ธรรมาภิบาลในการบริหารการเงินการคลังภาครัฐ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการและวิธีการ ปัจจัยความสำเร็จ และปัญหา และอุปสรรคในการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารการเงินการคลังขององค์กรต้นแบบที่ดีภาครัฐ โดยใช้เครื่องมือแนวคำถามแบบไม่มีโครงสร้างในการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีสัมภาษณ์แบบเจาะลึก   (In-depth Interview)   และการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) ที่เป็นผู้บริหารและบุคลากรที่ดูแลรับ ผิดชอบด้านการเงินการคลัง และตัวแทนผู้รับ บริการ ทั้งภาย ใน และภายนอกขององค์กรต้นแบบภาค รัฐที่เคยได้รับรางวัลองค์กรโปร่งใส/รางวัลชมเชยองค์กรโปร่งใส ในช่วงปี พ.ศ. 2556 ถึงปี พ.ศ. 2558 จำนวน 6 องค์กร

ผลการศึกษาพบว่า:

1. องค์กรต้นแบบที่ดีภาครัฐทั้ง 6 องค์กร มีกระ บวนการและวิธีการในการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารการเงินการคลังภาครัฐ ที่ครอบ คลุมทั้งในด้านหลักนิติธรรม หลักคุณธรรม หลักการ มีส่วนร่วม หลักความโปร่งใส หลักความรับผิดชอบ และหลักความคุ้มค่า
2. ปัจจัยความสำเร็จในการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารการเงินการคลังขององค์กรต้น แบบที่ดีภาครัฐทั้ง 6 องค์กร ส่วนใหญ่เป็นปัจจัยด้านรูปแบบ (Style) และด้านการจัดบุคคลเข้าทำงาน (Staff) ซึ่งประกอบด้วย (1) การเป็นแบบอย่างที่ดีของผู้นำ (Style) (2) การเปิดโอกาสให้ผู้รับบริการและ ผู้มีส่วนได้เสียมีส่วนร่วมในการเสนอความคิด เห็นและปัญหา (Style) และ (3) มีกิจกรรมและการอบรมการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการปฏิบัติ งานอย่างต่อเนื่อง (Staff)

3. ปัญหาและอุปสรรคในการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารการเงินการคลังขององค์กรต้นแบบที่ดีภาครัฐทั้ง 6 องค์กร ส่วนใหญ่เป็นปัญหาและอุปสรรคด้านบุคลากร (Man) และด้านการจัดการ (Management) ประกอบด้วย (1) บุคลากรบางส่วนมีความรู้ความสามารถไม่เพียงพอและไม่ตรงกับงานที่ปฏิบัติ (Man) (2) บุคลากรขาดการมีส่วนร่วมและการแสดงออก (Man) (3) ปัญหาการสื่อสาร ทั้งภายในและภายนอกองค์การยังขาดประสิทธิภาพ (Management) และ (4) กฎระเบียบข้อบังคับบางส่วนมีความซ้ำซ้อนทำให้เกิดความไม่คล่องตัว และความล่าช้าในการปฏิบัติงาน (Management)