การศึกษาและพัฒนาสำรับอาหารจากภูมิปัญญาพื้นบ้านสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาอาหารพื้นบ้านและพัฒนาสำรับอาหารจากภูมิปัญญาพื้นบ้านสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยใช้การเลือกกลุ่มเป้าหมาย แบบเจาะจง จากผู้มีองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านอาหาร พื้นบ้าน ในพื้นที่ตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย จำนวน 20 คน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและการ และการจัดเวทีระดมความคิดเห็น (Focus Group Discussion)

ผลการวิจัย พบว่า ในพื้นที่ตำบลห้วยไคร้ มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และอาหาร โดยกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีการรวมกลุ่มกันในการอนุรักษ์และถ่ายทอดวัฒนธรรมดั้งเดิม ได้แก่ ชาติพันธุ์ไตหย่า ไตลื้อ จีนยูนาน และไทใหญ่ ในแต่ละชาติพันธุ์มีเอกลักษณ์เฉพาะด้านที่แตกต่างกันโดยเฉพาะ ภูมิปัญญาด้านอาหารที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น ได้แก่ ส้าส้ม ซุปมันฝรั่ง หมูปาดมัน ขมไก่ ข้าวแหลกล่อม  และเคาหยก                     โดยแต่ละตำรับเป็นตำรับดั้งเดิม มีส่วนผสมที่ใช้วัตถุดิบเป็นสมุนไพรที่มีในท้องถิ่นและวิธีการทำตามภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมารุ่นสู่รุ่น

การพัฒนาสำรับอาหาร การจัดสำรับอาหารภูมิปัญญาพื้นบ้านสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ในพื้นที่ตำบล                  ห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย โดยผู้วิจัยและกลุ่มเป้าหมายร่วมกันคัดเลือกเมนูอาหารที่มีวัฒนธรรมเอกลักษณ์ของพื้นที่นำมาจัดเป็นสำรับอาหาร ได้แก่ เคาหยก ส้าส้ม ซุปมันฝรั่ง และข้าวแหลกล่อม ที่ได้จากการถ่ายทอดองค์ความรู้จากกลุ่มเป้าหมาย นำมาจัดสำรับเพื่อเป็นสื่อสร้างเรื่องราวความเป็นมาของเมนูอาหาร พัฒนาให้ได้รูปลักษณ์ รสชาติ คุณค่าทางโภชนาการ สูตรที่ได้มาตรฐานและราคาจำหน่ายเพื่อนำไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ให้เป็นแนวทางในการสร้างอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ให้กับชุมชนตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงรายได้