การศึกษาการบริหารจัดการธุรกิจชุมชนสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0: กรณีศึกษากลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่องการบริหารจัดการธุรกิจชุมชนสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 กรณีศึกษากลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส  อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปรัชญาแนวคิดและวิสัยทัศน์ในการประกอบการ ตลอดจนกระบวนการบริหารจัดการของกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการสร้างความเข้มแข็งและยั่งยืนของการประกอบการกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา 3) เพื่อศึกษาการจัดการความเสี่ยง ตลอดจนการแก้ไขปัญหาอุปสรรคและข้อจำกัดต่างๆ ในการประกอบการของกลุ่มข้าวซ้อมมือ บ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา 4) เพื่อศึกษาการปรับตัวเข้าสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 ของกลุ่มธุรกิจชุมชน ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ คณะกรรมการบริหารกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา และสมาชิกกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง จำนวน 20 คน ใช้การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และใช้การวิเคราะห์แบบพรรณนาวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มข้าวซ้อมมือ บ้านนาลิง มีแนวคิดจากการแก้ไขปัญหาการถูกเอารัดเอาเปรียบจากพ่อคนกลางที่รับชื้อ ข้าวเปลือก ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิ ศุภนิมิตแห่งประเทศไทย เป็นหน่วยงานแรกที่เข้ามาช่วยเหลือสนับสนุน ปัจจุบันนี้มีสมาชิกรวมทั้งสิ้น 35 คน ซึ่งสมาชิกจะมีส่วนในการเข้ามาบริหารจัดการกลุ่ม ตั้งแต่การร่วมกันลงหุ้น ร่วมกันผลิตสินค้า และร่วมกันรับผลประโยชน์จากการประกอบการ โดยมีปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างความเข้มแข็งและยั่งยืนของกลุ่มข้าว ซ้อมมือบ้านนาลิง คือการใช้วัตถุดิบที่มีในชุมชน นำภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ สภาพทางสังคมของชุมชนบ้านนาลิงที่เป็นชุมชนแบบปฐมภูมิ มีความเป็นเครือญาติกัน การได้รับการสนับจากหน่วยงานต่างๆ และกลุ่มเกิดขึ้นจากความต้องการของชาวบ้านในชุมชน  กลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิงมีปัญหา ข้อจำกัดและแนวทางแก้ไขในการบริหารจัดการดังนี้ ข้าวซ้อมมือ และข้าวกล้องไม่สามารถเก็บไว้ได้นาน Sticker สัญลักษณ์กลุ่มที่ติดบรรจุภัณฑ์เกิดความเสียหายในระหว่างการขนส่ง และตลาดรองรับสินค้าไม่เพียง พอ และแนวทางในการปรับตัวเข้าสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 ของกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง คือการผันตัวเองมาสู่การเป็นผู้ผลิต โดยเริ่มจากการศึกษาถึงภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชน มาสู่การพัฒนาอาชีพการทำนา แตกต่างจากการทำนาในอดีตที่ชาวนา ทำนาเพื่อส่งโรงสีเท่านั้น แต่การบริหารงานของกลุ่มได้มีการวางแผนการดำเนินงานให้เกษตรกรที่เป็นสมาชิกกลุ่ม หันตัวเองมาสู่การเป็นผู้ผลิต แปรรูปผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่า ของสินค้ามากยิ่งขึ้น