ดำน้ำลุยไฟพิสูจน์คดี: มหรสพรัฐกับการแข่งขันในกรุงศรีอยุธยาสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 17
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาการพิสูจน์คดีด้วยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ผ่านมากล่าวเพียงภาพรวมของการพิสูจน์ในกรณีที่ขาดพยานหลักฐาน แต่ยังไม่ได้ใช้หลักฐานชั้นต้นมาวิเคราะห์บริบทจำเพาะของแต่ละเหตุการณ์ การพิสูจน์จึงมีแนวโน้มที่จะตีความแบบรวม ๆ ว่าสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกอัญเชิญมาในการพิสูจน์ได้ส่งผลให้เกิดความยุติธรรมตามที่รัฐคาดหวัง แต่งานวิจัยชิ้นนี้โต้แย้งว่า ผู้เกี่ยวข้องหลายฝ่ายต่างก็ต่อรองอำนาจกันเพื่อให้ผลลัพธ์ของการพิสูจน์ฯ เป็นไปตามความคาดหวังของตน ผู้วิจัยพิจารณาหลักฐานชั้นต้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 และยุคสมัยอื่น อย่างบันทึกของชาวต่างชาติ เอกสารของชาวอยุธยา ประกอบกับกฎหมายและวรรณกรรม เพื่อเปรียบเทียบตรวจสอบความน่าเชื่อถือของหลักฐาน จนสามารถนำมาใช้วิเคราะห์จากมุมมองคนใน และนำมาเป็นส่วนสำคัญในการเลือกใช้ทฤษฎี การพิจารณาการพิสูจน์ด้วยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ผ่านแนวคิดเรื่องรัฐมหรสพ (theatre state) ของ Geertz (1980) ช่วยชี้ถึงปฏิบัติการในการต่อรองเชิงอำนาจในการนำการพิสูจน์ด้วยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไปใช้กำจัดศัตรูทางการเมืองเพื่อสร้างบูรณาการระหว่างสถานภาพต่าง ๆ ในรัฐที่เพิ่งถูกสถาปนาโดยราชวงศ์ที่มีพื้นเพขุนนางอย่างพระเจ้าปราสาททอง แนวคิดเรื่องพิธีกรรมเปลี่ยนผ่าน (rite of passage) ของ Turner (1982) และตัวแบบการศึกษากีฬาของ Elias and Dunning (1986) ช่วยชี้ถึงพลวัตของอำนาจทางเศรษฐกิจสังคมและเวทมนตร์ของผู้พิสูจน์ที่ถูกระงับ และเปลี่ยนสู่การแข่งขันที่เท่าเทียม ทั้งด้านการใช้ทักษะร่างกายแข่งกับคู่แข่งในการพิสูจน์ และในด้านการลงโทษแก้แค้นหรือชำระให้บริสุทธิ์โดยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ผลลัพธ์การพิสูจน์คือผลจากการต่อรองระหว่างผู้เกี่ยวข้องทุกคน ผู้เกี่ยวข้องได้ผลิตสร้างอารมณ์ที่ตื่นเต้นและเคียดแค้นซึ่งปะทุ ได้ถูกสะสาง หรือก่อตัวต่อเนื่อง สถานภาพผู้ไม่บริสุทธิ์อาจนำไปสู่ความล่มสลายของกลุ่มเครือญาติและกลุ่มอุปถัมภ์ และจะต้องเผชิญกับบทลงโทษในชาตินี้ เผชิญกับความกลัวต่อนรกและชาติหน้า การศึกษาการพิสูจน์ด้วยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต้องคำนึงถึงบริบทจำเพาะที่ผู้เกี่ยวข้องแต่ละคนต่อรองเชิงอำนาจให้ได้ผลลัพธ์การพิสูจน์ที่ตนคาดหวัง ผ่านการใช้มหรสพแห่งการพิสูจน์ฯ เพื่อจัดการปรับเปลี่ยนสถานภาพต่าง ๆ และผ่านการใช้ทักษะทางกายภาพในการเผชิญกับน้ำและไฟ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Alam, Q. (2018). Historical overview of torture and inhumane punishments in Indian sub-continent. Journal of the Punjab University Historical Society, 31(2), 127-136.
