ธนาคารหน่วยกิต: แนวคิด ความเป็นมา สภาพการดำเนินงานและความท้าทายของไทย

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและนำเสนอแนวคิด ความเป็นมา สภาพการดำเนินงานและความท้าทายของระบบธนาคารหน่วยกิตในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษาของประเทศไทย โดยระบบธนาคารหน่วยกิตในประเทศไทยได้รับอิทธิพลจากแนวคิดการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและแนวคิดการรับรองประสบการณ์ที่ผู้เรียนมีมาก่อน มีพัฒนาการความเป็นมา 3 ระยะ ระยะแรกเริ่มต้น  พ.ศ. 2542 - 2561 จากการประกาศกฎหมายการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เน้นการเทียบโอนผลการเรียนภายในสถานศึกษาเป็นหลัก ระยะที่สองตั้งแต่ช่วง พ.ศ. 2561 - 2566 เป็นระยะของการวิจัยและพัฒนารูปแบบ องค์ประกอบ และแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิต และระยะที่สามเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2567 จากการออกประกาศกระทรวงศึกษาธิการเกี่ยวกับการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิต ปัจจุบันโครงสร้างธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษา แบ่งออกเป็น 4 ระดับคือ ธนาคารหน่วยกิตกลาง ธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษา ธนาคารหน่วยกิตระดับจังหวัด และธนาคารหน่วยกิตระดับสถานศึกษา ความท้าทายสำคัญในการดำเนินงานคือ ไม่มีกฎหมายเป็นการเฉพาะ โครงสร้างมีความซับซ้อน และความรู้ความเข้าใจของสาธารณชน