ข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนากฎหมายไทยให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ
คำสำคัญ:
การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม, การอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ, อนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ นโยบายและมาตรการที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำของประเทศไทยและต่างประเทศ ตลอดจนวิเคราะห์สภาพปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายอันเป็นข้อจำกัดในการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำของประเทศไทยในปัจจุบัน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิจัยเอกสาร
ผลการวิจัยพบว่า อนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำมีแนวคิดการใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาดเป็นแนวคิดหลักในการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ การวางแผนบริหารจัดการและแผนดำเนินการกับพื้นที่ชุ่มน้ำ ซึ่งประเทศไทยในฐานะภาคีสมาชิกได้กำหนดนโยบายและมาตรการเกี่ยวกับการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำแล้ว แต่ยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอกับการดำเนินการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ ทั้งยังมีลักษณะที่ไม่สอดคล้องกับแนวคิดการใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาด อย่างไรก็ดี ปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายของประเทศไทยเกี่ยวกับการอนุวัติการกฎหมายให้เป็นไปตามอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญ ได้แก่ การไม่มีบทบัญญัติที่ครอบคลุมเพียงพอต่อการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำหลายประการ การไม่ได้ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ อุปสรรคเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินตามกฎหมายไทย รวมถึงการควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการกำหนดแนวเขตพื้นที่กันชนทางสิ่งแวดล้อม
ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะทางกฎหมายและทางบริหารหลายประการ เช่น 1) เสนอให้เปลี่ยนแปลงเป้าหมายในการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำของประเทศ 2) เสนอตรากฎหมายระดับรองเพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำขึ้นใช้บังคับ 3) เสนอให้กำหนดคำจำกัดความของ “พื้นที่ชุ่มน้ำ” และ “การใช้ประโยชน์อย่างชาญฉลาด” 4) เสนอให้นำมาตรการของต่างประเทศมาปรับใช้กับการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำที่ได้รับผลกระทบ 5) เสนอให้เพิ่มบทลงโทษแก่นิติบุคคลในกรณีที่ผู้กระทำความผิดเป็นผู้แทนของนิติบุคคล และ 6) เสนอให้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกระดับเกี่ยวกับการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ เป็นต้น
เอกสารอ้างอิง
ณัฐวุฒิ ชื่นโพธิ์กลาง. (2563). ข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนากฎหมายไทยให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ. (เค้าโครงดุษฎีนิพนธ์ปริญญานิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต).
ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497. (2497, 30 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา, ฉบับพิเศษ, เล่มที่ 71, ตอนที่ 78, หน้า 10 – 67.
พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562. (2562, 29 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 136, ตอนที่ 71 ก, หน้า 27 – 70.
พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535. (2535, 4 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 109, ตอนที่ 37, หน้า 1 – 43.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 134, ตอนที่ 40 ก, หน้า 1 – 90.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2552). มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2552 เรื่อง การทบทวนมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 1 สิงหาคม 2543 เรื่อง ทะเบียนรายนามพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ และระดับชาติของประเทศไทย และมาตรการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2558). มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2558 เรื่อง ขอทบทวนมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2552 เรื่อง การทบทวนมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 1 สิงหาคม 2543 เรื่อง ทะเบียนรายนามพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับนานาชาติและระดับชาติของประเทศไทย และมาตรการอนุรักษ์พื้นที่ชุ่มน้ำ ข้อ 10.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2562). รู้ไว้ใช่ว่า…พื้นที่ชุ่มน้ำ. กรุงเทพฯ : สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
องค์การกองทุนสัตว์ป่าโลกสากล. (2562). พื้นที่ชุ่มน้ำ ความสำคัญ คุณค่า สถานการณ์ และภัยคุกคาม. เข้าถึงได้จาก http://www.wwf.or.th/what_we_do/wetlands_and_production_landscape/wetland.
Clare, S & Cyrille, d. K. (1999). Wetlands, Water and the Law; Using law to advance wetland conservation and wise use. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN): Gland, Switzerland.
Environmental Protection Law of the People’s Republic of China. (1979). Retrieve from http:// www.asianlii.org/cn/legis/cen/laws/eplotproc564.
North American Wetlands Conservation Act. (1989). Retrieve from https://www.govinfo.gov/ content/pkg/USCODE-2017-title16/pdf/USCODE-2017-title16-chap64-sec4401.pdf.
Ramsar Convention Secretariat. (1996). Additional Guidance for the Implementation of the Wise Use Concept. Retrieved from http://www.sevs.nl/index_htm_files/1993%20Ramsar %20Additional%20Guidance%20on%20Wise%20Use.pdf.
Ramsar Convention Secretariat. (2019). Contracting Parties to the Ramsar Convention. Retrieve from https://www.ramsar.org/sites/default/files/documents/library/annotated_contrac ting_parties_list_e.pdf.
Republic of Korea’s Wetland Conservation Act. (1999). Retrieve from http://extwprlegs1.fao.org/ docs/pdf/kor136718.pdf.
Taiwan’s Wetland Conservation Act. (2013). Retrieve from https://law.moj.gov.tw/ENG/LawClass/ LawAll.aspx?pcode=D0070209.
The Convention on Wetlands of International Importance especially as Waterfowl Habitat. (1971). Retrieve from https://www.ramsar.org/sites/default/files/documents/library/current_ convention_text_e.pdf.
The Environment Protection and Biodiversity Conservation Act. (1999). Retrieve from https:// www.legislation.gov.au/Details/C2016C00777.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในสถาบันฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