Anantharawan, C. (2013). Prawatsat kotmai thai (in Thai). [A history of the Thai laws]. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Anuson ngan sop khong Khae Chuthataemi (in Thai). [A cremation volume of Khae Chuthataemi]. (1976). Bangkok: Charoentham.
Anuson ngan sop khong Phua Chulasewok (in Thai). [A cremation volume of Phua Chulasewok]. (1937). Bangkok: Delime.
Baker, C., Na Pombejra, D., Van Der Kraan, A., & Wyatt, D. K. (Eds.). (2005). Van Vliet’s Siam. Chiang Mai: Silkworm Books.
Baker, C., & Phongpaichit, P. (Eds.). (2013). Khun Chang Khun Phaen chabap wat ko (in Thai). [Khun Chang Khun Phaen: Wat Ko edition]. Chiang Mai: Silkworm Books.
Baker, C., & Phongpaichit, P. (Eds.) (2016). The Palace Law of Ayutthaya and the Thammasat: Law and kingship in Siam. Ithaca, New York: Southeast Asia Program Publications, Southeast Asia Program, Cornell University.
Baker, C., & Phongpaichit, P. (2017). A history of Ayutthaya: Siam in the early modern world. Cambridge: Cambridge University Press.
Baur, N., & Ernst, S. (2011). Towards a process-oriented methodology: Modern social science research methods and Norbert Elias’s figurational sociology. The Sociological Review, 59(1_suppl), 117-139. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2011.01981.x
Bell, L. (2017). Lawfinding, duality and irrationality: Rethinking trial by ordeal in Weber’s economy and society. Law and Humanities, 11(2), 266-285. https://doi.org/10.1080/17521483.2016.1233740
Bloch, M. (2014). Feudal society (L. A. Manyon, Trans.). New York: Routledge.
Bock, C. A. (1884). Temples and elephants the narrative of a journey of exploration through upper Siam and Laos. London: Sampson Low, Marston, Searle & Rivington.
Bupke, P. (2017). Prawattisat kotmai thai (in Thai). [A history of the Thai laws]. Bangkok: Winyuchon.
Chermsitthiprasert, K. (2008). Kanchai kotmailaksanaphisut damnam luiphloeng thi prakotnai sepha ruang khun chang khun phaen (in Thai). [The practice of law about trial by water and fire in the poem, Khun Chang Khun Phaen]. Journal of Thai Justice System, 1(1), 87-98.
de Choisy, F.-T. (2021). Chodmaihet raiwan kandoenthang su prathet sayam nai pi kho so 1685 lae 1686 (in Thai). [Memoirs about journal of a voyage to Siam: 1685-1686] (S. Komonbut, Trans.). Nonthaburi: Sripanya (1687).
de Coutre, J. (2014). The memoirs and memorials of Jacques de Coutre: Security, trade and society in 16th-and 17th-century Southeast Asia (P. Borschberg, Ed.). Singapore: NUS Press.
Elias, N. (2000). The civilizing process: Sociogenetic and psychogenetic investigations (E. Dunning, J. Goudsblom, & S. Mennell, Eds.). Oxford; Malden, Mass.: Blackwell Publishers.
Elias, N., & Dunning, E. (1986). Quest for excitement: Sport and leisure in the civilizing process (N. Elias & E. Dunning, Eds.). Oxford: B. Blackwell.
Eoseewong, N. (2016). Kanmuangthai samai phrachao krung thonburi (in Thai). [The Thai politics during the reign of the King of the Thonburi Kingdom]. Bangkok: Matichon.
Ganguly, J. N. C. (1926). Hindu theories of punishment. Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute, 8(1), 72-92.
