แนวทางการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี

ผู้แต่ง

  • มนูญ โต๊ะอาจ มหาวิทยาลัยชินวัตร

คำสำคัญ:

แนวทางการพัฒนา, วัฒนธรรมองค์กร , การบริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรในการบริหารของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี  2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรในการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี  กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ คือ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 106 คน และครูจำนวน 247 คน รวม 353 คน จำแนกตามวุฒิการศึกษา ประสบการณ์ในการบริหารสถานศึกษา ขนาดของสถานศึกษา สุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ และสุ่มอย่างง่าย ด้วยวิธีการจับฉลาก เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้องอยู่ระหว่าง 0.80 – 1.00 ความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟา เท่ากับ 0.937 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาแนวทางในการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรในการบริหารสถานศึกษา นำผลการวิจัย จากขั้นตอนที่ 1 มาเป็นแนวทางในการสร้างข้อคำถามในการสนทนากลุ่ม โดยผู้ทรงคุณวุฒิ  แล้ววิเคราะห์เชิงเนื้อหา  

             ผลการวิจัยพบว่า

             ความต้องการพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรในการบริหารของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ การเสริมพลังอำนาจ (4.47)  เป้าประสงค์ของสถานศึกษา (4.33) และความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสถานศึกษา (3.59) ตามลำดับ

จากการสนทนากลุ่มของผู้เชี่ยวชาญ 9 คน พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษา ควรมีการประชุมครูและบุคลากรในสถานศึกษาเพื่อชี้แจงแนวทางการดำเนินงาน อย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ ความมั่นใจ และสร้างความเข้าใจให้ทุกคนมีแนวทางในการปฏิบัติงานที่เป็นไปในทิศทางเปิดใจยอมรับฟังความคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะที่แตกต่างไปจากความคิดของตน และควรมอบหมายงานให้กับผู้ที่มีความเหมาะสมในการทำงาน โดยคำนึงถึงความสามารถและความถนัดเป็นหลัก

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา เกษร. (2555). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมองค์การกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ปทุมธานี เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี)

จิราภรณ์ พงษ์ศรีทัศน์. (2553). ปัจจัยด้านการรับรู้วัฒนธรรมองค์กรและการจัดการความรู้ที่มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพในการปฎิบัติงานของพนักงานธนาคารของรัฐแห่งหนึ่ง. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยรามคำแหง)

จุฑามาศ สิทธิบุศย์. (2558). การศึกษาวัฒนธรรมองค์การของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมาเขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา)

ชุติมา รอดประทับ. (2558). ศึกษาวัฒนธรรมองค์การของสถานศึกษาขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา)

นิติพล ภูตะโชติ. (2562). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เนตรนภา พูลเพิ่ม. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมสถานศึกษากับการพัฒนาตนเองของข้าราชการครู สถานศึกษาในกลุ่มสหวิทยาเขตระยอง 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา)

บวร ประพฤติดี. (2558). วัฒนธรรมองค์กรกับความสำเร็จในการบริหาร: เปรียบเทียบสองวัฒนธรรมองค์กร. วารสารมหาวิทยาลัยรามคำแหง, 5(2), 1.

ปฐมาภรณ์ ฤทธิ์กันโต. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษาชลราษฎรอํารุง สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา)

พรรณี แออ้อย. (2557). วัฒนธรรมองค์กรของสถานศึกษามัธยมศึกษาจังหวัดกระบี่. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์).

พัชรินทร์ ราชโส. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมองค์การกับประสิทธิผลของการบริหารงานสถานศึกษาขนาดใหญ่ สำนักงานเขตหนองจอก สังกัดกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา)

ภรัณยู บุญริ้วและฐิติมา ไชยะกุล. (2564). อิทธิพลของวัฒนธรรมองค์การ การจัดการความรู้ ที่ส่งผลต่อผลการปฏิบัติงานของพนักงานระดับปฏิบัติการอุตสาหกรรมอาหารแปรรูปในนิคมอุตสาหกรรมแหลมฉบัง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 15(1), 200-212

ภัคพร เจริญลักษณ์. (2561). วัฒนธรรมองค์การกับการปฏิบัติงานตามมาตรฐานวิชาชีพครูของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

ภัทร์ธีรา วงษาวดี. (2563). ทักษะการบริหารของผู้บริหารที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมองค์การของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 8. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

ภากร แสงเนียม. (2564). อิทธิพลของวัฒนธรรมองค์กร สภาพแวดล้อมในการทำงาน และ

ความเครียดส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในการทำงานของพนักงานโรงงานแห่งหนึ่งในจังหวัด

ปทุมธานี. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ)

ศรีรัตน์ บัวใหญ่. (2553). วัฒนธรรมองค์การของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ตามทรรศนะของผู้บริหารและครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสิงห์บุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี)

สมคิด บางโม. (2562). องค์การและการจัดการ Organization and Management. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2555). แนวทางเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กร สพฐ. OBEC. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 2561-2580.กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.

สำนักงานข้าราชการพลเรือน. (2562). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1. (2567). ข้อมูลสารสนเทศ. สระบุรี : ผู้แต่ง.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2. (2567). ข้อมูลสารสนเทศ. สระบุรี : ผู้แต่ง.

วิรัช สงวนวงศ์วาน. (2559). การจัดการและพฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ : ท้อป.

วิรุฬจิต กลิ่นละออ. (2560). วัฒนธรรมองค์การกับขวัญในการปฏิบัติงานของพนักงานครูสถานศึกษาเทศบาลในกลุ่มการศึกษาท้องถิ่นที่ 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

วัลลภ บุตรเกตุ. (2562). วัฒนธรรมองค์การกับความสุขในการทำงานของครูในสถานศึกษาสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

อารยา ศรีสุข. (2564). วัฒนธรรมองค์การที่ส่งผลต่อการบริหารเชิงกลยุทธ์ของโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 และเขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา)

Cronbach, L.J. (1990). Essentials of psychological testing. (5th ed.). New York: Harper & Row.

Olivier, Dianne F. (2016). Teacher personal and school culture characteristics in effective school: Toward a model of professional learning communicate. Retrieved from http://www.lib.umi.com.

Poppens, B.B. (2001). Perceived and preferred organizational culture types and organizational commitment at Midwestern private, Nonprofit colleges. Retrieved from http://www.lib.umi.com /dissertations/fullcit/9991659.

Peterson, D.K. (2002). Enhancing school culture: Reculturing schools. Journal of Staff Development, 23(3), 10.

Schein, E.H. (1996). Culture: The missing concept in organization studies. Administrative Science Quarterly, 41(2), 229-240.

Yamane,T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper & Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-26

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย