บทบาทธรรมนูญ กลไกขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนให้เกิดความเข้มแข็ง: กรณีกลุ่ม “ฮักน้ำจาง” บ้านนากว้าวกิ่ว ตำบลบ้านกิ่ว อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง

Main Article Content

บุญฑวรรณ วิงวอน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์บริบทของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน “ฮักน้ำจาง” บ้านนากว้าวกิ่ว (2) เพื่อศึกษา บทบาทธรรมนูญ: กลไกขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งของกลุ่ม “ฮักน้ำจาง” บ้านนากว้าวกิ่ว หมู่ที่ 4 ตำบลบ้านกิ่ว อำเภอแม่ทะจังหวัดลำปางเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูล คือ ตัวแทนจากครัวเรือน จำนวน 50 ครัวเรือนตัวแทนจากเทศบาลตำบลแม่ทะ จำนวน 3 คน ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 4 ตำบลบ้านกิ่วจำนวน 1 คน ผู้นำชุมชนจำนวน  6 คนคณะกรรมการหมู่บ้านจำนวน 5 คน ประธานกลุ่มจำนวน 1 คน โดยที่ทุกคนมีความเต็มใจให้ข้อมูล จำนวน 66 คน เครื่องมือเก็บข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ และทำการสังเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิเคราะห์พบว่าสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน “ฮักน้ำจาง” บ้านนากว้าวกิ่ว ส่วนใหญ่มีการประกอบอาชีพหลัก คือทำนาและทำสวนเกษตรกรรม (ทั้งอินทรีย์และเคมี) อาชีพเสริม คือ การเลี้ยงสัตว์และรับจ้าง จึงส่งผลให้รายได้ของคนในชุมชนไม่แน่นอน อีกทั้งคนชุมชนส่วนใหญ่มีปัญหาด้านสุขภาพ อันเป็นผลกระทบจากการใช้สารเคมีในการทำเกษตรกรรมกลุ่มเกษตรกรที่ผ่านมา จึงได้เกิดแรงบันดาลใจในการพัฒนาตนเองและครอบครัว   ด้วยการรวมกลุ่มกันจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนขึ้นมา โดยร่วมกันวางแผนในการปลูกพืชผักอินทรีย์ ไม่ใช้สารเคมี เพื่อลดสารเคมีตกค้างในพืชผักและสิ่งแวดล้อมภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง


                การจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนด้วยการระดมสมาชิกกลุ่ม เงินทุนและทรัพยากรผ่านการจัดทำธรรมนูญวิสาหกิจชุมชน“ฮักน้ำจาง”โดยมีข้อสรุป 7 ประการ คือ (1) อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น (2) ความสามัคคี (3) ดำเนินชีวิต


ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (4) สุขภาพดีทั้งกายและใจ (5) ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน (6) อนุรักษ์ สิ่งแวดล้อม และ (7) สมาชิกหนี้สินลดลง เป็นต้น อันเป็นข้อตกลงพร้อมกันที่จะร่วมกันปฏิบัติของสมาชิก เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งผ่านการมีรายได้เสริมหรือรายได้ถาวรแก่ครอบครัวเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่สมาชิกกลุ่มร่วมกันทำกิจกรรมภายใต้ทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน โดยที่ความเข้มแข็งเป็นผลมาจากสมาชิกมีส่วนร่วมในการทำงานผ่านประสบการณ์ของบุคคลเน้นการแบ่งงานกันทำตามความต้องการและความสามารถอย่างต่อเนื่องผ่านเครือข่ายการทำงานทั้งภายในสมาชิกและภายนอกชุมชนตลอดจนมีการช่วยเหลือเกื้อกูลเสมือนหนึ่งญาติมิตร


คำสำคัญ: ธรรมนูญ, กลุ่มวิสาหกิจชุมชน, กลไกขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจชุมชน, ความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย
Author Biography

บุญฑวรรณ วิงวอน, คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

รองศาสตราจารย์, ดร.,สาขาวิชาการจัดการ หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

References

เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2560). การส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน. แหล่งที่มา (ข้อมูลออนไลน์)
http://www.sceb.doae.go.th/ค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2563
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนฮักน้ำจาง. (2561). 9 ปีที่ก้าวย่างฮักน้ำจางบนเส้นทางสีเขียว. เชียงใหม่: ตุลย์การพิมพ์
บัณชร แก้วส่อง. (2560). ข้อเสนอตัวชี้วัดชุมชนที่มีความเข้มแข็ง. แหล่งที่มา (ข้อมูลออนไลน์)
http://www.thaiichr.org. ค้นเมื่อ 13 กรกฎาคม 2563
“พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548” (2548). ราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่ม 122
6 หน้า 1 – 13
รุ่งสุรีย์ ชัยศร. (2561). การดำเนินงานของกลุ่มฮักน้ำจาง. สัมภาษณ์. วันที่ 18 สิงหาคม 2563
ศรีบุตร รามจักร. (2561). ปัญหาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านนากว้าวกิ่ว. สัมภาษณ์. วันที่ 22 มิถุนายน 2563
สุรศักดิ์ นานานุกูล. (2559). การสร้างเครือข่ายทางธุรกิจ: ทางอยู่รอดของธุรกิจขนาดย่อม. การสัมมนาเศรษฐกิจ
การเกษตรและการค้าสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ไทย - จีน ครั้งที่ 2 ณ นครคุนหมิง มณฑลยูนาน
สาธารณรัฐประชาชนจีน. http://v-reform.org/wp-content/uploads/2012/07
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). สืบค้นเมื่อ 18สิงหาคม 2563, จาก (ข้อมูลออนไลน์).http://www.nesdb.go.th/ewt_dl_link.php?nid=6422
เสรีพงศ์พิศ. (2553). เครือข่าย : ยุทธวิธีเพื่อประชาคมเข้มแข็ง ชุมชนเข้มแข็ง. กรุงเทพฯ: สถาบัน ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน.
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustainable competitive advantage. Journal of Management,
17: 99-120.
Cohen, J. M. , & Uphoff, N. T. (1977). Rural Participation : Concepts and Measures for Project Design,
Implementation and Evaluation. In Rural Development Monograph No. 2 The Rural
Development Committee Center for International Studies, Cornell University.
Denzin, N. K. (1970). Sociological Methods: A Source Book. Chicago: Aldine.
Erwin, W. (1976). Participation Management: Concept Theory and Implementation. Atlanta,
GA: Georgia State University
Huntington, S. , & Nelson, S. (1975). No Easy Choice: Political Participation in Developing Countries. New York: Harvard University Press.
Putnam, R. D. (2002). Democracies in Flux: The Evolution of Social Capital in Contemporary
Society, New York: Oxford University
Reeder, W.W. (1963). Some Aspects of the Informal Social Participation of Farm Families. New York: Cornell University Press.
United Nations.(1981). Yearbook of International Trade Statistics. United Nations: UN Press.