นักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่: ยุทธศาสตร์การระดมพลังสนับสนุนขบวนการเคลื่อนไหว ประเด็นหมอกควันในจังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิกฤตหมอกควันในจังหวัดเชียงใหม่เป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีความซับซ้อนและส่งผลกระทบในวงกว้าง นำมาสู่การเคลื่อนไหวทางสังคมหลายรูปแบบโดยเฉพาะจากกลุ่มนักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่ที่มีบทบาทโดดเด่นในการขับเคลื่อนประเด็นนี้ผ่านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การวิจัยนี้มุ่งศึกษาบทบาทและยุทธศาสตร์การระดมพลังสนับสนุนของนักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่ในการขับเคลื่อนประเด็นหมอกควัน ภายใต้แนวคิดการระดมทรัพยากร โครงสร้างโอกาสทางการเมือง กรอบโครงความคิด ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมแนวใหม่ และการเคลื่อนไหวของคนรุ่นใหม่เป็นแกนหลักของการศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกนักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่และรุ่นบุกเบิกร่วมกับการวิจัยเอกสารและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมไทย โดยนักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่พัฒนาบทบาทที่หลากหลายภายใต้กรอบแนวคิด “CLARITY” ครอบคลุมประเด็นการสร้างพื้นที่มีส่วนร่วมใหม่ไปจนถึงการรื้อสร้างวาทกรรม ขณะที่ยุทธศาสตร์การระดมพลังสนับสนุนภายใต้กรอบแนวคิด “OWNERSHIP” มุ่งสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของปัญหาในหมู่ประชาชน ผ่านการผสมผสานระหว่างการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์และการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ นอกจากนี้ยังพบพลวัตที่น่าสนใจระหว่างนักเคลื่อนไหวต่างรุ่น ที่แม้จะมีความแตกต่างในวิธีคิดและวิธีทำงาน แต่ได้พัฒนากลไกการเรียนรู้ข้ามรุ่นที่เอื้อให้เกิดการผสานจุดแข็งของแต่ละฝ่าย ส่งผลให้การเคลื่อนไหวสามารถตอบสนองต่อความท้าทายในบริบทสังคมไทยร่วมสมัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Blaikie, P. (2016). The political economy of soil erosion in developing countries. London: Routledge.
Bublitz, M. G., Escalas, J. E., Lteif, L., Nardini, G., Peracchio, L. A., Rank-Christman, T., … Woodrow, S. (2024). We’re on the rise: How social movements support youth well-being. Journal of the Association for Consumer Research, 9(2), 143–154. https://doi.org/10.1086/728645
Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope: Social movements in the Internet age. Cambridge, UK: Polity Press.
Chiang Mai University Center for Climate Change Data and Communication. (2023, April 5). Wikhro wikhrit foon khwan phak nuea (in Thai). [Analysis of Northern Thailand’s smog crisis]. Retrieved October 15, 2024, from https://www.cmuccdc.org/newsdetail/114
de Moor, J., & Wahlström, M. (2022). Environmental movements and their political context. In M. Grasso & M. Giugni (Eds.), The Routledge handbook of environmental movements (pp. 1-22). New York: Routledge.
Elliott, T., & Earl, J. (2018). Organizing the next generation: Youth engagement with activism inside and outside of organizations. Social Media + Society, 4(1). https://doi.org/10.1177/2056305117750722
Energy Research and Development Institute-Nakornping, Chiang Mai University. (2021, March 26). Phon krathop to rangkai chak fun PM2.5 (in Thai). [Health impacts of PM2.5]. Retrieved October 15, 2024, from https://erdi.cmu.ac.th/?p=3419
Faculty of Medicine, Chiang Mai University. (2024, March 19). San chak khana phaetsat: Rueang wikhrit mok khwan nai phak nuea (in Thai). [Message from Faculty of Medicine: Northern Thailand smog crisis]. Retrieved October 12, 2024, from https://www.med.cmu.ac.th/web/covid-19/rule/announcement/12139/
Keifer-Boyd, K. (2023). Youth civic participation: Activating feminist/critical race/LGBTQ+/crip justice theories. In M. Bae-Dimitriadis & O. Ivashkevich (Eds.), Teaching civic participation with digital media in art education (pp. 24–39). New York: Routledge.
Lertchoosakul, K. (2023). Nak rian khabot prawattisat khabuan kan nak rian thai chabap san (in Thai). [Rebel students: A brief history of Thai student movement]. Bangkok: Samyan Student Publishing House.
McCarthy, J. D., & Zald, M. N. (1977). Resource mobilization and social movements: A partial theory. American journal of sociology, 82(6), 1212-1241. https://doi.org/10.1086/226464
Melucci, A. (1980). The new social movements: A theoretical approach. Social science information,19(2), 199-226.
Panyakham, M. (2020). Patisamphan rawang rat thun mueang lae chonnabot nai kanmueang rueang faipa lae mok khwan ruam samai: Korani sueksa sathanakan faipa lae mok khwan changwat Chiang Mai pi phoso 2535-mithunayon 2563 (in Thai). [Interactions between state, capital, urban and rural in contemporary forest fire and smog politics: A case study of forest fire and smog situation in Chiang Mai Province 1992-June 2020] (Master’s Thesis). Bangkok: Chulalongkorn University.
Pickard, S., Bowman, B., & Arya, D. (2022). Youth and environmental activism. In M. Grasso, M. Giugni (Eds.), The Routledge handbook of
environmental movements (pp. 521–537). London: Routledge.
Schlosberg, D. (2004). Reconceiving environmental justice: Global movements and political theories. Environmental Politics, 13(3), 517–540. https://doi.org/10.1080/0964401042000229025
Snow, D. A., & Benford, R. D. (1988). Ideology, frame resonance, and participant mobilization. International Social Movement Research, 1(1), 197–217.
Touraine, A. (1985). An introduction to the study of social movements. Social research, 52, 749-787.
Unno, A., Srisan, S., Trirattana-Alexander, S., Mangkornchai, A., & Samnieng, C. (2023). “Hai man chop thi run rao”: Khabuan kan yaowachon thai nai boribot sangkhom lae kanmueang ruam samai (in Thai). [“Let it end with our generation”: Thai youth movement in contemporary social and political context]. Bangkok: Sangdao.
Wright, K., & McLeod, J. (2023). Activism, rights and hope: Young people and their advocates mobilizing for social change. In K. Wright & J. McLeod (Eds.), Childhood, youth and activism: Demands for rights and justice from young people and their advocates (pp. 1–18). Leeds: Emerald Publishing Limited.
