การพัฒนาการสื่อสารเพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์เขาเอราวัณของชุมชนช่องสาริกาอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อศึกษา 1) สภาพปัจจุบันของการสื่อสารเพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์เขาเอราวัณ และ 2) แนวทางพัฒนาการสื่อสารเพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์เขาเอราวัณของชุมชนช่องสาริกาอย่างยั่งยืน โดยชุมชนและภาคีเข้ามามีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน พื้นที่วิจัยอยู่ที่ตำบลช่องสาริกา อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลักซึ่งเลือกแบบเจาะจงจำนวน 50 ราย เครื่องมือการวิจัยใช้การวิจัยเอกสาร สำรวจภาคสนาม สัมภาษณ์ สนทนากลุ่ม และจัดเวทีประชาคม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การประมวลผลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพการสื่อสารของชุมชนช่องสาริกานั้นมีแกนนำชุมชน ทำหน้าที่ส่งสาร ใช้วิธีบอกต่อปากต่อปากไปยังกลุ่มสมาชิกในชุมชนโดยเฉพาะกลุ่มเยาวชน เน้นให้เห็นถึงคุณค่าทางธรรมชาติวิทยาและโบราณคดีของเขาเอราวัณ มีการสร้างเครือข่ายการสื่อสารแบบวงล้อและแบบรูปดาว และ 2) แนวทางพัฒนาการสื่อสารเพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์เขาเอราวัณของชุมชน ประกอบด้วย 2.1) รูปแบบการสื่อสารใช้ทั้งการสื่อสารระหว่างบุคคล การสื่อสารในกลุ่ม และการสื่อสารระหว่างกลุ่ม 2.2) การสร้างเครือข่ายการสื่อสาร ด้วยการสร้างความเข้าใจและจุดประกายความคิด จัดตั้งคณะทำงาน ประสานความร่วมมือจากภาคีที่เกี่ยวข้อง  ขยายแนวร่วม และเปิดพื้นที่การสื่อสารให้ความรู้และร่วมกันอนุรักษ์เขาเอราวัณทั้งในระดับชุมชน และระดับจังหวัด 2.3) การจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อให้ความรู้และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างชุมชนกับกลุ่มภาคีเครือข่าย และ 2.4) การจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เขาเอราวัณ เช่น แผ่นพับแนะนำเขาเอราวัณ ฯลฯ ใช้สำหรับเผยแพร่ความรู้และการอนุรักษ์เขาเอราวัณ