จากการผลิตและการบริโภค สู่ การผลิตในการบริโภค: แง่มุมบางประการว่าด้วยการอุปมาและการขูดรีด ในยุคดิจิทัล
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
ส.ค. 13, 2019
คำสำคัญ:
การอุปมา การขูดรีด แรงงานดิจิทัล
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความชิ้นนี้ต้องการที่จะถกเถียงถึงข้อจำกัดของรูปแบบการอุปมาแบบเส้นตรง การอุปมาที่ไม่สามารถอธิบายการไหลเวียนของสินในโลกที่กำลังกลายเป็นดิจิทัลได้ เนื่องจากเป็นการมองที่แยกขาดกระบวนการต่าง ๆ ออกจากกัน โดยที่ในสภาพการกลายเป็นดิจิทัลนั้น กระบวนการผลิต การบริโภคก็เป็นสิ่งที่ไม่อาจแยกขาดจากกันได้อย่างเด็ดขาด บทความนี้จึงเสนอถึงการอุปมาแบบวัฏจักรและเครือข่ายที่แสดงให้เห็นถึงการทับซ้อนกันของกระบวนการต่าง ๆ ได้ และเสริมด้วยการชี้ให้เห็นถึงข้อควรระวังที่มาพร้อมการอุปมาแบบนี้ที่มักละเลยมิติของการขูดรีดด้วยเช่นกัน
Downloads
Download data is not yet available.
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
Leemingsawat, R. (2019). จากการผลิตและการบริโภค สู่ การผลิตในการบริโภค: แง่มุมบางประการว่าด้วยการอุปมาและการขูดรีด ในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 14(1), 14_79–96. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jssnu/article/view/208694
ประเภทบทความ
บทความทางวิชาการ
เอกสารอ้างอิง
รายการอ้างอิง
เอกสารภาษาต่างประเทศ
Barney, Keith. (2008). China and the Production of Forestlands in Lao PDR: A Political Ecology of Transnational Enclosure. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp. 91-107). Berkeley: Cornell University.
Barth, Frederik. (1968). Capital, Investment and the Social Structure of a Pastoral Nomad Group in South Persia. In Edward Leclair and H.K. Schneider (Eds.) Economic Anthropology: Reading in Theory and Analysis (pp. 69-81). New York: Holt, Rinehart & Winston of Canada Ltd.
Bestor, Theodore C. (2003). Markets and Places: Tokyo and the Global Tuna Trade. In Setha M. Low and D. Lawrencw-Zuniga (Eds.) The Anthropology of space and Place: Locating Culture (pp. 301-320). Oxford: Blackwell Publishers.
Biggs, David. (2008). Water Power: Machines, Modernization and Meta-Commoditization on the Mekong River. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.). Taking Southest Asia to Market (pp.108- 123). Berkeley: Cornell University.
Butsch, Richard. (2000). The Making of American Audiences: From Stage to Television 1750-1990. Cambridge: Cambridge University Press.
Fisher, Eran. (2015). Class struggles in the digital frontier: audience labour theory and social media users. Information, Communication & Society, 18 (9): 1108-1122.
Fuchs, Christian. (2013). Class and Exploitation on the Internet. In Trebor Scholz (Ed.) Digital Labour The Internet as Playground and Factory (pp.211-244). Oxon: Routledge.
Fuchs, Christian. (2017). SOCIAL MEDIA: a critical introduction. London: SAGE Publication.
Galloway, Alexander R. (2006). Gaming Essays on Algorithmic Culture. Minneapolis: The University of Minnesota Press.
Galloway, Alexander R. (2007). The Exploit A Theory of Networks. Minneapolis: The University of Minnesota Press.
Hanswn, Karen Tranberg. (2002). Commodity Chains and the International Secondhand Clothing Trade: Salaula and the World of Consumption in Zambia. In Jean Ensminger (Ed.) Theory in Economic Anthropology (pp.221-236). New York: Alta Mira Press.
Hesmondhalgh, David. (2010). User-generated content, free labour and the cultural industries. Ephemera, 10 (3/4): 267-284.
Hughes, A. (2004). Retailer, Knowledges and Changing Commodity Networks: The Case of the Cut Flower Trade. In Ash Amin and Nigel Thrift (Eds.) The Blackwekk Cultural Economy Reader (pp.210-230). Oxford: Blackwell Publishers.
Kemp, Simon. (2016). DIGITAL IN 2016. Retrieved June 30, 2016 from http://wearesocial.com/uk/special-reports/digital-in-2016.
