Phenomenon-Based Learning: นวัตกรรมการศึกษาต่อการเรียนรู้ผ่านปรากฏการณ์

อดิศร ศิริ; พิมพ์พนิต โชติสวัสดิ์; นราศักดิ์ ศิริกาญจนวงษ์; กันตภณ สำแดงเดช; นภสินี นิลพันธ์; จินตนา เจิ้ง

ผู้แต่ง

อดิศร ศิริ ผู้ช่วยศาสตราจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
พิมพ์พนิต โชติสวัสดิ์ อาจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
นราศักดิ์ ศิริกาญจนวงษ์ อาจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
กันตภณ สำแดงเดช อาจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
นภสินี นิลพันธ์ อาจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
จินตนา เจิ้ง อาจารย์, คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ

คำสำคัญ:

นวัตกรรมการศึกษา, การเรียนรู้, ปรากฏการณ์เป็นฐาน

บทคัดย่อ

ในบทความนี้จะนำเสนอแนวความคิดในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่สามารถตอบสนองต่อทักษะจำเป็นของการทำงานในศตวรรษที่ 21 ตามแนวทางการศึกษาของประเทศฟินแลนด์ โดยมีการจัดการเรียนการสอนผ่านปรากฏการณ์ที่เป็นจริง มุ่งเน้นพัฒนาทักษะด้านการสื่อสารและร่วมมือกับผู้อื่น ทักษะด้านการคิดแบบยืดหยุ่นและคิดสร้างสรรค์ และทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านประเด็นมุมมองที่หลากหลาย ซึ่งเป็นลักษณะของการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการเชื่อมโยงวิชาหรือศาสตร์ต่างๆ เข้าด้วยกัน และยังเป็นแนวทางการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ได้แก่ ขั้นกระตุ้นความสนใจ ขั้นให้เห็นสถานการณ์ท้าทาย ขั้นอภิปรายสะท้อนความคิด ขั้นร่วมผลิตองค์ความรู้ และขั้นการเรียนรู้ร่วมกัน มีการแลกเปลี่ยนความคิดผ่านการใช้ระบบสารสนเทศจากแผนการจัดเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย 1) การตั้งคำถาม 2) การใช้บทเรียนขนาดเล็กผ่านวิธีเสริมต่อการเรียนรู้ 3) การค้นคว้าหาข้อเท็จจริงและเรียนรู้ร่วมกัน 4) การนำเสนอผลการค้นคว้าสู่สาธารณะ และ 5) การสะท้อนการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้สอนสามารถเข้าใจและนำมาปรับใช้ในการจัดการเรียนรู้แบบองค์รวมตามสภาพจริง

เอกสารอ้างอิง

กิร์สติ โลนกา. (2563). Phenomenal learning: นวัตกรรมการเรียนรู้แห่งอนาคตแบบฟินแลนด์. แปลจากPhenomenal learning from Finland. (แปลโดย สุนันทา วรรณสิทธิ์ เบล และ พยุงศักดิ์ แก่นจันทร์). กรุงเทพมหานคร: บุ๊คสเคป.

ทิศนา แขมมณี. (2562). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มาเรียม นิลพันธุ์. (2558). วิธีวิจัยทางการศึกษา. นครปฐม: ศูนย์วิจัยและพัฒนาการทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับบัณฑิตยสถาน. พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นามมีบุ๊คส์พลับลิเคชั่น.

วัชราภรณ์ ประภาสะโนบล. (2564). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครูโดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับการสอนแบบสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน (กลุ่มหลักสูตรและการนิเทศ) มหาวิทยาลัยศิลปากร: นครปฐม.

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2553). จิตวิทยาการศึกษา.พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2558). สุดยอดนวัตกรรมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สำนักพัฒนาการฝึกหัดครู สำนักงานสภาสถาบันราชภัฏ. (2544). คู่มือการฝึกอบรมการวิจัยในชั้นเรียน. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

อดิศร ศิริ และคณะ (2565). ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับสื่อประสมเพื่อส่งเสริมความคิดวิเคราะห์ ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.วารสารพุทธจิตวิทยา.7(2),128-141.

อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐานเพื่อการสร้างมุมมองแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความจริงของผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 46(2), 348-365.

Fields, D. (2019, March). Applying Phenomenon-Based Learning to Day-to-day Lessons. Paperpresented at the 2019 Oxford National Conference, Italy. Retrieved 2021, July 15. from https://elt.oup.com/feature/it/ONC19/?cc=de&selLanguage=de& mode=hub

Finnish National Board of Education. (2016). National Core Curriculum for Basic Education 2014. Helsinki, Finland: Finnish National Board of Education.

Halinen, I. (2018). The New Educational Curriculum in Finland. In M. Matthes, L. Pulkkinen, C. Clouder, & B. Heys (Eds). Improving the Quality of Childhood in Europe. 7(pp. 75–89). Brussels, Belgium: Alliance Childhood European Network Foundation.

Mattila P. and Silander P. (2015). How to create the school of the future: revolutionary thinking and design from Finland. Finland: Multprint, Oulu.

Silander, P. (2015). Phenomenon based learning. Retrieved 2021, July 15. from http://www.phenomenaleducation.info/phenomenon-based-learning.html

Tissington, S. (2019). Learning with and through phenomena: An explainer on phenomenon-based learning (Paper presented at the Association of Learning Developers in HigherEducation Northern Symposium). Middlesbrough UK.