Geertz, C. (1980). Negara: The theatre state in nineteenth-century Bali. Princeton, N.J.: Princeton University Press.
Gervaise, N. (2007). Prawattisat thammachat lae kanmueang haeng ratchaanachak sayam (in Thai). [The natural and political history of the Kingdom of Siam] (S. Komonbut, Trans.) Nonthaburi: Sripanya (1688).
Hugh, C. (Ed.). (1911). Encyclopædia Britannica Vol. 27 (11th ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Hutachinda, P. (Ed.). (2016). khun chang khunphaen (chabap chamra mai) (in Thai). [Khun chang khun phaen (new edition)]. Bangkok: Saengdao.
Ibrahim, M. (1972). The Ship of Sulaiman (J. O’Kane, Trans.). London: Routledge & K. Paul.
Iria, A. (1987). A selection of sixteenth century Portuguese texts on Siam. In Calouste Gulbenkian Foundation (Ed.), Thailand and Portugal: 476 years of friendship (pp. 41-56). Bangkok: Embassy of Portugal.
King Buddha Yodfa Chulaloke. (1964). Ramakian lem 8 (in Thai). [Ramakien, Volume VIII]. Bangkok: Khurusapha.
la Loubère, S. d. (2009). Chotmaihet la lubae: Ratanachak sayam (in Thai). [The archives of la Loubère: The Siamese Kingdom]. (San Tho. Komonbut, Trans.). Nonthaburi: Sripanya.
Lingat, R. (1935). Prawattisat kotmaithai (kotmai ekkachon) lem 1 khokhwambuanton (in Thai). [A history of Thai laws (private law), Volume I: An introduction]. Bangkok: Thammasat University.
Lingat, R. (2005). Phayan tamkotmaikao khong sayam [Witness in the Siamese Laws] In S. Likkhasitwatthanakun & K. Chansaeng (Eds.), R. Lingat kap thaisuksa: Ruambotkhwamplae lae botkhwamsuksaphonngan (in Thai). [R. Lingat and Thai studies: A collection of translated articles and studies of works] (pp. 139-156). Bangkok: Thammasat University.
Maha Ratchakhru. (1961). Samutthakhot khamchan (in Thai). [The story of Prince Samutthakhot]. Bangkok: Business Organization of the Office of the Welfare Promotion Commission for Teachers and Educational Personnel.
Ma Huan. (1970). Ying-Yai Sheng-Lan ‘the overall survey of the ocean’s shores’. (F. Ch’eng-Chun, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Miller, W. I. (1988). Ordeal in Iceland. Scandinavian Studies, 60(2), 189-218.
Na Nagara, P., Chaisaengsukkun, P., Phromanan, A., & Phromanan, W. (1994). Wichai phuenthan ruang kotmai haeng anachak sayam: Sueksa priaptiap khrongkansangrabopkotmai lae nuaha botbanyat khong anachak sayam lae anakhet thaksin (in Thai). [The basic research on the laws of the Siamese Kingdom: The comparative study of the structure of law system and legislation of the Siamese Kingdom and the Thaksin territory]. Bangkok: Thammasat.
Namphet, P. (2012). Wicha prawattisat kotmai thai (in Thai). [Subject: A history of the Thai laws]. Nakhon Prathom: Mahamakut Buddhist University.
Panarut, C. (2019). Kila lae khwampenchai tang thanandon nai Samutthakhot Khamchan samai Ayutthaya khrittasattawatthi 15-16 [Sports and masculinities of social classes in Samutthakhot Khamchan during the Ayutthaya period, 15th–16th centuries]. In Lakchiwit thi yang mai khoei hen: Nakkila samai Ayutthaya/ Yuea lae khrueayat/ Thai lae thaiyai nai saphawa laplop (in Thai). [Unseen lives: Ayutthayan sportsmen/ Yuea and kinships/ the Thai and Shan in clandestinity] (pp. 8-149). Chiang Mai: Chiang Mai University.
