การพัฒนาขนมตาวัวตาควายเป็น Soft Power เพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และเศรษฐกิจ ชุมชนลาวครั่ง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
.
คำสำคัญ:
ขนมตาวัวตาควาย , พลังทางวัฒนธรรม , ลาวครั่ง , อัตลักษณ์ชุมชน , เศรษฐกิจชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง “การพัฒนาขนมตาวัวตาควายเป็นซอฟท์พาวเวอร์หรือพลังทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และเศรษฐกิจชุมชนลาวครั่ง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ปัจจุบันของขนมตาวัวตาควายในชุมชนลาวครั่งบ้านโคกด้านการผลิต การบริโภค การจำหน่าย และการสืบทอดองค์ความรู้ 2) วิเคราะห์ศักยภาพของขนมตาวัวตาควายในฐานะพลังทางวัฒนธรรมด้านอัตลักษณ์ เรื่องเล่าทางวัฒนธรรม ความน่าสนใจของผลิตภัณฑ์ และการยอมรับของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 3) ศึกษาผลกระทบของการพัฒนาขนมตาวัวตาควายต่อการส่งเสริมอัตลักษณ์ ความภาคภูมิใจ และเศรษฐกิจของชุมชน และ 4) เสนอแนวทางการพัฒนาขนมตาวัวตาควายให้เป็นพลังทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนที่สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรม วิถีชีวิต และเศรษฐกิจของชุมชนลาวครั่งบ้านโคก โดยการวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 120 คน ด้วยแบบสอบถาม และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้สูงอายุ ผู้ทรงภูมิปัญญา และผู้มีประสบการณ์ทำขนม จำนวน 15 คน ร่วมกับการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ขนมตาวัวตาควายยังคงมีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตของชุมชนลาวครั่งบ้านโคกทั้งด้านการผลิต การบริโภค การจำหน่าย และการสืบทอดองค์ความรู้ โดยผู้บริโภคมีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.73) 2) ขนมตาวัวตาควายมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นพลังทางวัฒนธรรมในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.68) โดยเฉพาะมิติด้านวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์เฉพาะถิ่นของชุมชน 3) การพัฒนาขนมตาวัวตาควายส่งผลเชิงบวกต่อการเสริมสร้างอัตลักษณ์และความภาคภูมิใจของชุมชน ตลอดจนเปิดโอกาสในการสร้างรายได้ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน และ 4) แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนควรบูรณาการการอนุรักษ์ภูมิปัญญาเข้ากับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ การตลาด การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ เพื่อให้ขนมตาวัวตาควายดำรงอยู่เป็นพลังทางวัฒนธรรมของชุมชนได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ. (2567). Thai SELECT. https://www.thaiselect.com/
ปิ่น บุตรี. (2564). “บ้านโคก” ลาวครั่ง มนต์ขลังแห่ง “ผี” อวดวิถี “จักรยานโบราณ”. องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). https://www.dasta.or.th/th/article/305
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). (2563). ลาวครั่ง. ฐานข้อมูลกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย. https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/203/
สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส. (2561). ไทยบันเทิง – อิ่มมนต์รส: สำรับขนมพื้นบ้าน “ตาวัวตาควาย” บ้านโคก [วิดีโอ]. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/program/ArtandCultureThaiPBS/watch/pJWxXP
Bangkok Post. (2024, December 24). Thai PM launches soft power initiative for food sector. https://www.bangkokpost.com/thailand/pr/2926255/thai-pm-launches-soft-power-initiative-for-food-sector
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
East Asia Forum. (2024, April 25). Thailand’s soft power splash requires clarity and coherence. https://eastasiaforum.org/2024/04/25/thailands-soft-power-splash-requires-clarity-and-coherence/
Fàbregues, S., Escalante-Barrios, E. L., Molina-Azorin, J. F., Hong, Q. N., & Verd, J. M. (2021). Taking a critical stance towards mixed methods research: A cross-disciplinary qualitative secondary analysis of researchers’ views. PLOS ONE, 16(7), e0252014. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0252014
Georgia Political Review. (2024). Serving diplomacy on a plate: How Thailand’s gastrodiplomacy spreads influence through Pad Thai. https://georgiapoliticalreview.com/serving-diplomacy-on-a-plate/
Green, G. P., & Dougherty, M. L. (2008). Localizing linkages for food and tourism: Culinary tourism as a community development strategy. Community Development, 39(3), 148–158. https://doi.org/10.1080/15575330809489674
Krajangchom, S., & Srichai, P. (2023). Tourism model of Lampang cultural and ceramic city. Journal of Thai Hospitality and Tourism, 18(1), 71–83. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/tourismtaat/article/view/256091
Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage.
Luša, Đ., & Jakešević, R. (2017). The role of food in diplomacy: Communicating and “winning hearts and minds” through food. Media Studies, 8(16), 99–119. https://doi.org/10.20901/ms.8.16.7
Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
Nye, J. S. (2008). Public diplomacy and soft power. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 616(1), 94–109. https://doi.org/10.1177/0002716207311699
Thai Impact. (n.d.). Kitchen of the world: Thailand’s global food ambition & progress. Retrieved June 19, 2026, from https://www.thaiimpact.com/kitchen-of-the-world/
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.