Nash, Manning. (1968). The Social Context of Economic Choice in a Small Society. In Edward Leclair and H.K. Schneider (Eds.) Economic Anthropology: Reading in Theory and Analysis (pp.311-321). New York: Holt, Rinehart & Winston of Canada Ltd.
Nevins, Joseph and Nancy Lee Peluso. (2008). Introduction: Commoditization in Southeast Asia. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp.1-26). Berkeley: Cornell University.
MacLean, Ken. (2008). Sovereignty in Burma after the Entrepreneurial Turn: Mosaics of Control, Commodified Spaces and Regulated Violence in Contemporary Burma. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp.140-160). Berkeley: Cornell University.
Overing, Joanna. (1992). Wandering in the Market and the Forest: An amazonian Theory of Production and Exchange. In Roy Dilley (Ed.) Constesting Markets: Analyses of Ideology, Discourse and Practice (pp.180-200). Edinburgh: Edinburgh University Press.
Pearce, Celia. (2006). Productive Play Game Culture From the Bottom Up. Game and Culture, 1(1): 17-24.
Pettey, Christy. (2016a). Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 8.3 Percent in Fourth Quarter of 2015. Retrieved October 9, 2017 from http://www.gartner.com/newsroom/id/3185224.
Pettey, Christy. (2016b). Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 1 Percent in Fourth Quarter of 2014. Retrieved October 9, 2017 from http://www.gartner.com/newsroom/id/3185224.
Terranova, Tiziana. (2013). Free Labor. In Trebor School (Ed.) Digital Labour The Internet as Playground and Factory (pp.33-57). Oxon: Routledge.
Yee, Nick. (2006). The Labor of Fun: How Video Game Blur The Boundaries of Work and Play. Game and Culture, 1 (1): 68-71.
เอกสารภาษาไทย
กรีนการ์ด, ซามูเอล. (2560). อินเทอร์เน็ตแห่งสรรพสิ่ง (ที่ปกร วุฒิพิทยามงคล, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: โอเฟ่น เวิลด์ส พับลิชชิ่ง เฮาส์.
เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2560ก). Autonomia ทุนนิยมความรับรู้ แรงงานอวัตถุ และการ ปฏิวัติของส่วนรวม. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2560ข). Perspective: ภววิทยาแบบมุมมองนิยมและความเป็นซับ เจค. เชียงใหม่: TURN.
จิตร ภูมิศักดิ์. (2524). ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาว และขอม และลักษณะทาง สังคมของชื่อชนชาติ. กรุงเทพฯ: ดวงกมล.
ตปากร พุทธเกส. (2555). พรมแดนแห่งการ์ตูนศึกษา. ใน กาญจนา แก้วเทพ (บรรณาธิการ) สื่อที่ใช่ของใครที่ชอบ: การ์ตูน โทรทัศน์ท้องถิ่น แฟนคลับ. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
โปลานยี, คาร์ล. (2559). เมื่อโลกผลิกผัน: การปฏิวัติอุตสหากรรม จุดกำเนิดการเมือง และเศรษฐกิจยุคปัจจุบัน (ภัควดี วีระภาสพงษ์, ผู้แปล). นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2544). มิติชุมชน: วิธีคิดว่าด้วยสิทธิ อำนาจ และการจัดการ ทรัพยากร. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ฮาร์วี, เดวิด. (2555). ประวัติศาสตร์ฉบับย่อของลัทธิเสรีนิยมใหม่ (ภัควดี วีระภาสพงษ์, เก่งกิจ กิติเรียงลาภ, สุรัตน์ โหราชัยกุล, อภิรักษ์ วรรณสาธพ และนรุตม์ เจริญศรี, ผู้แปล). กรุงเพทฯ: สวนเงินมีมา.
เฮสเสอะ, แฮร์มันน์. (2556). มาจากทางสายเปลี่ยว (พจนา จันทรสันติ, ผู้แปล). กรุงเพทฯ: สามัญชน.
Translated Thai References
Ganjanapan, A. (2001). Community dimension: Local thinking on right power and resource management. Bangkok: The Thailand Research Fund.
Greengard, S. (2017). Internet of Things. Translated by Theepakon Wutipitayamongkol. Bangkok: Open World.
Harvey, D. (2001). A Brief History of Neoliberalism. Translated by Pakkawadee Weerapassapong, Kengkij Kitirianglarp, Surat Horachaikul, Apirak Wannasapob and Narut Charoensri. Bangkok: Suan Nguen Mee Ma.
