Entrepreneurial Networking: Tractor and combine harvester in Thung Kula Rong Hai

Main Article Content

Thitiya Lao-An

Abstract

This article on the networking of tractor and combine harvester entrepreneurs in the Thung Kula Rong Hai region aims to challenge mainstream studies that primarily explain rural entrepreneurship from a business management perspective focused on market mechanisms and financial profit. A literature review reveals that while studies on the transition of farmers to entrepreneurship exist, they lack an explanation of the dynamics of complex informal economic networks or new market spaces. This article therefore seeks to present entrepreneurs in these new market spaces as social actors who integrate traditional kinship relationships with modern economic mechanisms.


The research findings indicate that during the 1990s and 2000s, policies promoting cash crops were a driving factor in the adoption of technology to replace manual labor. During this period, villagers began accumulating experience and becoming job brokers, utilizing social mechanisms known as “Tao,” which involves building trust through kinship systems or clinging to their group to create networks for finding work in plowing and harvesting. Later, during the 2000s and 2010s, government guaranteed rice price policies and access to credit accelerated capital accumulation and led to their full-fledged status as agricultural machinery entrepreneurs. Within their groups, they manage their markets using a non-overlapping system (or no overlapping territories), dividing areas of influence to control competition, while maintaining flexibility through cross-group alliances to manage resources.

Article Details

How to Cite
Lao-An, T. (2026). Entrepreneurial Networking: Tractor and combine harvester in Thung Kula Rong Hai. Journal of Social Sciences, Chiang Mai University, 38(1), 114–143. retrieved from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/286551
Section
Academic Articles

References

กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์. 2545. “สถานการณ์ราคาสินค้า สำนักงานรักษาเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตร.” สืบค้นเมื่อ 12 มีนาคม 2568. https://agri.dit.go.th/file/doc/dbefda6a-2538-4dc9-8e6e-12be4d633484_M05-45.pdf.

กรมชลประทาน. 2526.“ปกิณกะเกษตร”. วารสารสายชล. 15(3): 103.

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2522. แผนแม่บทโครงการพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมเร่งรัดพัฒนาชนบท. 2523. รพช รายงานผลการสำรวจเบื้องต้น เขตพัฒนาชุมชน ตำบลกู่กาสิงห์ อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด. มท.5.4.1.55/47.

กองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว. ม.ป.ป. เครื่องจักรกลและเขตกรรม. สืบค้นเมื่อ 12 มีนาคม 2568. https://newwebs2.ricethailand.go.th/webmain/rkb3/title-index.php-file=content.php&id=11-4.htm.

กัญญาภัทร เพชรร่วง. 2561. รัฐ ทุน และชาวนาหลังโครงการรับจำนำข้าว. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2018.646.

จำลอง อัตนโถ. 2504. “จะฟื้นฟูทุ่งกุลาร้องไห้...อย่างไร”. วารสารสายชล. 2504(1): 103-108.

ชมพูนุช นันทจิต. 2559. “การลงทุนในธุรกิจรถเกี่ยวนวดข้าวรับจ้าง กรณีศึกษา: ผู้ประกอบการจังหวัดสุพรรณบุรี.” ใน เรื่องเต็มการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 54. (229-236). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

เดช ภูสองชั้น. 2546. ประวัติสามัญชนคนทุ่งกุลา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มติชน.

นุชนารถ สมควร. 2563. “กระบวนการกลายเป็นเกษตรกรผู้ประกอบการของเกษตรกรในจังหวัดขอนแก่น.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ปรารถนา ม่วงงาม. 2555. “ธุรกิจบริการรับจ้างเกี่ยวข้าวในจังหวัดสุพรรณบุรี.” วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาธุรกิจการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ไพโรจน์ รุ่งพนารัตน์. 2550. การศึกษาการเปลี่ยนแปลงรายได้ของเกษตรกรในโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน กรณีศึกษาเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมมาธิราช.

มหาวิทยาลัยขอนแก่น, และกรมวิชาการเกษตร. 2538. โครงการพัฒนาคุณภาพและเพิ่มมูลค่าข้าวเกษตรกรภายใต้ประเด็นการวัดสมรรถนะเครื่องเกี่ยวนวดในเขตทุ่งกุลาร้องไห้. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว).

