ฤทธิ์ของสารสกัดเอทานอลจากพืชสมุนไพรต่อการตายของตัวอ่อนพยาธิตัวกลมของแพะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสารสกัดเอทานอลจากพืชสมุนไพร 5 ชนิด ได้แก่ ใบสะเดา (Azadirachta indica A.Juss.) ใบขี้เหล็ก (Senna siamea Lam.) ใบน้อยหน่า (Annona squamosa L.) ใบน้ำนมราชสีห์ (Euphorbia hirta L.) และรากหนอนตายหยาก (Stemona collinsiae Craib) ต่อการตายของตัวอ่อนพยาธิตัวกลมของแพะ โดยใช้สารสกัดที่ความเข้มข้น 1, 10, 20 และ 40 mg/ml เปรียบเทียบกับยาถ่ายพยาธิไอเวอร์เมคตินÒ (2 mg/ml) ผลการศึกษาพบว่าสารสกัดจากสมุนไพรที่สกัดด้วยเอทานอล ที่มีผลต่อการตายของตัวอ่อนพยาธิได้ 100 % ได้เทียบเท่ายาไอเวอร์เมคตินÒ เมื่อใช้สารสกัดที่ความเข้มข้นสูงขึ้นและใช้ที่ระยะเวลานานขึ้น สารสกัดสมุนไพรที่มีผลต่อการตายของตัวอ่อนพยาธิได้ 100 % ที่ความเข้มข้น 1-40 mg/ml ช่วงเวลาสัมผัสพยาธิ 12 ชั่วโมง ได้แก่ สารสกัดจากสมุนไพร 3 ชนิด ได้แก่ ใบสะเดา ใบน้ำนมราชสีห์ และรากหนอนตายหยาก ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าสารสกัดจากสมุนไพรทั้ง 5 ชนิด สามารถฆ่าพยาธิได้เท่ากับยาไอเวอร์เมคตินÒ ที่ความเข้มข้นของสารสกัดและที่ช่วงเวลาที่สัมผัสพยาธิต่างๆ กัน สามารถนำไปต่อยอดการศึกษาการใช้สมุนไพรเพื่อการทดแทนยาฆ่าพยาธิในระบบทางเดินอาหารในตัวสัตว์ต่อไปได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เจตนา หนูพันธ์. 2560. การศึกษาประสิทธิภาพของใบขี้เหล็กและเนื้อในเมล็ดมะขามในการกำจัดพยาธิภายในทางเดิน
อาหารของแพะ. วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาเกษตร. 1(2): 1-6.
ดวงใจ บุญกุศล. 2560. ผลของการสกัดสมุนไพรต่อการตายของตัวอ่อนพยาธิในกลุ่ม strongyles ของแพะ. วารสารเกษตร
พระวรุณ. มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. 14(2): 208-216.
บุญย์ธนิสร์ โอทกานนท์. 2554. การศึกษาทางเภสัชวิยาของหนอนตายหยาก. รายงานผลงานวิจัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่:
เชียงใหม่.
ศุภวรรณ เคี่ยนเมธี. 2546. สมุนไพ รเพื่อการเกษตร. กลุ่มสื่อส่งเสริมการเกษตร. สำนักพัฒนาการถ่ายทอด เทคโนโลยี. กรม
ส่งเสริมการเกษตร. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. กรุงเทพฯ.
สมนึก ลิ้มเจริญ. 2553. ผลการใช้น้ำสกัดเปลือกสะเดาในการกำจัดพยาธิตัวกลมในระบบทางเดินอาหารของแพะ. วารสาร
มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. 2(3): 26-33.
สมนึก ลิ้มเจริญ, มงคล คงเสน และสุพัฒน์ ศรีสวัสดิ์. 2558. สมุนไพรในการกำจัดพยาธิในระบบทางเดินอาหารของแพะ.
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์.
สุรชน ต่างวิวัฒน์ และอารักษ์ ชัยกุล. 2547. การเลี้ยงแพะ. วารสารสัตว์บาล. 14(69): 32-45.
Adedapo, A. A., O. O. Shabi, and O. A. Adedokun. 2005. Anthelmintic efficacy of the aqueous crude
extract of Euphorbia hirta Linn in Nigerian dogs. Veterinary Archives. 75(1): 39-47.
Akanitapichat, P., P. Tongngok, A. Wangmaneerat, and B. Sripanidkulchai. 2005. Antiviral and Anticancer Activities of Stemona collinsae. Thai Journal of Pharmaceutical Sciences. 29 (3-4): 125-136.
Attia, M. M., M. M. Khalifa, and O. A. Mahdy. 2018. The prevalence of Gasterophilus intestinalis
(Diptera: Oestridae) in donkeys (Equus asinus) in Egypt with special reference to larvicidal effects of
neem seed oil extract (Azadirachta indica) on third stage larvae. Open Veterinary Journal. 8(4): 423–
Borgesdos-Santos, R. R., J. A. Lopez, L. C. Santos, F. Zacharias, J. M. David, J. P. David, and F. W. M. Lima.
Biological effect of leaf aqueous extract of Caesalpinia pyramidalis in goats naturally infected
with gastrointestinal nematodes. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 1-6.
Jamra, N., G. Das, P. Singh, and M. Haque. 2015. Anthelmintic efficacy of crude neem (Azadirachta
indica) leaf powder against bovine strongylosis. Journal of Parasitic Diseases. 39(4): 786–788.
Meenakshisundaram, A., T. J. Harikrishnan, and T. Anna. 2017. Evaluation of Aloe vera as anthelmintic
against ovine gastrointestinal nematodes. Indian Vet J. 94 (7): 23–27.
Sahu, P. K., D. D. Giri, R. Singh, P. Pandey, S. Gupta, A. K. Shrivastava, A. Kumar, and K. D. Pandey. 2013.
Therapeutic and medicinal uses of Aloe vera a review. Pharmacology and pharmacy. 4: 599-610
Sangvaranond, A. 1998. Veterinary clinical parasitology. Kasetsart University publisher: Bangkok.