Hesse, H. (2013). My Belief: Essays on Life and Art. Translated by Pojjana Chantarasanti. Bangkok: Samanchon.
Kitirianglarp, K. (2017a). Autonomia. Bangkok: Phabpim
Kitirianglarp, K. (2017b). Perspective: Ontological Perspectivism and the Subject Formation. Chiang Mai: Turn.
Phumisak, J. (1981). A development of the word "Thai" "Laos" and "Khom" and a social character of race's name. Bangkok: Downg Kamon.
Phuttaket, T. (2012). Frontier of cartoon study. In Kanchana Keawtep (Ed.) Adoreble media for whom addicted it: cartoon, local television, fan club. Bangkok: Phabpim.
Polanyi, K. (2016). The Great Transformation. Translated by Pakkawadee Weerapassapong. Nonthaburi: Same sky books.
เอกสารภาษาต่างประเทศ
Barney, Keith. (2008). China and the Production of Forestlands in Lao PDR: A Political Ecology of Transnational Enclosure. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp. 91-107). Berkeley: Cornell University.
Barth, Frederik. (1968). Capital, Investment and the Social Structure of a Pastoral Nomad Group in South Persia. In Edward Leclair and H.K. Schneider (Eds.) Economic Anthropology: Reading in Theory and Analysis (pp. 69-81). New York: Holt, Rinehart & Winston of Canada Ltd.
Bestor, Theodore C. (2003). Markets and Places: Tokyo and the Global Tuna Trade. In Setha M. Low and D. Lawrencw-Zuniga (Eds.) The Anthropology of space and Place: Locating Culture (pp. 301-320). Oxford: Blackwell Publishers.
Biggs, David. (2008). Water Power: Machines, Modernization and Meta-Commoditization on the Mekong River. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.). Taking Southest Asia to Market (pp.108- 123). Berkeley: Cornell University.
Butsch, Richard. (2000). The Making of American Audiences: From Stage to Television 1750-1990. Cambridge: Cambridge University Press.
Fisher, Eran. (2015). Class struggles in the digital frontier: audience labour theory and social media users. Information, Communication & Society, 18 (9): 1108-1122.
Fuchs, Christian. (2013). Class and Exploitation on the Internet. In Trebor Scholz (Ed.) Digital Labour The Internet as Playground and Factory (pp.211-244). Oxon: Routledge.
Fuchs, Christian. (2017). SOCIAL MEDIA: a critical introduction. London: SAGE Publication.
Galloway, Alexander R. (2006). Gaming Essays on Algorithmic Culture. Minneapolis: The University of Minnesota Press.
Galloway, Alexander R. (2007). The Exploit A Theory of Networks. Minneapolis: The University of Minnesota Press.
Hanswn, Karen Tranberg. (2002). Commodity Chains and the International Secondhand Clothing Trade: Salaula and the World of Consumption in Zambia. In Jean Ensminger (Ed.) Theory in Economic Anthropology (pp.221-236). New York: Alta Mira Press.
Hesmondhalgh, David. (2010). User-generated content, free labour and the cultural industries. Ephemera, 10 (3/4): 267-284.
Hughes, A. (2004). Retailer, Knowledges and Changing Commodity Networks: The Case of the Cut Flower Trade. In Ash Amin and Nigel Thrift (Eds.) The Blackwekk Cultural Economy Reader (pp.210-230). Oxford: Blackwell Publishers.
Kemp, Simon. (2016). DIGITAL IN 2016. Retrieved June 30, 2016 from http://wearesocial.com/uk/special-reports/digital-in-2016.
Nash, Manning. (1968). The Social Context of Economic Choice in a Small Society. In Edward Leclair and H.K. Schneider (Eds.) Economic Anthropology: Reading in Theory and Analysis (pp.311-321). New York: Holt, Rinehart & Winston of Canada Ltd.
Nevins, Joseph and Nancy Lee Peluso. (2008). Introduction: Commoditization in Southeast Asia. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp.1-26). Berkeley: Cornell University.
MacLean, Ken. (2008). Sovereignty in Burma after the Entrepreneurial Turn: Mosaics of Control, Commodified Spaces and Regulated Violence in Contemporary Burma. In Joseph Nevins and Nancy Lee Peluso (Eds.) Taking Southest Asia to Market (pp.140-160). Berkeley: Cornell University.
Overing, Joanna. (1992). Wandering in the Market and the Forest: An amazonian Theory of Production and Exchange. In Roy Dilley (Ed.) Constesting Markets: Analyses of Ideology, Discourse and Practice (pp.180-200). Edinburgh: Edinburgh University Press.