วาโย ตึกประโคน, และคณะ. 2553. โครงการการแต่งงานภายในชุมชนและการปรับตัวเพื่อความมั่นคงทางสังคมและเศรษฐกิจท้องถิ่น: กรณีศึกษา: บ้านกู่กาสิงห์ ตำบลกู่กาสิงห์ อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

วินิต ชินสุวรรณ, สุเนตร โม่งประณีต, และณรงค์ ปัญญา. 2543. โครงการการจัดระบบการใช้เครื่องจักรกลเกษตรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตข้าวหอมมะลิในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ (ระยะที่ 1): การศึกษากลยุทธ์และพัฒนาระบบ. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น และกรมส่งเสริมการเกษตร.

ศรีศักดิ วัลลิโภดม. 2550. “เกลืออีสาน.” ใน ทุ่งกุลา “อาณาจักรเกลือ” 2500 ปี: จาก ยุคแรกเริ่มล้าหลัง ถึง ยุคมั่งคั่งข้าวหอม, บรรณาธิการโดย สุจิตต์ วงษ์เทศ. 71-123. กรุงเทพฯ: มติชน.

สาโรช อังสุมาลิน, และคณะ. 2559. โครงการอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องเกี่ยวนวดข้าวและการประกอบการรับจ้างเกี่ยวนวดข้าว ในเขตภาคกลางของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

สาโรช อังสุมาลิน, และนุกูล กรยืนยงค์. 2560. ธุรกิจการผลิตและการรับจ้างรถเกี่ยวนวดข้าวในพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันคลังสมองของชาติ.

สำนักงานเกษตร อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด. 2542. “พื้นที่ปลูกและผลผลิตข้าวหอมมะลิรายตำบลเฉลี่ยจากปีเพาะปลูกระหว่าง พ.ศ. 2538-2541.” ใน โครงการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตข้าวในระดับเกษตร. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. 2520. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 (2520-2524). กรุงเทพฯ: กองศึกษาภาวะเศรษฐกิจและเผยแพร่การพัฒนา.

__________. 2522. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 5 (2525-2529). กรุงเทพฯ: กองศึกษาภาวะเศรษฐกิจและเผยแพร่การพัฒนา.

สำนักงานบริหารการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน. 2546. ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยนโยบายแปลงสินทรัพย์เป็นทุน. กรุงเทพฯ: สำนักเลขาคณะรัฐมนตรี.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. 2548. สถิติการปลูกข้าว พ.ศ.2537-2548. สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน. 2548. https://share.google/08Q6xMn9mz4WUEYit.

สุขสันต์ สิทธิผลไพบูลย์. 2530. “ข้อสันนิษฐานเรื่องชนิดของดินและความหมายของข้าวขาวดอกมะลิ.” วารสารกสิกร 60(3): 225-227.

สุวิทย์ ธีรศาสวัต. 2546. เศรษฐกิจชุมชนหมู่บ้านอีสาน: ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจอีสานหลังสงครามโลกครั้งที่สองถึงปัจจุบัน (2488-2544). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

อดิศร ศักดิ์สูง, และวรุตม์ นาฑี. 2563. “การเข้าสู่สังคมผู้ประกอบการหญิงในชนบท: ศึกษาเชิงประวัติศาสตร์เพื่อการพัฒนาบริเวณอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา พ.ศ. 2540-2561.” วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ 5(2): 227-255.

อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์. 2559. ลืมตาอ้าปาก จาก “ชาวนา” สู่ “ผู้ประกอบการ.” กรุงเทพฯ: มติชน.

อาชนัน เกาะไพบูลย์, และ ภคพร วัฒนดำรงค์. 2561. โครงการย่อยที่ 6 อุตสาหกรรมเครื่องจักรกลการเกษตรของไทยกับพื้นที่ศักยภาพของผู้ประกอบการไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

Austin, Gareth, Carlos Dávila, and Geoffrey Jones. 2017. “The Alternative Business History: Business in Emerging Markets.” Business History Review 91(3): 537-569.

Casson, Mark, and Catherine Casson. 2013. The entrepreneur in history: From medieval merchants to modern business leaders. London: Palgrave Macmillan.

Freire-Gibb, Lucio Carlos, and Kristian Nielsen. 2014. “Entrepreneurship within urban and rural areas: Creative people and social networks.” Regional Studies 48(1): 139-153. https://doi.org/10.1080/00343404.2013.808322.

Mills, Mary Beth. 2012. Thai women in the global labor force: Consuming desires, contested Selves. New Jersey: Rutgers University Press.

Schumpeter, Joseph Alois. 2012. The theory of economic development: An inquiry into profits, capital, credit, interest, and the business cycle. Harvard: Harvard University Press.

Westhead, Paul, and Michael Wright. 2013. Entrepreneurship: A very short introduction. Oxford: Oxford University Press.