การจัดตั้งหน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย

บทคัดย่อ

หน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นองค์กรทางธุรกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย อันได้แก่ พระราชบัญญัติจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำบริการสาธารณะในทางอุตสาหกรรมและพาณิชยกรรมและอยู่ภายใต้การกำกับดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ หน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระในทางการเงินการจัดการบุคลากรและมีการดำเนินงานในลักษณะทำนองเดียวกับรัฐวิสาหกิจซึ่งเป็นหน่วยธุรกิจของรัฐ ปัจจุบัน หน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย ซึ่งเป็นองค์กรทางธรุกิจที่มีภารกิจหน้าที่ในการจัดทำบริการสาธารณะในทางอตุสาหกรรมและพาณชิยกรรมมี 2 รปูแบบ ได้แก่ บริษัทจำกัด ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการพาณิชย์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจากการศึกษา พบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย ไม่นิยมจัดตั้งหน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ถึงแม้ว่าพระราชบัญญัติจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่างให้อำนาจแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดตั้งหน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ ทั้งนี้ มีเหตุผลที่สำคัญอันเนื่องมาจากข้อจำกัดของมาตรการทางกฎหมายและข้อจำกัดของมาตรการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ มาตรการทางด้านการเงินและงบประมาณ มาตรการด้านบุคลากร และมาตรการของฝ่ายการเมืองและผู้บริหารท้องถิ่น ดังนั้น ข้อเสนอแนะจากการศึกษา จึงแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วย ส่วนแรก ข้อเสนอแนะเชิงกฎหมายซึ่งสามารถแบ่งมาตรการดำเนินการเชิงกฎหมายออกเป็น 2 ระยะ คือ การแก้ไขปัญหาและอุปสรรค ในระยะเริ่มแรก โดยการปรับปรุงและแก้ไขกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน และการแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในระยะยาว โดยการตรากฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งหน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย และข้อเสนอแนะส่วนที่ 2 คือ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ซึ่งเป็นข้อเสนอแนะที่จัดทำขึ้นเพื่อสนับสนุนข้อเสนอแนะเชิงกฎหมาย เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาการจัดตั้งหน่วยธุรกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของประเทศไทยให้มีประสิทธิผลและมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น