การสังเคราะห์แนวคิดเพื่อการออกแบบสภาพแวดล้อมทางกายภาพสำหรับเด็กปฐมวัย: การวิจัยเชิงเอกสาร
คำสำคัญ:
แนวทางการออกแบบ, สภาพแวดล้อมทางกายภาพ, เด็กปฐมวัยบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงเอกสารครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและสังเคราะห์แนวทางการออกแบบสภาพแวดล้อมทางกายภาพสำหรับเด็กปฐมวัย โดยใช้กระบวนการวิธีวิจัยเชิงเอกสาร ตามแนวของ Scott (1990) ศึกษาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง แบ่งเป็นวรรณกรรมภาษาไทย จำนวน 5 ฉบับ และวรรณกรรมภาษาต่างประเทศ จำนวน 4 ฉบับ ผลการศึกษาสามารถประมวลความรู้ถึงองค์ประกอบของการออกแบบสภาพแวดล้อมทางกายภาพสำหรับเด็กปฐมวัย ประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการจัดพื้นที่ โดยพบว่า ลักษณะของการออกแบบที่คำนึงถึงส่วนใหญ่คือ พื้นที่มีความยืดหยุ่นต่อการจัดกิจกรรมที่หลากหลาย 2) ด้านการตกแต่ง โดยพบว่า ลักษณะของการออกแบบที่คำนึงถึงส่วนใหญ่คือ ใช้สีโทนอ่อนและพื้นที่ตกแต่งเชื่อมโยงกับธรรมชาติ และ 3) ด้านการเลือกเครื่องเรือน โดยพบว่า ลักษณะของการเลือกเครื่องเรือนที่คำนึงถึงส่วนใหญ่คือ เครื่องเรือนมีความแข็งแรง ปลอดภัย ทำความสะอาดง่าย การวิจัยเชิงเอกสารครั้งนี้จะเป็นแนวทางในการวางแผน ออกแบบ ปรับปรุงพื้นที่ของสถานศึกษาเพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2564). คู่มือการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเพื่อเด็กไทยสุขภาพดี. https://apps.hpc.go.th/dl/web/upFile/2021/12-4052-20211206130901/ddd93393299b182eca644ed37997295f.pdf
คณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ. (2561). แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2560 – 2564 (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์ เจ.เอส.การพิมพ์.
จีระพันธุ์ พูลพัฒน์. (2561, 15 มกราคม). ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กต้นแบบ. Pecera Thailand. http://www.pecerathailand.org/2018/01/382.html
ตฤณ หงษ์ใส, อัจฉรีย์ ไกรกิจราษฎร์, และณัฏฐพร จักรวิเชียร. (2563). การจัดสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมต่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารปัญญา, 27(1), 102-111.
ตฤณ หงษ์ใส และอัจฉรีย์ ไกรกิจราษฎร์. (2563). สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาทักษะสมอง EF สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 18(1), 31-49.
นิฤมล วงค์อินพ่อ และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2565). การศึกษาสภาพและแนวทางการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(8), 306-321.
นัฎฐิกา นวพันธุ์. (2560). การออกแบบสถาปัตยกรรมและพื้นที่สำหรับเด็กปฐมวัยตามแนวการสอนแบบมอนเตสซอรี. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล, 25(2), 11-23.
ภูรี สาโคตร์, อริสลา บุญโพธิ์เตี้ย, และมารดารัตน์ สุขสง่า. (2565). รูปแบบสถาปัตยกรรมภายในของศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนกรุงเทพมหานครที่เสริมสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยตามการจัดการเรียนรู้แบบสมองเป็นฐาน. วารสารจันทรเกษมสาร, 28(2), 221-236.
วิศณี ไชยรักษ์ และวิไลวรรณ พานทอง. (2564). แนวทางการจัดพื้นที่ภายในห้องเรียนเด็กปฐมวัยที่ส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรูปที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ. RMUTI Journal, 14(1), 83-102.
วิศณี ไชยรักษ์, ขวัญจิต รัตนวรรณนุกูล, และพงษ์ศักดิ์ ลอยฟ้า (2564). การเสนอแนะแนวทางการออกแบบสถาปัตยกรรมภายในพื้นที่การเรียนการสอนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีศึกษาจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการ คณะสภาปัตยกรรม สจล, 33(2), 86-99.
วีซานา อับดุลเลาะ และ วุฒิชัย เนียมเทศ. (2563). การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 แนวคิด ทฤษฎี และแนวทางปฏิบัติ. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 227-246.
วีนัส ภักดิ์นรา. (2564). การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 15(1), 8-19.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 (พิมพ์ครั้งที่ 1). พริกหวานกราฟฟิค.
อัณศยา พรภัทรนันท์, ฉมาวงศ์ สุริยจันทร์, และศศิลักษณ์ ขยันกิจ. (2566). ข้อพิจารณาการออกแบบสภาพแวดล้อมกลางแจ้งโรงเรียนอนุบาลเพื่อส่งเสริมพัฒนาการของเด็กปฐมวัย. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD), 4, 892-904. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/12605/
Fardlillah, Q., & Suryono, Y. (2019). Physical environment classroom: Principles and design elements of classroom in early childhood education. In Advances in Social Science, Education and Humanities Research (Vol. 296, pp. 120-127). Atlantis Press. https://www.atlantis-press.com/proceedings/icsie-18/55917541
Hussein, M. F., Al-Ayash, A. A., & Hussein, H. F. (2022). The influence of interior design elements on children's learning happiness comfort and growth (Petra Nursery as a case study). International Journal of Mechanical Engineering, 7(1), 68-75.
Iliev, B., & Domljan, D. (2021). The kindergarten interior as an important factor for the healthy development of preschool children. European International Journal of Pedagogics, 3(1), 1-9.
Le, T.-H., & Vu, H. T. H. (2024). Public preschool architecture in Ho Chi Minh City: Assessing the current situation towards the development of children's emotional intelligence. Journal of Science and Technology, 22(11), 83-88
McLeod, S. (2018). Erik Erikson's stages of psychosocial development. Simply psychology, 3(2), 1-3.
Mehrabansehgonbad, Z., Falahatdoost, S., & Mohammadkhani, A. (2019). Requirements of designing a kindergarten based on green architecture [Master's thesis, Islamic Azad University]. https://sciarena.com/storage/models/article/1GMu97Q2GlP1KqJTCsjlReOMrLPmMerdXH7QG88ckd0nAWn2y1T5KD3QibWP/requirements-of-designing-a-kindergarten-based-on-green-architecture.pdf
Scott, J. (1990). A matter of record: Documentary sources in social research. Polity Press.
Siegel, T. J. (n.d.). Quality environments for children. https://www.liifund.org/wp-content/uploads/2011/03/LIIF-Quality_Environments_for_Children-2010.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
