จิตสาธารณะ: คุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ต้องปลูกฝังลงในจิตสำนึกของเยาวชนไทย

ผู้แต่ง

  • วริศนันท์ เดชปานประสงค์ อาจารย์ประจำ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันสารสาสน์เทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
  • มนูญพงศ์ ชัยพันธุ์ อาจารย์ประจำ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันสารสาสน์เทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
  • สุรศักดิ์ ปาเฮ อาจารย์ประจำ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันสารสาสน์เทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
  • ฤทัยกานต์ อ่อนละออ อาจารย์ประจำ คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ สถาบันสารสาสน์เทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ

คำสำคัญ:

จิตสาธารณะ, การปลูกฝังจิตสาธารณะ, จิตสำนึกของเยาวชน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เห็นความสำคัญของจิตสาธารณะและแนวทางในการปลูกฝังจิตสาธารณะให้แก่เยาวชนไทย ซึ่งการมีจิตสาธารณะเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องปลูกฝังในจิตสำนึกของเยาวชนไทยอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างสังคมที่มีคุณธรรมและจริยธรรมที่เข้มแข็งและยั่งยืนในอนาคต โดยแนวทางการปลูกฝังจิตสาธารณะให้เยาวชนไทยประกอบด้วย:1) การกระตุ้นจิตสำนึกจิตสาธารณะ ได้แก่ การสร้างความคิดเชิงบวกเกี่ยวกับการมีจิตสาธารณะด้วยการนำเสนอผลดีที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติเป็นผู้มีจิตสาธารณะด้วยการให้เห็นผลที่เกิดขึ้นต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน สังคม ประเทศชาติและโลกด้วยสื่อ แหล่งเรียนรู้ สถานการณ์จำลองและสถานการณ์จริง 2) การให้เยาชนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมจิตสาธารณะที่สอดคล้องเหมาะสมกับวัย ความถนัดและความต้องการของเยาวชนอย่างแท้จริง หรือให้เด็กและเยาวชนได้วางแผนกำหนดกิจกรรม หรือโครงการที่ต้องใช้ความเสียสละร่วมกัน และลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามที่วางแผนไว้โดยมีผู้ใหญ่หรือครูเป็นผู้คอยให้คำปรึกษาหารืออย่างใกล้ชิด และ 3) การให้เด็กและเยาวชนได้ร่วมกันประเมินผลความสำเร็จหรือผลลัพธ์ที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรมสาธารณะ ร่วมกันวิพากษ์ข้อดีและข้อจำกัดของการดำเนินการเพื่อปรับปรุงการปฏิบัติกิจกรรมที่เป็นจิตสาธารณะ

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). คุณลักษณะและตัวชี้วัดต่อปัญหาเด็กและเยาวชนไทย. สืบค้นจาก:https://www.dla.go.th/work/e_book/eb1/stan15/p2.pdf. .

กาญจนา นาคสกุล. (ม.ป.ป.). การกำหนดอายุเยาวชน. สืบค้นจากhttp://legacy.orst.go.th/?knowledges

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลขององค์กร. สืบค้นจาก http://www.ifd.or.th

เจษฎา หนูรุ่น. (2561). ปัจจัยจิตลักษณะที่ส่งผลต่อจิตสาธารณะของนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียนสาธิตในสังกัดมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

ชัยวัฒน์ สุธิรัตน์. (2561). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. กรุงเทพฯ: ดวงกมล.

ดุษฎี มัชฌิมาภิโร. (2565). การพัฒนาจิตสาธารณะสำหรับเยาวชนไทย. สกลนคร :สำนักงานบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ธนิดา ทองมีเหลือ และคณะ. (2560). ปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลต่อจิตสาธารณะของนิสิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 13(1), 92-103.

นำโชค อุ่นเวียง. (2564). ศรัทธาและปัญญาในพระพุทธศาสนา. สืบค้นจาก https://www.trueplookpanya.com/ learning/detail/34752.2567.

