การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา และประเมินรูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Researchดำเนินการ 3 ระยะ โดยระยะที่ 1 วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (EFA) จากกลุ่มตัวอย่าง 413 โรงเรียน ระยะที่ 2 วิเคราะห์ความต้องการจำเป็น (PNI modified) และตรวจสอบความเหมาะสมผ่านการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ และระยะที่ 3 ประเมินด้วยการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ (Connoisseurship)ผลการวิจัย พบว่า
- การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ส่วนหลัก คือ หลักการ วัตถุประสงค์ องค์ประกอบทั้ง 6 ด้าน กระบวนการบริหารจัดการตามกรอบแนวคิด 7S Model และการประเมินผลรูปแบบ ครอบคลุมด้านกลยุทธ์ โครงสร้าง ระบบ ค่านิยมร่วม รูปแบบการบริหาร บุคลากร และทักษะ พร้อมกระบวนการประเมินผล 6 ด้าน
- ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่า รูปแบบมีความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางและต้นแบบในการพัฒนาการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา และสามารถประยุกต์ใช้กับสถานศึกษาขั้นพื้นฐานอื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเสมอภาคทางการศึกษา. (2562). รายงานสถานการณ์โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
กิติมา จารุธีระพันธ์. (2552). ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองนักเรียนในการจัดการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสมุทรปราการ เขต 1. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม, 5(2), 89-102.
ชูชาติ พ่วงสมจิ. (2567). การบริหารความเสี่ยงของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 14(1), 145-159.
ธารง จั่นฤทธิ์. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. วารสารวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 23(1), 226-230.
นงลักษณ์ เรือนทอง. (2563). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในภาคเหนือเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
นงลักษณ์ วิรัชชัย และรุ่งเรือง สุขาภิรมย์. (2561). การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชนเพื่อสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 3(6), 78-92.
นิตยา แสงสว่าง. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในภาคเหนือตอนบน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
นิพนธ์ สิริวิทย์. (2565). การจัดการความปลอดภัยในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา: ความท้าทายและแนวทางการพัฒนา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(2), 112-126.
นิเวศน์ วงศ์สุวรรณ. (2560). การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาสถานศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นุตประวีณ์ ภัครวัฒน์อังกูร. (2568). การพัฒนาองค์ประกอบของการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความปลอดภัยของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์, 26(1), 15-28.
บุญชม ศรีสะอาด. (2557). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
ประภาพร สุขพูล. (2563). รูปแบบการบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].
พชฏ นรสิงห์ และคณะ. (2568). รูปแบบการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 33(2), 256-272.
พรทิพย์ สุวรรณภูมิ. (2564). สภาพปัญหาและแนวทางการพัฒนาความปลอดภัยในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในจังหวัดเชียงราย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย].
พระมหาสุชาติ ธมฺมกาโม (ปิติ). (2561). การพัฒนารูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ในเขตปกครองคณะสงฆ์ ภาค 13 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].
มาลี อุ่นใจ. (2564). การประยุกต์ใช้หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมในการพัฒนาความปลอดภัยของโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารครุศาสตร์, 49(3), 134-148.
วิชุดา หรรษาจารุพันธ์. (2564). การบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมความปลอดภัยในสถานศึกษา กรณีศึกษาโรงเรียนในจังหวัดลำปาง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง].
สมชาย ใจดี. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในเขตพื้นที่สูง จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
สมพร เพชรสงค์. (2563). ผลของการบริหารแบบมีส่วนร่วมต่อความปลอดภัยในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 21(1), 67-81.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). รายงานสถิติการเกิดเหตุไม่ปลอดภัยในสถานศึกษาประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). นโยบายและแนวทางการสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. พริกหวานกราฟฟิค.
สุระพล วังมี. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างการตรวจสอบจุดเสี่ยงกับอัตราการเกิดอุบัติเหตุในสถานศึกษา. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 36(2), 78-89.
สุวิมล ตรีภพ. (2565). รูปแบบการบริหารความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
อดิศร ดีปานธรรม. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการด้านความปลอดภัยแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
Anderson, M., & Miller, S. (2565). Digital safety management in rural Australian schools: A participatory approach. Journal of Educational Technology & Society, 25(2), 73-88.
Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. Free Press.
Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. National Bureau of Economic Research.
Burns, T., & Stalker, G. M. (1961). The management of innovation. Tavistock Publications.
Chen, L., & Wong, K. (2022). Community participation in school safety: A comparative study of mountain schools in China and Nepal. International Journal of Educational Development, 88, 85-97.
Galbraith, J. R. (2014). Designing organizations: Strategy, structure, and process at the business unit and enterprise levels (3rd ed.). Jossey-Bass.
Garcia, M., Rodriguez, A., & Santos, P. (2022). Safe school travel in Peru's mountainous regions: A participatory safety management approach. Transport Policy, 118, 143-156.
Huffman, J. B. (2003). The role of shared values and vision in creating professional learning communities. NASSP Bulletin, 87(637), 21-34.
Johnson, R., Smith, M., & Williams, T. (2022). School safety through participatory management in rural schools. Journal of School Safety, 21(3), 115-127.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business School Press.
Kim, S., & Park, J. (2022). Collaborative safety models for multicultural schools in South Korea. Asia Pacific Education Review, 23(1), 64-78.
Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. McGraw-Hill.
Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. Free Press.
Paci-Green, R., Varchetta, A., McFarlane, K., Iyer, P., & Goyeneche, M. (2020). Comprehensive school safety policy: A global baseline survey. International Journal of Disaster Risk Reduction, 44, Article 101399.
Partnership for the Future of Learning. (2018, August 23). Community schools: A whole-child framework for school improvement.
Peters, T. J., & Waterman, R. H., Jr. (1982). In search of excellence: Lessons from America's best-run companies. Harper & Row.
Rodriguez-Fernandez, J. M., Martinez, L., & Castro, F. (2022). Participatory approaches to drug prevention in Colombian schools. Substance Use & Misuse, 57(6), 85-92.
Save the Children. (2560). Comprehensive school safety framework.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). Jossey-Bass.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Toikka, T., & Tarnanen, M. (2024). Developing shared vision in merging schools: A Finnish case study. School Leadership & Management, 44(2), 156-174.
UNESCO. (2021). Whole school safety approach: Guidelines for comprehensive safety in education. UNESCO Publishing.
Waterman, R. H., Jr., Peters, T. J., & Phillips, J. R. (1980). Structure is not organization. Business Horizons, 23(3), 14-26.
Yamamoto, H., & Takahashi, K. (2022). Building resilience in Japanese schools in disaster-prone areas: A mixed methods study. Disaster Prevention and Management, 31(2), 198-205