Negotiations of Othering Among Myanmar Migrant Workers in Bangkok

Main Article Content

Krittiya Kantachote
Poonyapa Wuttisinaksara
Ploypansa Matra

Abstract

This research examines Myanmar migrant workers’ experience in Bangkapi District, Bangkok, with a focus on understanding their daily lives, network supports, access to basic rights and services, and the structural constraints they face. This qualitative research employs in-depth interviews and fieldnotes. A specific group of key informants, namely Myanmar migrant workers, employers and neighbors, totaling 40 people. Content analysis was utilized to analyze the qualitative data.


The study reveals that in the Bangkapi area, most Myanmar workers are employed in the service sector- fresh markets and restaurants. Myanmar workers are categorized into two groups: undocumented and documented workers. Both groups face language barriers and discrimination. Undocumented workers are more vulnerable as they risk crossing borders, get taken advantage of by brokers, scrutinized by government officials, and deported. Nevertheless, documented workers also face obstacles in renewing their foreign worker permits and the scrutiny from government officials. Both groups rely on social networks to survive and receive information on housing and jobs. Social networks reduce vulnerabilities that arise from structural constraints.

Article Details

How to Cite
Kantachote, K., Wuttisinaksara, P., & Matra, P. (2025). Negotiations of Othering Among Myanmar Migrant Workers in Bangkok. Journal of Social Sciences, Chiang Mai University, 37(2), 221–254. retrieved from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/282041
Section
Academic Articles

References

กัญญารัตน์ โชติประดิษฐ. 2559. “การสื่อสารและการปรับตัวของแรงงานข้ามชาติเมียนมาในประเทศไทย.” มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 35(2): 45-68.

กัญญารัตน์ ทุสาวธุ. 2562. “คุณภาพชีวิตแรงงานข้ามชาติกรณีศึกษาแรงงานสัญชาติพม่า เขตตำบลมหาชัย อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองและยุทธศาสตร์การพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

กาญจนาณัฐ ธรรมขัน. 2558. “การจัดการแรงงานข้ามชาติเมียนมาในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก.” วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

กนกวรรณ จิตรโรจนรักษ์. 2558. “คุณภาพชีวิตการทำงานของแรงงานต่างด้าวที่ทำงานรับใช้ในบ้าน.” วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

กมลวรรณ สีจันทรแจ้ง, ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ และสุคนธา ศิริ. 2567. “คุณภาพชีวิตของแรงงานต่างด้าว ชาวเมียนมา จังหวัดสมุทรสาคร.” กฎหมายและนโยบายสาธารณสุข 10(2): 347-360.

กรมการจัดหางาน. 2561. “พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560.” สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2568. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/065/1.PDF.

กฤตยา อาชวนิจกุล. 2545. สถานะความรู้เรื่องแรงงานข้ามชาติในประเทศไทยและทิศทางการวิจัยที่พึงปรารถนา. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

กอแก้ว วงศ์พันธุ์. 2556. “ชีวิตหลากลีลา แรงงานพม่า บนพื้นที่ชายแดน.” รูสมิแล 34(4): 37–44.

ขวัญชนก พันธุฟัก. 2557. “การสื่อสาร และการปรับตัวของแรงงานพม่าในสังคมไทย.” วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จรูญ แป้นแก้ว, ภัทรพล กลิ่นเจาะ, นภัสวรรณ ศรีเมือง, ณัฐนิชา ณ ระนอง, จุฑามาศ อินทร์สุข, และอเนก สุขดี. 2566. “สวัสดิการแรงงานต่างด้าวของรัฐไทย: กรณีศึกษาสิทธิด้านสุขภาพของแรงงานชาวพม่าในจังหวัดพิษณุโลก.” มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ 5(2): 16-39.

จิรภา ศักดิ์กิตติมาลัย และจงกลพรรณ ศรีคำ. 2559. “กระบวนการสร้างสุขของแรงงานพม่าในจังหวัดเชียงราย.” บัญชีปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 1(2): 25–42.

จิราภรณ์ ไพรเถื่อน และบุศรินทร์ เลิศชวลิตสกุล. 2566. “การเข้าถึงสวัสดิการทางสังคมของแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาที่ถูกกฎหมายภายใต้สภาวะ “ความเป็นอื่น” ที่คงอยู่ในช่วงการระบาดของโควิด-19.” พัฒนศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 6(2): 23–42.

ชัชภณ สินภัทรชาติ และสุวดี ทองสุกปลั่ง หรรษาสุขสิน. 2558. “ผลกระทบของการตั้งถิ่นฐานของแรงงานชาวเมียนมาที่มีต่อเมืองระนอง.” การประชุมวิชาการระดับชาติ สถาปัตย์กระบวนทัศน์ พ.ศ.2558: 445-460.