ปภัส ฉัตรยาลักษณ์ และ จุฑารัตน์ เปลวทอง. (2563). รูปแบบกิจกรรมเสริมสร้างจิตสาธารณะตามหลักการเรียนรู้แบบ Active Learning สำหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่, 11(2, กรกฎาคม – ธันวาคม 2563)

ปุญชรัสม์ ธนภูมิศิริพงษ์. (2562). วันเยาวชนแห่งชาติ. สืบค้นจาก https://www.ubu.ac.th/web/ student/news/17012/

พิมพ์ชนก หงษ์เหาะ และอุไรวรรณ หาญวงค์. (2564). การพัฒนาการจัดกิจกรรมเสริมสร้างคุณลักษณะจิตสาธารณะ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์., 21(4, ตุลาคม – ธันวาคม 2564)

ไพศาล ภู่ไพบูลย์ อังคณา ตติรัตน์ และปนัดดา มีสมบัติงาม.(2562). หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม ม.1. (พิมพ์ครั้งที่ 1) กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.

มนูญพงศ์ ชัยพันธุ์, อนุสรณ์ นามประดิษฐ์ และสุดใจ เขียนภักดี. (2565). จิตสาธารณะกับวิถีชีวิตของบุคคลในยุคศตวรรษที่ 21.วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 8(2, กรกฎาคม - ธันวาคม 2565).

มลธวัฒน์ กิจสวัสดิ์. (2561). การพัฒนาจิตสาธารณะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนนักบุญเปโตร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

มูลนิธิยุวพัฒน์. (2565). เพราะเด็กคืออนาคตของชาติ. สืบค้นจาก https://www.yuvabadhanafoundation.org/th/home/

เมนิลา สุขสูงเนิน และราเชนทร์ นพณัฐวงศกร. (2564). ความเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรมของเด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมสภาเด็กและเยาวชนเขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 21(2, เมษายน - มิถุนายน 2564)

ราวิชญ์ ชัยมาลา และสิริโฉม พิเชษฐบุญเกียรติ. (2566). รูปแบบการสร้างภูมิคุ้มกันในการดำเนินชีวิตของนักศึกษาโครงการโรงเรียนในโรงงานมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 6(2, กรกฎาคม – ธันวาคม 2566).

โรงพยาบาลบุรีรัมย์. (2564). วันเยาวชนแห่งชาติ 2564. สืบค้นจาก https://brh.moph.go.th/ index.php/2019-02-27-04-12-21/553-2564-4.

ลลิตา สามารถ. (2561). พฤติกรรมความรุนแรงของเยาวชนในพื้นที่ตำบลแสนสุข อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา)

วิเชียร ทองน้อย. (2567). ส่งเสริมให้ลูกมีจิตสาธารณะได้อย่างไร. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/536069.

วิทยพัฒนท สีหา. (2561). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับจิตสาธารณะของนิสิตระดับปริญญาตรีมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม)

ศิริกมล นนทะภา. (2560). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม)

ศุภรัตน์ ทองอ่อน. (2560). การศึกษาเปรียบเทียบจิตสำนึกสาธารณะในการอนุรักษ์ทรัพยากรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 3 และปี ที่ 6 ในจังหวัดปราจีนบุรี ที่มีระดับการให้เหตุผลเชิงจริยธรรมต่างกัน. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

สมชาย พิทักษ์วงศ์. (2567). คุณลักษณะของเด็กและเยาวชนไทยที่พึงประสงค์. สุพรรณบุรี: โรงเรียนอู่ทอง.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). แนวทางการพัฒนา วัดและประเมินผล คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ตามหลักสุตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ไสว ภู่ทับทิม. (2554). จิตสาธารณะ: คุณลักษณะของเด็กไทยที่พึงประสงค์. สืบค้นจาก http://km.spnl.net.

เหวง โตจิราการ. (2564). “จุดประกาย...คีต (ดนตรี) เพื่อจิตสาธารณะ.” [ระบบออนไลน์]. สืบค้นจากhttp://www.9dern.com/rsa/view.php?id=110 (13 ธันวาคม 2564).

องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไร่. (2567). จิตสาธารณะคืออะไร. สืบค้นจาก:http://huayrai.go.th/index. php op=articlecenter_detail&art_id=1528&id=9714.

อนุพนธ์ คำปัน และคณะ. (2560). การศึกษาองค์ประกอบของจิตสาธารณะของนิสิตนักศึกษา ในสถาบันอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18 (มกราคม-ธันวาคม 2560).

อัญชลี ยิ่งรักพันธุ.์ (2560). ผลการใช้สถานการณ์จำลองผสานกับเทคนิคการประเมินผลจากสภาพจริงเพื่อพัฒนาจิตสาธารณะของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. (วิทยานิพนธ์ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