การศึกษาแนวคิดขงจื่อในมิติของความสุขจากคัมภีร์หลุนอี่ว์

บทคัดย่อ

“乐เล่อ” (ความสุข) เป็นมโนทัศน์สำคัญที่มักปรากฏในคัมภีร์หลุนอี่ว์（论语）คัมภีร์อันทรงคุณค่าที่บันทึกการสนทนาระหว่างขงจื่อกับศิษย์ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิดขงจื่อในมิติของความสุขที่ปรากฏในคัมภีร์หลุนอี่ว์ โดยแบ่งเป็น 3 ประเด็น ได้แก่ 1.แนวคิดของขงจื่อในมิติของความสุข 2.ความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบความสุขของขงจื่อกับองค์ประกอบของความสุขในทฤษฎี P.E.R.M.A ซึ่งเน้นทฤษฎีที่กล่าวถึงแนวคิดในการพัฒนาความสุขและสุขภาวะของมนุษย์ 3.ความสัมพันธ์ ระหว่างความสุขของขงจื่อกับหลักธรรมทางพุทธศาสนา งานวิจัยนี้ดำเนินการวิจัยโดยการศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์หลุนอี่ว์ฉบับภาษาจีนกับฉบับภาษาไทย ผลการวิจัยพบว่า 1.มิติความสุขของขงจื่อ แบ่งออกเป็น  4 รูปแบบ ได้แก่ ความรื่นรมย์ในการศึกษา ความยินดีในการคบมิตรและอภัย ความสำราญใจในคุณธรรม และความอิ่มเอมใจในความสันโดษ 2. ตามทฤษฎี P.E.R.M.A พบว่า ทุกรูปแบบความสุขของขงจื่อที่ผู้วิจัยจำแนกมีองค์ประกอบของความรู้สึกและอารมณ์ด้านบวก (Positive Emotion) เป็นองค์ประกอบหลัก  3.จากการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างมิติความสุขของขงจื่อกับหลักธรรมทางพุทธศาสนา พบว่า ความรื่นรมย์ในการศึกษาของขงจื่อสัมพันธ์กับหลักอิทธิบาท 4 ความยินดีในการคบมิตรและอภัยสัมพันธ์กับหลักพรหมวิหาร 4 ความสำราญใจในคุณธรรมสัมพันธ์กับหลักสัปปุริสธรรม 7 และหลักพรหมวิหาร 4 ความอิ่มเอมใจในความสันโดษ สัมพันธ์กับหลักสัปปุริสธรรม 7 ในข้อการรู้จักตนและการรู้ประมาณ จึงสรุปได้ว่า ขงจื่อยกย่องความสุขที่มีคุณธรรมเป็นพื้นฐาน ความสุขในการใช้ปัญญายอมรับความสันโดษ ความยินดีในการสร้างสัมพันธ์และให้อภัยผู้อื่น ซึ่งสอดคล้องกับหลักธรรมทางพุทธศาสนา และมีองค์ประกอบของการสร้างความสุขที่ยั่งยืนในทางจิตวิทยาเชิงบวก