การใช้สารสกัดพืชสมุนไพรกานพลูและข่าเพื่อควบคุมเชื้อราจากฝักถั่วลิสงเน่า ตำบลนิคมสร้างตนเอง อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพรกานพลูและข่า ในการยับยั้งเชื้อราที่ทำให้ถั่วลิสงเน่าเสีย การวิจัยแบ่งเป็น 3 กิจกรรม ได้แก่ 1) การคัดแยกและระบุเชื้อราจากฝักถั่วลิสงเน่า 2) การทดสอบประสิทธิภาพสารสกัดในการยับยั้งเชื้อรา และ 3) การทดสอบประสิทธิภาพ ในแปลงทดลอง ผลการวิจัยพบว่าสามารถคัดแยกเชื้อราได้ 10 ไอโซเลท โดยไอโซเลทเด่น No.1(1), No.3(2) และ No.3(5) ระบุได้เป็น Aspergillus spp. การทดสอบประสิทธิภาพสารสกัดน้ำมันหอมระเหยจากกานพลู ข่า และกานพลู+ข่า ที่ความเข้มข้นร้อยละ 10, 50 และ 100  พบว่าสารสกัดจากกานพลูมีประสิทธิภาพดีที่สุดในการยับยั้งเชื้อรา โดยที่ความเข้มข้นร้อยละ 50  สามารถยับยั้งเชื้อรา No.1(1), No.3(2) และ No.3(5) ได้ร้อยละ 68.27±1.42, 71.79±1.81 และ 71.15±1.23 ตามลำดับ การทดสอบการฉีดพ่นน้ำมันกานพลูร้อยละ 50 (w/w) สามารถลดความรุนแรงของโรคได้ใกล้เคียงกับการฉีดพ่นสารคาร์เบนดาซิม ผลการประเมินการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชนพบว่าผู้เข้าร่วมมีความรู้/ความเข้าใจ ความพึงพอใจ และการนำไปใช้ประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเท่ากับ 4.82±0.39, 4.78±0.46 และ 4.86±0.39 ตามลำดับ งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของสารสกัดพืชสมุนไพรในการควบคุมเชื้อราก่อโรคถั่วลิสงและเป็นทางเลือกในการลดการใช้สารเคมี