ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล ของมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

Main Article Content

นภธิอร อุดมพงศ์
ธนัสถา โรจนตระกูล
กัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเป็นห้องสมุดดิจิทัล เพื่อเปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล และเพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลของมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน ๓๕๔ คน โดยใช้สูตรของทาโรยามาเน่ สำหรับสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t – test สถิติ F – test ทดสอบรายคู่ LSD สถิติการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ วิธีแบบขั้นตอน ค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .๐๕ เชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหาร จำนวน ๕ คน คัดเลือกวิธีการแบบเจาะจง ใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล และทำการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า
๑) ระดับความเป็นห้องสมุดดิจิทัลของมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านบุคลากร รองลงมาตามลำดับ คือ ด้านวัสดุอุปกรณ์ ด้านการจัดการ และด้านงบประมาณ
๒) การเปรียบเทียบปัจจัยส่วนบุคคลส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล พบว่า เพศ อายุ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน ความถี่ในการเข้าใช้ห้องสมุด ช่วงเวลาที่เข้าใช้ห้องสมุด มีระดับความคิดเห็นต่อด้านคอลเลคชันดิจิทัล ด้านกระบวนการจัดเก็บสารสนเทศ ด้านบริการสารสนเทศ ด้านผู้ใช้ ด้านเทคโนโลยี ที่แตกต่างกัน ส่วนสถานภาพ และสังกัดคณะ ไม่มีความแตกต่าง ส่วนผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลของมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม พบว่า ได้ค่า Adjusted R Square = ๐.๙๙๕ หรือ ร้อยละ ๙๙.๕๐ ด้านที่มากที่สุด คือ ด้านบริการสารสนเทศ (Beta =๐.๖๙๑) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ๐.๐๕
๓) แนวทางการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลให้ประสบผลสำเร็จ พบว่า แนวทางการพัฒนาที่สำคัญ คือ การจัดสัมมนาวิชาการเทคโนโลยีห้องสมุดดิจิทัล ๔.๐ เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน มีระบบ PSRU-LIB Line Bot เพื่อให้บริการร่วมกับระบบห้องสมุดอัตโนมัติ WALAI AutoLib เพื่อให้ระบบอำนวยความสะดวกและตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการได้รับการประเมิน "สำนักงานสีเขียว" ระดับประเทศ ปี ๒๕๖๗ ในระดับ "ดีเยี่ยม" (G-ทอง) ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการพัฒนาคุณภาพและสิ่งแวดล้อม เพื่อการให้บริการที่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้บริการในยุคดิจิทัลเป็นสำคัญ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. กรุงเทพฯ : กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร, ๒๕๕๙.

กาญจนา วงศ์ม่าน. การพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลนาฏดุริยางคศิลป์ไทยของวิทยาลัยนาฏศิลป์จันทบุรี สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (บรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา, ๒๕๕๘.

ดอกจันทร์ คำมีรัตน์, บุญทัน ดอกไธสง และอิมรอน มะลูลีม. กลยุทธ์ในการบริหารของบริษัท เอ็นอีซี โทคิน อิเล็กทรอนิกส์ (ประเทศไทย) จำกัด. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๑ มิถุนายน ๒๕๖๕, จาก: https://www.grad.vru.ac.th/download4/141.pdf

เทียมจันทร์ พานิชย์ผลินไชย. การศึกษาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนิสิตระดับปริญญาตรี ในโครงการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาครูในถิ่นทุรกันดารบนเขตพื้นที่สูงชายแดนไทย-เมียนมา ด้านจังหวัดตาก คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 2568, จาก: https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/100672

น้ำทิพย์ วิภาวิน. ห้องสมุดดิจิทัล. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์, ๒๕๔๗.

ประภาส พาวินันท์. การบริหารจัดการห้องสมุดในยุคดิจิทัล. ปทุมธานี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๖๖.

มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, ๒๕๖๗.

มัลลิกา ทองเอม. แนวทางการพัฒนาห้องสมุดที่พึงประสงค์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรแม่สอด. กำแพงเพชร: มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, ๒๕๕๙.

รัชนีกร พิมสาร. แนวปฏิบัติที่ดีการบริหารจัดการห้องสมุดประชาชนดีเด่นระดับประเทศ สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 2568, จาก: https://so04.tci-thaijo.org/index.php/social_crru/article/view/265156

ลำพึง บัวจันอัฐ. แนวทางการพัฒนาห้องสมุดที่พึงประสงค์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 2568, จาก: https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sskrujournal/article/view/250054

สุดารัตน์ เหมาะสมาน. การศึกษาทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต (การบริหารการศึกษา). จันทบุรี: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี, ๒๕๖๑.

อุไรวรรณ เสียงล้ำ และวีระวัฒน์ อุทัยรัตน์. รูปแบบการจัดการห้องสมุดดิจิทัลที่มีประสิทธิผลสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๕๖๘, จาก: https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=3936&context=educujournal

Best, J. W. Research in Education. 2nd ed. Englewood Cliffs, N.J: Prentice-Hall, 1970.

Cronbach, L. J. Essentials of psychological testing. 5th ed. New York: HarperCollins, 1990.

George, J. M. and Jones, G. R. Contemporary management. 11th ed. New York: McGraw-Hill Education, 2020.

Gonçalves, M. A., et al. Streams, structures, spaces, scenarios, societies (5S): A formal model for digital libraries. ACM Transactions on Information Systems (TOIS). [Online]. Retrieved 2025 , from: https://doi.org/10.1145/984321.984325

McLuhan, M. Understanding media : The extensions of man. New York, NY: McGraw-Hill, 1964.

Weber, M. Economy and society : An outline of interpretive sociology. LA, California: University of California Press, 1978.

Yamane, T. Statistics : An Introductory Analysis .3rd ed. New York: Harper & Row, 1973.