รูพรุนของเส้นขอบ: เงื่อนไขทางจริยศาสตร์ของการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับสัตว์ท่ามกลางวิกฤตสิ่งแวดล้อม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีเป้าหมายเพื่อเสนอเงื่อนไขทางจริยศาสตร์ของการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับสัตว์ท่ามกลางวิกฤตสิ่งแวดล้อมในโลกทุนนิยม บทความนี้มุ่งความสนใจไปที่สถานะของสัตว์ในฐานะทรัพย์สินของมนุษย์ ซึ่งมนุษย์อ้างสถานะดังกล่าวในการสร้างความชอบธรรมให้กับการกดขี่ขูดรีดสัตว์ ท้ายที่สุด ผลของการขูดรีดสัตว์ขนานใหญ่นำมาสู่ความผันผวนของโลกในยุคปัจจุบัน บนฐานของวิธีคิดแบบเสรีนิยม นักสิ่งแวดล้อมพยายามแก้ไขวิกฤตดังกล่าวด้วยการขยับสถานะของสัตว์และธรรมชาติจากทรัพย์สินไปสู่การเป็นบุคคลด้วยมโนทัศน์ว่าด้วยสิทธิ อย่างไรก็ตาม บทความนี้ตั้งสมมติฐานว่า มโนทัศน์ว่าด้วยสิทธิสัตว์ไม่สามารถนำไปสู่การสร้างเงื่อนไขทางจริยศาสตร์ของการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับสัตว์ที่แตกต่างไปจากเดิมได้ กล่าวคือความคิดเกี่ยวกับสิทธิสัตว์ไม่สามารถนำไปสู่การทำลายทวิภาวะระหว่างวัฒนธรรมกับธรรมชาติ รวมถึงมนุษย์กับสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ ดังนี้แล้ว สิทธิสัตว์จึงเป็นเพียงการตอกย้ำเส้นแบ่งระหว่างมนุษย์ในฐานะบุคคลกับสัตว์ในฐานะทรัพย์สินเท่านั้น ซึ่งเส้นพรมแดนนี้ เอื้อให้การกดขี่ขูดรีดสัตว์สามารถดำเนินต่อไป ข้อเสนอของบทความคือเงื่อนไขทางจริยศาสตร์ที่สัตว์สามารถเปลี่ยนสถานะจากทรัพย์สินไปเป็นบุคคลได้คือภววิทยาที่เส้นขอบของภาวะการเป็นมี “รูพรุน” ไม่ใช่เส้นขอบที่แข็งทื่อตายตัว รูพรุนดังกล่าวเอื้อให้ภาวะการเป็นสามารถเคลื่อนข้ามขอบเขตและก่อรูปความสัมพันธ์ร่วมกันในรูปแบบที่ไม่ได้แยกโลกธรรมชาติออกจากวัฒนธรรม การให้ความสำคัญกับรูพรุนของเส้นขอบจะสามารถเปิดไปสู่การคิดถึงรูปแบบการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับสัตว์ในแบบอื่น ๆ ที่ทั้งสัตว์และมนุษย์สัมพันธ์ในโลกเดียวกัน นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ที่ทั้งมนุษย์และสัตว์เป็นบุคคลจะสามารถนำไปสู่การคิดเกี่ยวกับการเผชิญหน้ากับวิกฤตสิ่งแวดล้อมร่วมกันในวิถีทางที่ต่างออกไปได้
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Arrowsmith, W. (1969). Speech of chief seattle. Arion: A Journal of Humanities and the Classics, 8(4), 461–464. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/20163221
Bakels, J. (2013). Animals as persons in Sumatra. In R. Corbey & A. Lanjouw (Eds.), The politics of species: Reshaping our relationships with other animals (pp. 156-163). Cambridge and New York: Cambridge University Press.
Bakels, J., Bhagwat, S., Drani, E., Infield, M., & Kidd, C. (2016). Culture and conservation: Investigating the linkages between biodiversity protection and cultural values and practices. Cambridge: Arcus Foundation.
Bentham, J. (2007). Principles of morals and legislation. In L. Kalof & A. Fitzgerald (Eds.),The animals reader: The essential classic and contemporary writings (pp. 8-9). Oxford: Berg.
Birch, J., Bum, C., Schnell, A., Browning, H., & Crump, A. (2021). Review of the evidence of sentience in Caphalopod Molluscs and Decapod Crustaceans. London: London School of Economics and Political Science.
Casey, E. S. (2013). Opening out the boundary: Homage to the Journal of Chinese Philosophy. Journal of Chinese Philosophy, 40(S1), 12-16.
Casey, E. S. (2017). The world on edge. Bloomington: Indiana University Press.
Chuengsatiansup, K. (2016). Science-(non)science: Ontological turn in anthropology. In C. Charoensri (Ed.), Science (non)science: Beyond boundaries (pp. 117-140). Bangkok: Paragraph publishing. [in Thai].
Criscuolo, F., & Sueur, C. (2020). An evolutionary point of view of animal ethics. Frontiers in psychology, 11, 403. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00403
Creutzig, F. (2020). Limits to liberalism: Considerations for the anthropocene. Ecological Economics, 177(2020), 106763. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2020.106763
Crutzen, P. J. (2006). The “Anthropocene”. In E. Ehlers & T. Krafft (Eds.), Earth system science in the anthropocene (pp. 13-18). Berlin: Springer.
Deckha, M. (2021). Animals as legal beings: Contesting anthropocentric legal orders. Toronto: University of Toronto Press.
Descola, P. (2014). Modes of being and forms of predication. HAU: Journal of Ethnographic Theory, 4(1), 271-280. https://doi.org/10.14318/hau4.1.012
Esposito, R. (2012). Third person: Politics of life and philosophy of the impersonal. Cambridge: Polity Press.
Esposito, R. (2015). Persons and things: From the body’s point of view. Cambridge: Polity.
Fijn, N. (2011). Living with herds: Human-animal coexistence in Mongolia. New York, NY: Cambridge University Press.
Fleischman, T. (2020). Communist pigs: An animal history of East Germany’s rise and fall. Seattle: University of Washington Press.
Garner, R. (2003). Political ideologies and the moral status of animals. Journal of Political Ideologies, 8(2), 233-246. https://doi.org/10.1080/13569310306087
Govindrajan, R. (2018). Animal intimacies: Interspecies relatedness in India’s centra Himalayas. Chicago: University of Chicago Press.
Grossi, G., Goglio, P., Vitali, A., & Williams, A. G. (2019). Livestock and climate change: Impact of livestock on climate and mitigation strategies. Animal Frontiers, 9(1), 69-76. https://doi.org/10.1093/af/vfy034
Haraway, D. J. (2016). The companion species manifesto. In Manifestly Haraway (pp. 91-198). Minneapolis; London: University of Minnesota Press.
Harman, G. (2018). Object-oriented ontology: A new theory of everything. London: Pelican.
Hartigan, J. Jr. (2014). Aesop’s anthropology: A multispecies approach. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Harvey, G. (Ed.). (2014). The handbook of contemporary animism. London; New York: Routledge.
Heise, U. K. (2016). Imagining extinction: The cultural meanings of endangered species. Chicago; London: The University of Chicago Press.
Hutangkura, T. (2021). Anthropocene: The era when humans made the world fluctuate. In K. Kitirianglarp (Ed.), Anthropocene: Criticism of humanity and environmental crisis in the capitalocene (pp. 25-108). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Ingold, T. (Ed). (1987). What is an animal?. London; New York: Routledge.
Ingold, T. (2003). From trust to domination: An alternative history of human-animal relations. In A. Manning & J. Serpell (Eds.), Animals and human society: Changing perspectives (pp. 1-22). London; New York: Routledge.
Kantha, P. (2019). Ontological pluralism in the parallelism between animal and human. Journal of Social Sciences Naresuan University, 13(2), 5–24. [in Thai].
Kantha, P. (2020). Shifting (but not crossing) human and animal boundaries in the COVID-19 era. Journal of Social Sciences Naresuan University, 16(2), 119–148. [in Thai].
Kantha, P. (2021). Multispecies ethnography: Methodology about multispecies world. In Y. Mukdawijitra & C. Audjanakitti (Eds.), Anthropology beyond human (pp. 95-126). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Kestler-D’Amours, J. (2021). This river in Canada is now a ‘legal person’. Retrieved November 15, 2021, from https://www.aljazeera.com/news/2021/4/3/this-river-in-canada-now-legal-person
Kitirianglarp, K. (2020). Ontological perspectivism and the subject formation (Revised and expanded version). Bangkok: Illuminations Editions. [in Thai].
