บทวิเคราะห์บทเพลงกับการสื่อสารทางการเมืองในนโยบายสาธารณะ ประชานิยมรัฐบาล ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ถึงประชารัฐในรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นการนำเสนอในเชิงวิเคราะห์ โดยผู้เขียนมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาสาระสำคัญของบทเพลงที่มีอิทธิพลกับการสื่อสารทางการเมือง ความสำคัญของบทเพลงที่เป็นสื่อนำมาใช้เป็นเสมือนเครื่องมือในการสื่อสารกับประชาชน เป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดลักษณะ และอุดมการณ์ทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง ในช่วงระหว่าง พ.ศ. 2516-2519 บริบททางการเมืองและสังคมที่โหยหาสิทธิ เสรีภาพ และประชาธิปไตย มีการเรียกร้องรัฐธรรมนูญโดยการใช้บทเพลงในการสื่อสารถึงอุดมการณ์ แนวความคิดทั้งสองฝ่ายของบรรดานักศึกษาและปัญญาชนผ่านบทเพลงเพื่อชีวิต ในทางตรงกันข้ามมีการโต้ตอบผ่านบทเพลงปลุกใจจากฝั่งรัฐบาลด้วย ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2535 มีศิลปินที่ใช้บทเพลงในการสร้างกระแสความรู้สึกร่วมในทางการเมืองและจิตสำนึกร่วมในการชุมนุมประท้วงรัฐบาล ภายหลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2557 โดยการนำของพลเอกประยุทธ์ บทเพลงก็ยังเป็นเสมือนเครื่องมือหนึ่งของรัฐบาลที่จะปฏิบัติหรือสัญญาไว้กับประชาชนโดยผ่านการสื่อสารทางการเมืองด้วยบทเพลงนั่นเอง

การนำนโยบายสาธารณะที่รัฐบาลไทยยุคต่างๆ นำมาใช้เพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจด้านความยากจน ผู้เขียนขอนำเสนอเพื่อให้เห็นในสองลักษณะ คือ “ประชานิยม” ในสมัยรัฐบาลของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช และ “ประชารัฐ” ในรัฐบาลของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นำความหมายในบทเพลงมาเป็นสื่อแสดงเพื่อถ่ายทอดความรู้สึกของประชาชนในช่วงเวลานั้น มองเห็นสภาพการเมือง เศรษฐกิจและสังคม การนำนโยบายสาธารณะของรัฐบาล ตลอดจนภาวะผู้นำทางการเมือง สามารถอธิบายพฤติกรรมของผู้นำในแต่ละยุคสมัย ประชาชนควรเรียนรู้และจดจำว่าผู้นำแบบไหนที่พึงปรารถนาของสังคมไทย