ปัญหาของการบอกกล่าวการโอนสิทธิเรียกร้องกับการคุ้มครองลูกหนี้ในการทำแฟคตอริ่ง

บทคัดย่อ

แฟคตอริ่ง เป็นการให้สินเชื่อหมุนเวียนระยะสั้น โดยผู้ขายบัญชีลูกหนี้การค้าตกลงโอนสิทธิ เรียกร้องให้ชำระหนี้เงินตามบัญชีลูกหนี้การค้าให้แก่ผู้ซื้อบัญชีลูกหนี้การค้า เรียกว่า บริษัทแฟคเตอร์ ซึ่งจะชำระเงินให้แก่ผู้ขายบัญชีลูกหนี้การค้าตามสัดส่วนที่ตกลงกัน และติดตามเรียกเก็บเงินจากลูก หนี้เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ ควบคู่ไปกับการให้บริการทางการเงินอื่นๆแก่ผู้ขายบัญชีลูกหนี้การค้า แต่เนื่องจากกฎหมายไทยยังไม่มีบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับการทำแฟคตอริ่ง ดังนั้น เมื่อเกิดข้อพิพาททางกฎหมายในการทำแฟคตอริ่ง จึงต้องนำหลักการโอนสิทธิเรียกร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาปรับใช้ ซึ่งก่อให้เกิดข้อจำกัดและอุปสรรคในหลายด้าน บทความนี้มุ่งศึกษาเรื่องการบอกกล่าวการโอนสิทธิเรียกร้องไปยังลูกหนี้ ซึ่งมีผลทางกฎหมายทั้งต่อลูกหนี้และบุคคลภายนอกอื่นๆ อย่างไรก็ตาม บทความนี้จะกล่าวเพียงผลทางกฎหมายที่มีต่อลูกหนี้เท่านั้น

เนื่องจากโดยสภาพของการทำแฟคตอริ่งมีลักษณะเป็นการโอนสิทธิเรียกร้องตามสัญญา หลายฉบับ และมีลูกหนี้จำนวนมาก บริษัทแฟคเตอร์จำเป็นต้องรับภาระในการบอกกล่าวการโอนสิทธิ เรียกร้องไปยังลูกหนี้แต่ละราย เป็นเหตุให้ต้นทุนในการทำแฟคตอริ่งเพิ่มสูงขน และมีโอกาสที่จะ เกิดความผิดพลาดหรือตกหล่น ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงในการยกข้อต่อสู้เพื่อปฏิเสธความรับผิดของลูกหนี้ จึงเกิดประเด็นที่น่าพิจารณาว่า ควรบัญญัติกฎหมายพิเศษให้การโอนสิทธิเรียกร้องในการทำแฟคตอริ่ง มีผลใช้ยันลูกหนี้ไต้ทันที โดยไม่ต้องบอกกล่าวการโอนสิทธิเรียกร้องไปยังลูกหนีหรือไม่

ผลการศึกษาพบว่า ถึงแม้จะมีการบัญญัติกฎหมายเฉพาะสำหรับการทำแฟคตอริ่งให้ยอมรับ การรับช่วงสิทธิตามสัญญาตามอย่างกฎหมายฝรั่งเศสที่ใช้ยันลูกหนี้ไต้โดยไม่ต้องบอกกล่าวการรับ ช่วงสิทธิไปยังลูกหนี้ หรือยอมรับรูปแบบของการโอนสิทธเรียกร้องโดยไม^,ต้องบอกกล่าวการโอน สิทธิเรียกร้องไปยังลูกหนี้ตามอย่างกฎหมายเยอรมัน แต่หากลูกหนี้สามารถพิสูจน์ได้ว่าตนชำระหนี้ ให้แก่ผู้ขายบัญชีลูกหนี้การค้าโดยสุจริต ลูกหนี้ย่อมหลุดพ้นจากหนี้ และบริษัทแฟคเตอร์ก็ไม่ สามารถเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่ตนได้เท่ากับว่าสุดท้ายแล้ว บริษัทแฟคเตอร์ก็ไม่อาจหลีกเลี่ยง ความจำเป็นที่ต้องมีการบอกกล่าวไปยังลูกหนี้เพื่อป้องกันความเสี่ยงอยู่ดี