Phumisak, C. (2004). Ongkanchaengnam lae khokhitmai nai prawattisatthai lumnam chaophraya (in Thai). [The oath of allegiance and new ideas in a history of Thailand in the Chao Phraya basin]. Bangkok: Same Sky Books.
Prachum khamhaikan krungsri Ayutthaya ruam 3 rueang (2018). (in Thai). [A collection of three testimonies of the Ayutthaya Kingdom]. Bangkok: Saengdao.
Pramoj, S. (2016). Kotmai samai Ayutthaya (in Thai). [Laws in the Ayutthaya period]. Bangkok: Winyuchon.
Royal Institute. (2007). Kotmai trasamduang chabap ratchabandittayasathan (in Thai). [The Three Seals Law: The Royal Institute Edition]. Bangkok: Royal Institute.
Sakhrikanon, P. (1952). Chodmaihet khwamsongcham samai farangset yud chanthaburi tangtae phoso 2436 thung 2447 chotmai banthuk samai farangset pokkhrong changwat trat tae phoso 2447 tung 2449 (in Thai). [The memoir during the French occupation of Chanthaburi from 1893 to 1904; The Memoir during the French occupation of Trat from 1904 to 1906]. Chanthaburi: Banyongkanphim.
Schouten, J. (1961). Prachumphongsawadan phak 76 chotmaihet khong Joost Schouten phokhachao holanda naisamai phrachao Songtham lae phrachao Prasat Thong (in Thai). [The collection of chronicles, Volume 76: The archives of Joost Schouten, the Dutch merchant during the reigns of King Songtham and King Prasat Thong]. Bangkok: Fine Arts Department.
Srichan, A. (2009). Ongphayan nai kankrathamsaban nai phraaiyakan laksanaphayan lae laksana phisut damnam luiphloeng (in Thai). [Witness who swore the oath in the laws about witnesses and trial by water and fire]. Humanities Journal, 16(2), 133-146.
Srichan, A. (2022, February 6). “Damnam lui phloeng” withi phicharana khadikhwam samai boran khong thai sing saksit khue phu phiphaksa (in Thai). [“Trial by water and fire,” The ancient trial of the Thais: Holy items were judges]. Retrieved June 20, 2024, from https://www.silpa-mag.com/history/article_40782
Ta-Kuan, C. (1993). The customs of Cambodia [1296-1297] (P. Pelliot, Trans.). Bangkok: The Siam Society.
The National Committees for Literature. (2018). Wannakhadi haengchat lem 2 samai Ayutthaya (in Thai). [The national literatures, Volume II: The Ayutthaya period. Bangkok: Fine Arts Department.
The Royal Chronicles of Ayutthaya. (2006). (R. D. Cushman, Trans.) Bangkok: The Siam Society.
Tonkin, E. (2000). Autonomous judges: African ordeals as dramas of power. Ethnos, 65(3), 366-386. https://doi.org/10.1080/00141840050198036
Turner, V. (1982). From ritual to theatre: The human seriousness of play. New York: Performing Arts Journal Publications.
Turpin, F. H. (1979). Prawattisat thai samai krungsri Ayutthaya chabap turpin (in Thai). [History of the Kingdom of Siam and of the revolutions that have caused the overthrow of the empire up to A.D. 1770] (S. Iamtham, Trans.). Bangkok: Fine Arts Department (1771).
van Vliet, J. (2005). Ruambanthuek prawattisat Ayutthaya khong van Vliet (in Thai). [The collection of van Vliet’s records of a history of Ayutthaya]. Bangkok: Fine Arts Department.
Wales, Q. (1983). Divination in Thailand: The hopes and fears of a Southeast Asian people. London: Curzon Press.
Weber, M. (1978). Economy and society: An outline of interpretive sociology. Berkeley: University of California Press.
Yelle, R. A. (2002). Poetic justice: Rhetoric in Hindu ordeals and legal formulas.Religion, 32(3), 259-272. https://doi.org/10.1006/reli.2002.0399
