อิทธิพลของตัวแปรส่งผ่านคุณลักษณะผู้นำด้านสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพต่อการบริหารสถานศึกษาในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภูมิภาคตะวันตก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้วัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาระดับคุณลักษณะ ความสัมพันธ์และอิทธิพลของคุณลักษณะ พัฒนาและตรวจสอบความตรงของรูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา และเปรียบเทียบขนาดอิทธิพลทางตรงและอิทธิพลทางอ้อมของคุณลักษณะผู้นำด้านสารสนเทศที่มีต่อการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภูมิภาคตะวันตก ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ โดยกลุ่มตัวอย่างผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา และหัวหน้างานสารสนเทศ จำนวน 252 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ เป็นแบบสอบถามผู้บริหารสถานศึกษา มีค่าความเที่ยงอยู่ระหว่าง 0.883 ถึง 0.968 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติบรรยาย และสถิติวิเคราะห์เพื่อตอบคำถามวิจัย ได้แก่ การถดถอยพหุคูณ ใช้วิธีการขั้นตอนระดับลดหลั่นแบบนำเข้า และการวิเคราะห์เพื่อตรวจสอบความตรงของโมเดลสมมติฐานวิจัย โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป

ผลการวิจัยพบว่า

1. ตัวแปรคุณลักษณะของผู้นำด้านสารสนเทศรวม 6 ตัวแปรนั้น ตัวแปรโดยส่วนใหญ่มีค่าเฉลี่ยอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างสูง ตัวแปรด้านความสามารถเชิงผลิตภาพและความชำนาญเชิงวิชาชีพมีค่าเฉลี่ยสูงมากที่สุด และตัวแปรด้านความเป็นผู้นำและวิสัยทัศน์นั้นเป็นตัวแปรที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ตัวแปรความขัดแย้งในบทบาทรวม 3 ตัวแปรนั้น ตัวแปรส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ปานกลางถึงค่อนข้างสูง โดยตัวแปรด้านการควบคุมงานมีค่าเฉลี่ยสูงมากที่สุด และตัวแปรด้านการสนับสนุนการทำงานนั้นเป็นตัวแปรที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ตัวแปรการจัดการความขัดแย้งในบทบาทรวม 5 ตัวแปรนั้น ตัวแปรส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ปานกลางถึงค่อนข้างสูง โดยมีตัวแปรด้านการแข่งขันมีค่าอยู่ในช่วงน้อย ตัวแปรด้านความร่วมมือมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ตัวแปรการบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษารวม 5 ตัวแปรนั้น ตัวแปรส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ปานกลางถึงค่อนข้างสูง โดยมี ตัวแปรด้านเพื่อนร่วมงานมีค่าต่ำที่สุดและตัวแปรด้านลักษณะงานมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด

2. ตัวแปรการจัดการความขัดแย้งในบทบาทและการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษามีความสัมพันธ์กันในเชิงเส้นตรง หมายความว่า เมื่อผู้บริหารสถานศึกษามีความสามารถในการจัดการความขัดแย้งในบทบาทได้เพิ่มสูงขึ้น จะส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพในการบริหารสถานศึกษาให้มีค่าเพิ่มสูงขึ้นด้วย

3. จากผลการตรวจสอบความตรง พบว่า ค่าไค-สแควร์แตกต่างจากศูนย์อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ มีค่าเท่ากับ 126.68 ที่องศาอิสระ ค่า df = 116 (p=0.234) ค่าดัชนีวัดความกลมกลืน (GFI) มีค่าเท่ากับ 0.943 ค่าดัชนีวัดความกลมกลืนที่ปรับแก้แล้ว (AGFI) มีค่าเท่ากับ 0.907 และค่าดัชนีรากของค่าเฉลี่ยกำลังสองของส่วนที่เหลือ (RMR) มีค่าเท่ากับ 0.0216 แสดงว่ารูปแบบมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ การวิเคราะห์อิทธิพลทางตรง (Direct Effect) อิทธิพลทางอ้อม (Indirect Effect) และอิทธิพลรวม (Total Effect) พบว่า ตัวแปรคุณลักษณะผู้นำด้านสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษา มีอิทธิพลรวมต่อความขัดแย้งในบทบาทที่ 0.78 เป็นอิทธิพลทางตรง และตัวแปรคุณลักษณะผู้นำด้านสารสนเทศมีอิทธิพลรวมต่อการจัดการความขัดแย้งในบทบาทที่ 0.69 เป็นอิทธิพลทางตรง และตัวแปรคุณลักษณะผู้นำด้านสารสนเทศมีอิทธิพลรวมต่อการบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่ 0.84 เป็นอิทธิพลทางตรงที่ 0.04 เป็นอิทธิพลทางอ้อม และที่ 0.88 เป็นอิทธิพลรวม ส่วนตัวแปรความขัดแย้งในบทบาทมีอิทธิพลรวมต่อตัวแปรการบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่  -0.67 เป็นอิทธิพลทางตรงที่มีค่าเป็นลบ และตัวแปรการจัดการความขัดแย้งในบทบาทมีอิทธิพลรวมต่อการบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่ 0.54 เป็นอิทธิพลทางตรง ซึ่งแสดงให้เห็นว่า ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีความสามารถในการจัดการความขัดแย้งในบทบาทได้ดีจะส่งผลโดยตรงต่อการบริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาให้มีประสิทธิภาพในการทำงานสูงขึ้น