Pearce, Celia. (2006). Productive Play Game Culture From the Bottom Up. Game and Culture, 1(1): 17-24.
Pettey, Christy. (2016a). Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 8.3 Percent in Fourth Quarter of 2015. Retrieved October 9, 2017 from http://www.gartner.com/newsroom/id/3185224.
Pettey, Christy. (2016b). Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 1 Percent in Fourth Quarter of 2014. Retrieved October 9, 2017 from http://www.gartner.com/newsroom/id/3185224.
Terranova, Tiziana. (2013). Free Labor. In Trebor School (Ed.) Digital Labour The Internet as Playground and Factory (pp.33-57). Oxon: Routledge.
Yee, Nick. (2006). The Labor of Fun: How Video Game Blur The Boundaries of Work and Play. Game and Culture, 1 (1): 68-71.
เอกสารภาษาไทย
กรีนการ์ด, ซามูเอล. (2560). อินเทอร์เน็ตแห่งสรรพสิ่ง (ที่ปกร วุฒิพิทยามงคล, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: โอเฟ่น เวิลด์ส พับลิชชิ่ง เฮาส์.
เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2560ก). Autonomia ทุนนิยมความรับรู้ แรงงานอวัตถุ และการ ปฏิวัติของส่วนรวม. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2560ข). Perspective: ภววิทยาแบบมุมมองนิยมและความเป็นซับ เจค. เชียงใหม่: TURN.
จิตร ภูมิศักดิ์. (2524). ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาว และขอม และลักษณะทาง สังคมของชื่อชนชาติ. กรุงเทพฯ: ดวงกมล.
ตปากร พุทธเกส. (2555). พรมแดนแห่งการ์ตูนศึกษา. ใน กาญจนา แก้วเทพ (บรรณาธิการ) สื่อที่ใช่ของใครที่ชอบ: การ์ตูน โทรทัศน์ท้องถิ่น แฟนคลับ. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
โปลานยี, คาร์ล. (2559). เมื่อโลกผลิกผัน: การปฏิวัติอุตสหากรรม จุดกำเนิดการเมือง และเศรษฐกิจยุคปัจจุบัน (ภัควดี วีระภาสพงษ์, ผู้แปล). นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2544). มิติชุมชน: วิธีคิดว่าด้วยสิทธิ อำนาจ และการจัดการ ทรัพยากร. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ฮาร์วี, เดวิด. (2555). ประวัติศาสตร์ฉบับย่อของลัทธิเสรีนิยมใหม่ (ภัควดี วีระภาสพงษ์, เก่งกิจ กิติเรียงลาภ, สุรัตน์ โหราชัยกุล, อภิรักษ์ วรรณสาธพ และนรุตม์ เจริญศรี, ผู้แปล). กรุงเพทฯ: สวนเงินมีมา.
เฮสเสอะ, แฮร์มันน์. (2556). มาจากทางสายเปลี่ยว (พจนา จันทรสันติ, ผู้แปล). กรุงเพทฯ: สามัญชน.
Translated Thai References
Ganjanapan, A. (2001). Community dimension: Local thinking on right power and resource management. Bangkok: The Thailand Research Fund.
Greengard, S. (2017). Internet of Things. Translated by Theepakon Wutipitayamongkol. Bangkok: Open World.
Harvey, D. (2001). A Brief History of Neoliberalism. Translated by Pakkawadee Weerapassapong, Kengkij Kitirianglarp, Surat Horachaikul, Apirak Wannasapob and Narut Charoensri. Bangkok: Suan Nguen Mee Ma.
Hesse, H. (2013). My Belief: Essays on Life and Art. Translated by Pojjana Chantarasanti. Bangkok: Samanchon.
Kitirianglarp, K. (2017a). Autonomia. Bangkok: Phabpim
Kitirianglarp, K. (2017b). Perspective: Ontological Perspectivism and the Subject Formation. Chiang Mai: Turn.
Phumisak, J. (1981). A development of the word "Thai" "Laos" and "Khom" and a social character of race's name. Bangkok: Downg Kamon.
Phuttaket, T. (2012). Frontier of cartoon study. In Kanchana Keawtep (Ed.) Adoreble media for whom addicted it: cartoon, local television, fan club. Bangkok: Phabpim.
Polanyi, K. (2016). The Great Transformation. Translated by Pakkawadee Weerapassapong. Nonthaburi: Same sky books.