ณัฐชยา สุติญญามณี และราเชนทร์ นพณัฐวงศกร. 2567. “คุณภาพชีวิตของแรงงานต่างด้าวสัญชาติพม่า ชุมชนวัดศรีบูรณาวาส ตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร.” สถาบันวิจัยพิมลธรรม 11(2): 109-118.

ณัฐพงศ์ อภิญญานุรักษ์. 2562. แรงงานต่างด้าวในบริบทเศรษฐกิจไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

เดโช แขน้ำแก้ว. 2565. “แรงงานพม่า: คุณภาพชีวิตและการสร้างความหมายใหม่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช.” การพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต 10(1): 72–82.

ธนกร สิริธร. 2560. “พฤติกรรมการทำงาน สภาพแวดล้อมในการทำงาน และบุคลิกภาพที่ส่งผลต่อความปลอดภัยในการทำงานของแรงงานต่างด้าว: กรณีศึกษาแรงงานต่างด้าวสัญชาติเมียนมาในโรงงานย่านมหาชัยจังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

ธนพร ศรีสุวรรณ. 2563. “คุณภาพชีวิตของแรงงานต่างด้าวในประเทศไทย: การวิเคราะห์เชิงสังคม.” สังคมศาสตร์ 12(3): 45–60.

ประเสริฐ แรงกล้า. 2561. ความรู้สึกนึกคิดเชิงเวลาและแรงเสียดทานในการเคลื่อนย้ายกลับพม่า. ชีวิตทางสังคมในการเคลื่อนย้าย (Social Life on the Move), บรรณาธิการโดย ประเสริฐ แรงกล้า, 82-113. นนทบุรี: บริษัทภาพพิมพ์ จํากัด.

ปรีดา รอดนวล. 2551. “ชีวิตแรงงานข้ามชาติในชุมชนชนบทไทย: กรณีศึกษาแรงงานสัญชาติพม่าในชุมชนตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชนบทศึกษาและการพัฒนา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พระมหาอดิเดช สติวโร (สุขวัฒนวดี), พระมหาวีรธิษณ์ วรินโท (อินทะโพธิ์), ธรรณปพร หงษ์ทอง, สุเมธ บุญมะยา, และสุรีย์พร แซ่เอี๊ยบ. 2561. “พฤติกรรมกลุ่มเชิงพุทธของแรงงานต่างด้าวชาวพม่ากับการพัฒนาคุณภาพชีวิต.” สันติศึกษาปริทรรศน์ มจร 6(3): 1212–1228.

ไพรินทร์ มากเจริญ. 2561. “สถานการณ์แรงงานข้ามชาติ: แรงงานพม่า ปัญหาการอยู่ร่วมกันในชุมชนในจังหวัดนครปฐม.” เศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา 6(1): 63–94.

ภูวดล ดำสนิท และพีรพล สิมมา. 2563. “กฎหมายกับปัญหาการจัดการแรงงานข้ามชาติเมียนมาในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก.” วิทยาลัยนครราชสีมา 14(3): 185-195.

ภาสวรรณ พังสอาด. 2564. “การเข้าถึงบริการสุขภาพของแรงงานข้ามชาติ: กรณีศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม.” ชุมชนกับการพัฒนา 6(1): 45–58.

มาลี เจษฎาลักษณ์. 2558. “กระบวนการเข้าสู่ตลาดแรงงานของแรงงานต่างด้าวสัญชาติพม่า กรณีศึกษา: อุตสาหกรรมห่วงโซ่อุปทานการผลิตอาหารทะเลแปรรปู จังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารจัดการสาธารณะ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ลักษิกา ดำรงสกุลสุข. 2566. “ชีวิตข้ามพรมแดน: การสร้างเครือข่ายทางสังคมของแรงงานข้ามชาติชาวกัมพูชาในเทศบาลเมืองสุรินทร์.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

วัชรพงศ์ เหมทานนท์. 2559. “การดำรงชีวิตของแรงงานข้ามชาติสัญชาติพม่า.” วิทยานิพนธ์พัฒนาแรงงานและสวัสดิการมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วารุณี พิศการณ์ และบุษกร ถาวรประสิทธิ์. 2560. “การเคลื่อนย้ายเข้ามาทำงานของแรงงานเมียนมาร์ในอุตสาหกรรมประมง อำเภอเมือง จังหวัดระนอง.” ปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ ฉบับพิเศษ 2560: 156-163.

