แนวทางในการสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของสังคมไทย

ผู้แต่ง

  • บรรเจิด สิงคะเนติ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์, สถาบันบัณฑิตพัฒน บริหารศาสตร์

คำสำคัญ:

ประชาธิปไตยฐานราก, การพัฒนาที่ยั่งยืน, การสร้างให้ชุมชนเข้มแข็ง, การพัฒนาแบบมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการสร้างประชาธิปไตยจากฐานรากเพื่อความยั่งยืนของประเทศไทย เนื่องจากระบบการบริหารของไทยเป็นระบบที่มีการรวมศูนย์ที่ส่วนกลาง และชุมชนในพื้นที่ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทั้งทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง

ผลการศึกษาพบว่า การสร้างประชาธิปไตยจากฐานรากให้มีความเข้มแข็งต้องอาศัยเครื่องมือที่หลากหลาย ทั้งแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวกับประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ ประชาธิปไตยชุมชน และแนวคิดว่าด้วยภาคีภิบาลท้องถิ่น รวมทั้งกลไกหรือเครื่องมือจากภาครัฐที่มีการบริหารจัดการอยู่ในพื้นที่ในการดึงชุมชนและภาคประชาสังคมให้เข้ามาพัฒนาแบบมีส่วนร่วม

ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรปรับปรุงระบบการบริหารราชการแผ่นดินของไทยให้สอดคล้องกับสภาพความเปลี่ยนแปลงของสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และควรปรับปรุงราชการส่วนภูมิภาคให้สามารถเชื่อมโยงการทำงานกับภาคส่วนอื่น ๆ ทั้งควรสร้างความเข้มแข็งให้สภาองค์กรชุมชนตำบล และรัฐต้องส่งเสริมสนับสนุนให้การบริหารจัดการภาครัฐมีการบูรณาการในแต่ละกลุ่มภารกิจ เช่น กรณีของ “ภาคีอาสา” (Area Strengthening Alliance - ASA) หรือ “คณะกรรมการภาคีสานพลังพื้นที่เข้มแข็ง” (ภสพ.) โดยมีความมุ่งหมายในการสนับสนุนให้เกิดความเข้มแข็งของภาคประชาสังคมในพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ พวงงาม. (2562). การจัดการตนเองของชุมชนและท้องถิ่น (พิมพ์ครั้งที่ 2). ธรรมสาร.

บรรเจิด สิงคะเนติ และคณะ. (2568). “ประชาธิปไตยระดับชุมชนท้องถิ่น รากฐานประชาธิปไตยไทย : ภาพสะท้อนเชิงพื้นที่ในการสานพลังในบริบทสังคมไทย” สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). (2565). การพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง พึ่งพาตนเองและเท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลง โดยอาศัยการดำเนินงานอย่างบูรณาการ.สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย, สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด. (2567). ความความรู้พื้นฐานสำหรับการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดและกลุ่มจังหวัด (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2567). สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด.

สุดารัตน์ สุบรรณ์. (2567). ปัญหาการมีส่วนร่วมของประชาชนตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ พ.ศ. 2565. [สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

06/29/2026

รูปแบบการอ้างอิง

สิงคะเนติ บรรเจิด. “แนวทางในการสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของสังคมไทย”. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น 10, no. 1 (มิถุนายน 29, 2026): 1–24. สืบค้น มิถุนายน 30, 2026. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/llsj/article/view/286655.

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย