประจำที่ โทรศัพท์เคลื่อนที่ อินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ประจำที่ และอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์แบบเคลื่อนที่ ของประเทศสมาชิก และเรียกว่า ASEAN Digital Indices (ADI) เพื่อให้ได้ทราบถึงแนวโน้มการปรับตัวเข้าหากันทางด้านดิจิทัลระหว่างกันในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา และทำการวิเคราะห์สหสัมพันธ์เชิงลำดับเพิ่มเติม

            ผลการศึกษาสรุปได้ว่า การเข้าถึงสื่อดิจิทัลของประเทศสมาชิกนั้น มีความใกล้เคียงกันมากขึ้น แม้ว่ายังคงมีความแตกต่างกันอยู่มากก็ตาม และคาดว่าด้วยความเร็วของแนวโน้มการปรับตัวเข้าหากันดังกล่าว ประเทศสมาชิกส่วนมากน่าจะมีความใกล้เคียงกันในเชิงการเข้าถึงสื่อดิจิทัลทั้งสี่มากขึ้น ภายในปี 2015 อย่างไรก็ตามมูลค่าการลงทุนในโครงข่ายเคลื่อนที่ในยุค 5G อาจเป็นอุปสรรคในการปิดช่องว่างด้านดิจิทัลระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อลดช่องว่างทางดิจิทัลระหว่างประเทศสมาชิก ได้แก่ การยกระดับรายได้ภายในประเทศสมาชิก เพื่อเพิ่มการความสามารถในการเข้าถึงเทคโนโลยี โดยใช้กลไกข้อตกลงที่มีอยู่ เช่น การเพิ่มระดับการเปิดประเทศของประเทศสมาชิก ทั้งการค้าภายในกลุ่มประเทศและภายนอกกลุ่มประเทศสมาชิก นอกจากนี้ การพัฒนาระบบการศึกษา การศึกษาออนไลน์ ร่วมกันเพื่อเพิ่มระดับความรู้ความเข้าใจในเทคโนโลยีดิจิทัล ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง จะช่วยเร่งกระบวนการปิดช่องว่างนี้ได้ และสำหรับข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งถัดไปนั้น เสนอให้พิจารณาการวิจัยในระดับประเทศหรือพื้นที่ หรือกลุ่มคนในประเทศเป้าหมาย เพื่อให้ได้ข้อค้นพบของงานวิจัยที่สามารถตอบประเด็นท้าทายที่เกิดขึ้นเฉพาะในเชิงลึก