วรรณสิริ ปัญญาวัฒนานุกูล. 2548. “นโยบายแรงงานต่างด้าว: กรณีศึกษาแรงงานพม่าในจังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุดารัตน์ พิมลรัตนกานต์ และนรินทร์ สังข์รักษา. 2561. “รูปแบบวิถีชีวิตของแรงงานต่างด้าวสัญชาติเมียนมาร์ในพื้นที่เขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร.” เวอริเดียน 11(2): 1150-1165.

สถานกักตัวคนต่างด้าว. 2567. แบบรายงานการส่งกลับ/ผลักดันคนต่างด้าวทำงานผิดกฎหมาย ตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561 ประจำปี 2567.

สุพรรณี สวัสดิ์ชัย. 2560. แรงงานลักลอบข้ามชาติในประเทศไทย: การชำระหนี้ค่านายหน้าและผลกระทบต่อความเปราะบางทางเศรษฐกิจ. มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 34(1): 55-72.

สุภาวดี นาคะผิว. 2560. “แนวคิดเรื่องคุณภาพชีวิตกับการประยุกต์ใช้ในบริบทสังคมไทย.” พัฒนาสังคม 19(2): 88–102.

สมชาย วงศ์วัชรานนท์. 2561. การพัฒนาแรงงานในยุคเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิริรัฐ สุกันธา. 2557. “แรงงานข้ามชาติชาวพม่ากับการปรับตัวในการดำรงชีวิตในจังหวัดเชียงใหม่.” มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2(1): 91–108.

โสรัจ ลดเลี้ยว, พรรัตน์ แสดงหาญ และศรัญยา แสงลิ้มสุวรรณ. 2566. “ปัจจัยเชิงสาเหตุในการคงอยู่ในงานของแรงงานประมงทะเลสัญชาติเมียนมาเขตภาคตะวันออกของประเทศไทย.” วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.

เสริมขวัญ วงศ์ตลาดขวัญ. 2558. “คุณภาพชีวิตการทำงานที่ส่งผลต่อความผูกพันของพนักงาน: กรณีศึกษา แรงงานต่างด้าวสัญชาติพม่า โรงงานผลิตอาหาร อาหารกระป๋อง และอาหารแช่แข็ง จังหวัดสมุทรสาคร.” วิทยานิพนธ์การจัดการภาครัฐและภาคเอกชนมหาบัณฑิต สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

สำนักบริหารแรงงานต่างด้าว. 2567. “สถิติจำนวนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือทั่วราชอาณาจักร สิงหาคม 2567.” กระทรวงแรงงาน. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2568. https://www.doe.go.th/prd/assets/upload/files/alien_th/32be0e1a37231e46b376baa502c7414e.pdf.

สำนักบริหารแรงงานต่างด้าว. 2568ก. “สถิติการทำงานของคนต่างด้าว.” กระทรวงแรงงาน. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2568. https://www.doe.go.th/prd/alien/statistic/param/site/152/cat/82/sub/0/pull/category/view/list-label.

___________. 2568ข. “สถิติการทำงานของคนต่างด้าวประจำเดือน พฤษภาคม พ.ศ.2568.” กระทรวงแรงงาน. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2568. https://www.doe.go.th/prd/assets/upload/files/alien_th/ccbd5b0a5d7baf64856d3645121ea015.pdf.

หริรักษ์ อินทรสุวรรณ และณัฐวีณ์ บุนนาค. 2566. “คุณภาพชีวิตการทำงานกับความมั่นคงทางสังคมของแรงงานข้ามชาติ.” ปริทรรศน์บัณฑิตพุทธโฆส 38(1): 127-139.

Cambridge Dictionary. 2025. “Quality of life.” Accessed July 31, 2025. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/quality-of-life.

Department of Employment. 2023. “Guidelines for nationality verification and issuing certificate of identity for migrant workers” Ministry of Labour Thailand. Accessed July 5, 2025. https://www.doe.go.th.

Kaur, Amarjit. 2010. “Labour migration in Southeast Asia: migration policies, labour Exploitation and regulation.” The Asia Pacific Economy 15(1): 6–19.

Mekong Migration Network. 2020. “Migrant agricultural workers in Thailand.” Accessed July 5, 2025. https://mekongmigration.org/wp-content/uploads/2020/06/book_Migrant-in-Agriculture-Eng-1.pdf.

Mon, Myat. 2010. “Burmese labour migration into Thailand: governance of migration and Labour rights.” The Asia Pacific Economy 15(1): 33–44.

Nuntiya Doungphummes, Jiraporn Saeheng, and Narongdej Jiraporn. 2023. “Crisis as a Trigger For the Reproduction of Otherness: The Never-ending Discrimination Against Myanmar Workers in Thai Society.” Mekong Societies 19(3): 1-24.

Tipayalai, Katikar. 2020. “Impact of international labor migration on regional economic growth in Thailand.” Economic Structures 9(1): 1-19.