การพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมของชุมชนเมืองย่อยที่ 12 บ้านคลองจาน จังหวัดสระแก้ว

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ชุมชนเมืองย่อยที่ 12 บ้านคลองจานจังหวัดสระแก้ว 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม 2) เพื่อศึกษาความต้องการในการพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม 3) เพื่อพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม รูปแบบการวิจัยและพัฒนา(R&D) ใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ทั้งวิธีการเชิงคุณภาพ เชิงปริมาณและเชิงปฏิบัติการ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 30 คน ประกอบด้วย ประธาน ผู้นำชุมชน ตัวแทนสมาชิกกลุ่มเกษตรอินทรีย์ ตัวแทนผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์ จำนวน 30 คน และตัวแทนจากหน่วยงานเทศบาลเมืองสระแก้ว เป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม ประเด็นการประชุมแบบมีส่วนร่วม และแบบบันทึกการปฏิบัติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1)  ผลการศึกษาสภาพการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรอินทรีย์ พบว่า กลุ่มเกษตรอินทรีย์มีการจัดตั้งคณะกรรมบริหารจำนวน 6 คน เพื่อทำหน้าที่ร่วมกันวางแผน ควบคุมติดตามผลการปฏิบัติงานของกลุ่ม โดยแบ่งโครงสร้างกลุ่มตามหน้าที่ ประกอบด้วยประธาน รองประธาน เหรัญญิก เลขานุการ และผู้ประสานงาน 2) ผลการวิเคราะห์ความต้องการจัดการท่องเที่ยวการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ พบว่า ชุมชนมีความต้องการจัดการท่องเที่ยวการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย  4.15 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.32  3) การพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ได้พัฒนาให้มีฐานการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ 5 ฐาน ได้แก่ ฐานกล้วยเบิกนำ ฐานฟักข้าวชะลอวัย ฐานมะนาวอายุวัฒนะ ฐานดอกไม้ไล่แมลงและฐานปฏิบัติการเรียนรู้เกษตรอินทรีย์ โดยมีเจ้าของสวนเป็นวิทยากรให้ความรู้ประจำฐาน และจัดให้มีเส้นทางท่องเที่ยวเดินเท้ารอบสวนเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าระยะทาง 1,000 เมตร รวมทั้งมีใบความรู้เป็นสื่อให้นักท่องเที่ยวเรียนรู้ มีป้ายแสดงตำแหน่งฐานเรียนรู้และป้ายบอกเส้นทาง