บทบาทของพนักงานอัยการ: ศึกษากรณีผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาก่อนฝ่ายเดียว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ เป็นการสรุปเนื้อหาของวิทยานิพนธ์ เรื่อง บทบาทพนักงานอัยการ: ศึกษากรณีผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาก่อนฝ่ายเดียว โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการดำเนินคดีอาญา รวมถึงบทบาทของพนักงานอัยการและผู้เสียหายในการดำเนินคดีอาญา
การศึกษาในบทความนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเอกสาร จากการค้นคว้า ข้อกฎหมาย ตำรากฎหมาย และบทความทางวิชาการต่างๆ เพื่อศึกษาแนวทางเกี่ยวกับบทบาทของพนักงานอัยการและผู้เสียหายในการดำเนินคดีอาญา และในกรณีที่ผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาก่อนฝ่ายเดียว โดยการเปรียบเทียบกับกฎหมายของต่างประเทศ เช่น ฝรั่งเศส สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา เป็นต้น
ผลการศึกษาพบว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของไทย มาตรา 28 บัญญัติให้ผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญา คือ พนักงานอัยการและผู้เสียหาย มาตรานี้ไม่เคยมีการแก้ไขเลยตั้งแต่มีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ปี พ.ศ. 2478 โดยอำนาจการฟ้องคดีอาญาของผู้เสียหายไม่มีการจำกัดขอบเขต ทำให้การดำเนินคดีอาญาของพนักงานอัยการและผู้เสียหาย มีความอิสระเป็นเอกเทศแยกจากกัน และหลังจากการฟ้องแล้วผู้เสียหายมีอำนาจดำเนินคดีอาญาโดยลำพัง ไม่ว่าจะเป็นคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัว หรือคดีอาญาความผิดต่อแผ่นดิน ดังนั้น การฟ้องคดีอาญาของผู้เสียหาย จึงส่งผลทำให้กระบวนการยุติธรรมทางอาญาเกิดความเสียหายได้ กล่าวคือ ผู้กระทำความผิดอาจใช้เป็นช่องทางตกลงกับผู้เสียหายแกล้งฟ้องคดีอาญาโดยสมยอม โดยเฉพาะในคดีอาญาความผิดต่อแผ่นดินที่ผู้เสียหายฟ้องคดีก่อนฝ่ายเดียวและศาลได้ยกฟ้องคดี ซึ่งพนักงานอัยการไม่รับรู้ถึงการฟ้องคดีอาญาของผู้เสียหายหรือคดีอยู่ในกระบวนการสอบสวนของตำรวจ ทำให้พนักงานอัยการไม่สามารถฟ้องคดีอาญานั้นได้อีก เพราะจะเป็นการฟ้องซ้ำ
เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายของต่างประเทศ พบว่าประเทศที่ใช้หลักการดำเนินคดีอาญาโดยรัฐ พนักงานอัยการเป็นผู้มีบทบาทในการดำเนินคดีอาญา โดยผู้เสียหายมีสิทธิอย่างจำกัด และยังมีความเชื่อมโยงระหว่างองค์กรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ผู้เสียหายไม่มีโอกาสทำให้คดีอาญาความผิดต่อแผ่นดินเสียหายได้เลย ดังนั้น พนักงานอัยการไทยควรมีบทบาทดังเช่นพนักงานอัยการต่างประเทศ ในการรักษาผลประโยชน์ของสังคม และคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน ควรมีการแก้ไขกฎหมายเพื่อป้องกันผู้เสียหายทำให้คดีอาญาความผิดอาญาต่อแผ่นดินเสียหาย การให้พนักงานอัยการอยู่ในสถานะรับรู้การดำเนินคดีอาญาของผู้เสียหาย ย่อมเป็นการป้องกันไม่ให้คดีอาญาความผิดต่อแผ่นดินเกิดความเสียหาย และมีความสอดคล้องกับหลักการดำเนินคดีอาญาโดยรัฐ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Attapol Yaisawang. “Injured Person in Criminal Case.” Master’s thesis, Faculty of Law, Thammasat University, 1981. [In Thai]
Institution of Criminal Laws. Encyclopedia on International Justice Process. Bangkok: Seven Printing, 2540. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. Criminal Procedure Law. 8th ed. Bangkok: Winyuchon, 2012. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. German Public Prosecutors and Criminal Prosecution of German Public Prosecutors in Pre-Trial Proceeding, in Public Prosecutors and Criminal Case Investigation an Article Collection on Criminal Case Investigation of Various Countries. Bangkok: Chutima Publisher, 1998. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. “Criminal Procedure and Concepts underlying Principle of Civil Law.” Public Prosecutor Journal 4, no.42 (1998): 53. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. “Court’s Role in Criminal Case.” Dhurakij Pundit Law Journal 1, no.1 (January – June 2001): 49-64. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. “Thailand’s Procedure Law: Principle of Law and Its Inconsistent Implementation.” Law Journal Thammasat University 15, no.3 (September 1987):1-17. [In Thai]
Kanit Na Nakhon. “The Role of Public Prosecutors and Criminal Investigation.” Law Journal Thammasat University 9, no.2 (1977): 133-141. [In Thai]
Kanueng Ruechai. Criminal Procedure Law Vol. 1. 9th ed. Bangkok: Deaun Tula, 2008.[In Thai]
Kiatkhajorn Watjanasawat. Explanation on Criminal Law Chapter 1 General Provision.10th ed. Bangkok: Pholsiam Printing Publisher Thailand, 2008. [In Thai]
Kiatkhajorn Watjanasawat. Explanation on Criminal Procedure Law Regarding Pre-Trial Proceeding. 5th ed. Bangkok: Chirarat Printing, 2006. [In Thai]
Kiatkhajorn Watjanasawat. Explanation on Criminal Procedure Law Regarding Pre-Trial Proceeding. 7th ed. Bangkok: Chirarat Printing, 2015. [In Thai]
Kowit Meepornbucha. “Prosecutor’s Inspection of the Criminal Prosecution by an Injured Person.” Master’s thesis, Faculty of Law, Dhurakij Pundit University, 2007. [In Thai]
Montree Chalermpai. “Measures on Scrutinizing on the Criminal Prosecution with Private Persons as Plaintiffs.” Master’s thesis, Faculty of Law, Dhurakij Pundit University, 2014. [In Thai]
Narong Jaiharn. Principles of Criminal Procedure Law Vol. 1. 10th ed. Amended. Bangkok:Winyuchon, 2009. [In Thai]
Pokpong Srisanit. Problems on Criminal Prosecution Instituted by Injured Persons,a Academic Article Collection Thammasat University, No. 3 of 2007. Bangkok:Thammasat University, 2006. [In Thai]
Supattra Yurachart. “Injured Person’s participation in Criminal Case.” Master’s thesis,Faculty of Law, Dhurakij Pundit University, 2013. [In Thai]
Surasak Likkasitwattanakul. Criminal Procedure Code (Reference). 10th ed. Bangkok: Winyuchon, 2010. [In Thai]
Udom Rat-amarit. “Criminal Indictment.” Law Journal Thammasat University 22, no.2 (1992): 240-251. [In Thai]
Uthai Artiwate. The Articles on Criminal Procedure Law of the French Republic. Bangkok:V.J. Printing Partnership, 2011. [In Thai]
Uthai Artiwate. “The Right of Injured Person in French Laws.” Bot Bundit 61, no.1, (2548):2. [In Thai]
