เห็ด ป่า และมนุษย์: การเมืองของการพึ่งพาระหว่างกันของสิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยชิ้นนี้ศึกษาความสัมพันธ์ในการดำรงชีวิตที่พึ่งพาระหว่างกันของเห็ดถอบ ป่าเต็งรัง และชุมชนในเขตป่า ในจังหวัดเชียงใหม่ ในฐานะที่เป็นสิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์ ความสัมพันธ์เชิงพึ่งพาระหว่างกันดังกล่าวทวีความเข้มข้นยิ่งขึ้นในทศวรรษที่ผ่านมา เมื่อเห็ดป่าชนิดนี้ได้กลายเป็นสินค้าที่เป็นที่ปรารถนาของชนชั้นกลางในเมือง บทความเสนอว่าการเก็บหาเห็ดถอบของชุมชนในเขตป่ามิได้เป็นเพียงวัฒนธรรมการยังชีพเท่านั้น หากแต่ทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้นในทุนนิยมสมัย เมื่อภาคการเกษตรซึ่งเคยเป็นเศรษฐกิจหลักนั้นล้มเหลว และการเก็บหาของป่าได้กลายมาเป็นเศรษฐกิจหลักของชุมชนในเขตป่า กระบวนการกลายเป็นสินค้าของเห็ดถอบนั้นเกี่ยวข้องโดยตรงกับการเติบโตอย่างรวดเร็วของเมืองท่องเที่ยว เช่น เชียงใหม่ และการปฏิวัติโครงสร้างพื้นฐานทั้งทางกายภาพและการสื่อสารโทรคมนาคมที่เชื่อมโยงชนชั้นกลางในเมืองเข้ากับชุมชนเกษตรกรรม แต่การที่เห็ดถอบไม่สามารถถูกผลิตซ้ำโดยการเพาะเลี้ยงได้ ได้ทำให้เห็ดป่าชนิดนี้ไม่อาจถูกผูกขาดโดยกลุ่มทุนได้ จึงทำให้การเก็บหาและขายเห็ดถอบ เป็นพื้นที่การแลกเปลี่ยนที่ชุมชนยังคงมีอำนาจและอิสรภาพในการต่อรอง อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับเห็ดป่าและป่าเต็งรัง ก็มิได้ดำเนินไปอย่างราบรื่น หากต้องเผชิญกับแรงเสียดทานจากรัฐและชนชั้นกลางที่มองชุมชนในเขตป่าในฐานะที่เป็นต้นเหตุของปัญหาไฟป่าและฝุ่นควันในเมืองตลอดทศวรรษที่ผ่านมา