Kitirianglarp, K. (2021a). Capitalocene: Controversy on anthropocene in the Marxist academic world. In K. Kitirianglarp (Ed.), Anthropocene: Criticism of humanity and environmental crisis in the Capitalocene (pp. 111-144). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Kitirianglarp, K. (2021b). Object-Oriented ontology: Introductory OOO for reading in 1 hour. Bangkok: Illuminations Editions. [in Thai].
Kitirianglarp, K. (Ed.). (2021c). Anthropocene: Criticism of humanity and environmental crisis in the capitalocene. Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Köhler, A. (2000). Half-man, half-elephant: Shapeshifting among the Baka of Congo. In J. Knight (Ed.), Natural enemies: People-wildlife conflicts in anthropological perspective (pp. 50-77). London; New York: Routledge.
Kolbert, E. (2014). The sixth extinction: An unnatural history. New York: Henry Holt and Company.
Kramm, M. (2020). When a river becomes a person. Journal of Human Development and Capabilities, 21(4), 307-319, https://doi.org/10.1080/19452829.2020.1801610
Lynn, W. S. (1998). Animals, ethics, and geography. In J. Wolch & J. Emel (Eds.), Animal geographies: Place, politics, and identity in the nature-culture borderlands (pp. 280-297). London; New York: Verso.
McMullen, S. (2016). Animals and the economy. London: Palgrave Macmillan.
Moore, J. W. (2017). The capitalocene, part I: On the nature and origins of our ecological crisis. The Journal of Peasant Studies, 44(3), 594–630. http://dx.doi.org/10.1080/03066150.2016.1235036
Mukdawijitra, Y. & Audjanakitti, C. (Eds.). (2021). Anthropology beyond human. Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Nash, R. F. (1989). The rights of nature: A history of environmental ethics. Madison: The University of Wisconsin Press.
Ritvo, H. (1987). The animal estate: The English and other creatures in the Victorian age. Cambridge; Massachusetts: Harvard University Press.
Robert, K. (2006). Interlocking oppressions: The nature of cruelty to nonhuman animals and its relationship to violence toward humans. In P. Waldua & K. Patton (Eds.), A communion of subjects: Animals in religion, science and ethics (pp. 605-615). New York: Columbia University Press.
Serirak, N. (2021). Conservation in the Capitalocene: Brief history and ethnography of “Protected area”. In K. Kitirianglarp (Ed.), Anthropocene: Criticism of humanity and environmental crisis in the capitalocene (pp. 197-235). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public organization). [in Thai].
Shupe, E. (2021). Punishing moral animals. Canadian Journal of Philosophy, 51(5), 331-316. https://doi.org/10.1017/can.2021.33
Singer, P. (1977). Animal liberation: A new ethics for our treatment of animals. New York: Avon Books.
Stuart, D., & Gunderson, R. (2019). Human-animal relations in the capitalocene: Environmental impact and alternatives. Environmental Sociology, 6(1), 68-81. https://doi.org/10.1080/23251042.2019.1666784
Souder, W. (2002). A plague of frogs: Unraveling an environmental mystery. Minneapolis; London: University of Minnesota Press.
Thomas, K. (1984). Man and the natural world: Changing attitudes in England 1500–1800. London: Penguin Books.
Unchanam, P. (2020). Animals and rights: Political theories of animal liberation. Journal of Social Sciences Naresuan University, 16(1), 119–160. [in Thai].
Unchanam, P. (2021). The left and animals: Marx and the question of animal exploitation in capitalism. Political Science and Public Administration Journal, 12(1), 1–40. [in Thai].
Van Patter, L. E., & Hovorka, A. J. (2018). ‘Of place’ or ‘of people’: Exploring the animal spaces and beastly places of feral cats in Southern Ontario. Social & Cultural Geography, 19(2), 275-295. https://doi.org/10.1080/14649365.2016.1275754
West, E. G. (2018). Property rights in the history of economic thought: From Locke to J. S. Mill. In T. L. Anderson & F. S. McChesney (Eds.), Property rights: Cooperation, conflict, and law (pp. 20-42). Princeton: Princeton University Press.
