หลักการเยียวยาภายในตามกฎหมายก่อนฟ้องคดีปกครอง: ความสอดคล้องและการนำไปใช้ในกระบวนการอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครองของประเทศไทย
คำสำคัญ:
หลักการเยียวยาภายในตามกฎหมายก่อนฟ้องคดีปกครอง , การอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครอง , พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 , พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์หลักการเยียวยาภายในตามกฎหมายก่อนฟ้องคดีปกครองในระบบกฎหมายมหาชน โดยเปรียบเทียบกับกระบวนการอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครองของประเทศไทย เพื่อพิจารณาความสอดคล้องของกระบวนการอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครองของประเทศไทยกับหลักการเยียวยาภายในตามกฎหมายก่อนฟ้องคดีปกครอง ทั้งนี้ หลักการเยียวยาภายในก่อนฟ้องคดีปกครองมีบทบาทสำคัญในการเปิดโอกาสให้หน่วยงานของรัฐสามารถทบทวนและแก้ไขคำสั่งทางปกครองของตนเองได้ก่อนที่ข้อพิพาทจะเข้าสู่กระบวนการศาล เพื่อเสริมสร้างความสมดุลระหว่างอำนาจรัฐกับสิทธิของประชาชน รวมถึงช่วยลดภาระของศาลและส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารราชการแผ่นดิน ในประเทศไทยพบว่า การอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครองในบางกรณีสอดคล้องกับหลักการเยียวยาภายในตามกฎหมายก่อนฟ้องคดีปกครอง แต่ยังมีลักษณะยืดหยุ่นและไม่เข้มงวดเท่ากับระบบในต่างประเทศ เช่น สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี สาธารณรัฐฝรั่งเศส และประเทศญี่ปุ่น ที่มักกำหนดให้เป็นเงื่อนไขบังคับทั่วไป ยกเว้นในกรณีที่มีเหตุสมควรตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น ผู้เขียนมีความเห็นว่าประเทศไทยควรพัฒนาและปรับปรุงระบบอุทธรณ์ภายในฝ่ายปกครองให้สอดคล้องกับหลักการเยียวยาภายในตามมาตรฐานสากลมากยิ่งขึ้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการบริหาร คุ้มครองสิทธิของประชาชน และลดภาระคดีของศาลปกครองในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
ชาญชัย แสวงศักดิ์. (2545). ศาลปกครองกับกระบวนการยุติธรรมทางปกครอง. สวัสดิการด้านการฝึกอบรม สำนักงานศาลปกครอง. สำนักพิมพ์วิญญูชน.
ชาญชัย แสวงศักดิ์. (2550). คำอธิบายกฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 12). วิญญูชน.
ชาญชัย แสวงศักดิ์. (2567). คำอธิบายกฎหมายจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 15). วิญญูชน.
นรุตม์ พัฒนไพศาลชัย. (2564). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการอุทธรณ์คำสั่งทางปกครองในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539. วารสารกฎหมาย นิติพัฒน์ นิด้า, 10(1), 28-51.
บรรเจิด สิงคะเนติ. (2560). หลักกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมฝ่ายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 4). วิญญูชน.
พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542.
พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539.
Asimow, M. (2011). Administrative law. Foundation Press.
Brown, L. N., & Bell, J. S. (1998). French administrative law. Oxford University Press.
Cane, P. (2011). Administrative law (5th ed.). Oxford University Press.
Craig, P. (2016). Administrative law (8th ed.). Sweet & Maxwell.
Kidana, S. (1998). Judicial review of administrative action in Japan. Pacific Rim Law & Policy Journal, 7(3).
Sutton, L. D. (2003). Exhaustion of administrative remedies: Historical and contemporary analysis. Administrative Law Review, 55(2).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
