แนวทางการพัฒนาระบบสุขาภิบาลห้องน้ำในสถานศึกษาเอกชนตามมาตรฐาน HAS

Nantira Vorakarnchanabun; Worada Moonsrikaew; Sunthorn Poolpipatana; Nopparote Wongpatcharajaru; Kawinpat Kawinpat

Authors

Nantira Vorakarnchanabun Lecture, School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology
Worada Moonsrikaew Lecture, School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology
Sunthorn Poolpipatana Lecture, School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology
Nopparote Wongpatcharajaru Lecture, School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology
Kawinpat Kawinpat Lecture, School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology

Keywords:

Restroom Sanitation, HAS Standard, Private School, Coliform Bacteria

Abstract

This study aimed to evaluate the sanitary conditions of school restrooms in a private school in Samut Prakan Province based on the National Public Toilet Standard (HAS) of the Department of Health (2023) and to assess the contamination of coliform bacteria in restroom areas. The objectives were to determine the current sanitation level and propose improvement guidelines suitable for the school context. A total of 180 restrooms were evaluated using the HAS assessment tool, covering three main components: cleanliness (Healthy), adequacy (Accessibility) and safety (Safety). In addition, coliform contamination was tested using a Single Indicator-2 (SI-2) reagent at 15 high-risk points.

The results showed that cleanliness achieved an average score of 84%, with the highest performance observed in the cleanliness of waste bins and sanitary fixtures, while the lowest scores were related to insufficient toilet paper and poor ventilation. Accessibility scored an average of 37.15%, indicating inadequacy, particularly in the lack of facilities for persons with disabilities, which met the criteria in only 0.3% of cases. Safety achieved the highest scored at 94%. No coliform contamination was detected in any samples. The overall sanitation score averaged 81.27%, which was classified as very good according to the HAS criteria.

However, improvement is still needed in providing accessible toilets for persons with disabilities, ensuring adequate sanitary supplies and enhancing restroom ventilation. These improvements would help raise the standards and reduce health risks among students teachers and staff.

References

กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานสถานการณ์โรคติดต่อในประเทศไทย พ.ศ. 2561-2564. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

กรมอนามัย. (2566). เกณฑ์มาตรฐานส้วมสาธารณะระดับประเทศ (HAS) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.

กรมอนามัย. (2567). รายงานผลการดำเนินงานโครงการส้วมสาธารณะระดับประเทศ (HAS). กรุงเทพฯ: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานสุขภาพคนไทยประจำปี 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.

รพีพรรณ ยงยอด และ รัตนี คำมูลคร. (2561). การสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนในเขตพื้นที่การประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 13(1), 56-68.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). คู่มือแนวทางการตรวจประเมินสุขาภิบาลห้องน้ำสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

The Coverage. (2567). ห้องน้ำโรงเรียนไทยผ่านมาตรฐาน HAS เพียง 68%. https://www.thecoverage.info/news/content/7025

Bick, S., Smith, J., Wang, L., & Patel, R. (2025). WASH and learn: A scoping review of health, education, and water, sanitation and hygiene in schools in low- and middle-income countries. BMJ Global Health, 10(5). https://doi.org/10.31219/osf.io/qfdxg

Decharat, S., & Pan-in, P. (2019). Evaluation of environmental health and safety status in primary schools in Nakhon Si Thammarat Province, Southern Thailand. Journal of Issues, 7(3), 1-8.

Shao, T., Zhao, J., Hu, H., Zhang, X., Wang, Y., & Wang, S. (2021). Analysis of factors affecting students going to school toilets in a rural primary school in China. BMC Public Health, 21, 32. https://doi.org/10.1186/s12889-020-10099-4