การบริหารจัดการทุนมนุษย์เชิงพุทธในพระไตรปิฎก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อวิเคราะห์ทุนมนุษย์ตามหลักของพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในพระไตรปิฎก 2) เพื่อระบุองค์ประกอบของการบริหารจัดการทุนมนุษย์ตามหลักของพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในพระไตรปิฎก และ 3) เพื่ออธิบายหลักการบริหารจัดการทุนมนุษย์ตามหลักของพระพุทธศาสนาในพระไตรปิฎก 

          การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาเอกสารจากพระไตรปิฎกและการสัมภาษณ์เชิงลึกด้วยแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างจากผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนาและพระไตรปิฎก จำนวน 15 คน โดยใช้วิธีเลือกผู้ให้ข้อมูลหลักแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา (Descriptive Analysis)  และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) โดยอาศัยหลักตรรกะวิเคราะห์ (Logical Analysis)    

ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักของพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในพระไตรปิฎกให้ความสำคัญกับทุนมนุษย์เป็นอย่างยิ่ง โดยอธิบายว่าทุนมนุษย์สามารถพัฒนาตนเองให้มีศักยภาพสูงขึ้นได้ 2) องค์ประกอบของการบริหารจัดการทุนมนุษย์ตามหลักของพระพุทธศาสนา ได้แก่ (ก) คุณลักษณะส่วนบุคคลหรือระดับสติปัญญา (ข) หลักธรรมหรือเครื่องมือในการสอน (ค) ช่วงเวลาที่เหมาะสม (ง) ครูผู้สอน (จ) พุทธวิธีในการสอน (ฉ) ขันธ์ 5 ได้แก่ กายกับจิต และ (ช) บารมี และ 3) หลักการบริหารจัดการทุนมนุษย์ตามหลักของพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ (1) การบริหารจัดการเพื่อพัฒนาทุนมนุษย์ในส่วนของปัจเจกบุคคล มีจุดมุ่งหมายที่จะบริหารจัดการทุนมนุษย์ให้เป็นทั้งคนเก่งและคนดี และ (2) การบริหารจัดการทุนมนุษย์เพื่อพัฒนาองค์การ กล่าวคือการบริหารจัดการทุนมนุษย์ในฐานะเป็นทรัพยากรขององค์การ มีจุดมุ่งหมายเพื่อประโยชน์สุขแก่ชนหมู่มาก โดยการบริหารจัดการด้วยระบบ 5 ระบบ ประกอบด้วย (ก) ระบบธรรมวินัย (ข) ระบบการกระจายอำนาจ (ค) ระบบธรรมาธิปไตย (ง) ระบบเคารพอาวุโส และ (จ) ระบบการวางเป้าหมายร่วมกัน