แนวทาง แนวทางการลดความเครียดของนักเรียนโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา อุบลราชธานี–อำนาจเจริญ สหวิทยาเขตวาริน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของความเครียดของนักเรียน 2) ศึกษาวิธีการลดความเครียดโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 และ 3) เสนอแนวทางการลดความเครียดของนักเรียนโดยใช้หลักพรหมวิหาร ๔ เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีพหุระยะ ดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันของความเครียดของนักเรียน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียน จำนวน 379 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามและทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 ศึกษาวิธีการลดความเครียดโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 3 เสนอแนวทางการลดความเครียดของนักเรียนโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 โดยสรุปผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน และผลการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เสนอแนวทางการลดความเครียดของนักเรียนโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของความเครียดของนักเรียนโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และรายด้านอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ความเครียดทางจิตใจ/อารมณ์ รองลงมา คือ ความเครียดโดยรวม/ความวิตกกังวล และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ความเครียดทางสังคม/การเรียน 2) วิธีการลดความเครียดของนักเรียน ได้แก่ ด้านความเครียดทางร่างกาย ครูควรจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสม ไม่กดดัน ส่งเสริมการพักผ่อน และดูแลสุขภาพของนักเรียน ด้านความเครียดทางจิตใจ/อารมณ์ ควรสร้างบรรยากาศที่อบอุ่น รับฟัง ให้คำปรึกษา และเสริมสร้างกำลังใจ ด้านความเครียดทางสังคม/การเรียน ควรส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดี ลดการแข่งขัน และสร้างความยุติธรรมในห้องเรียน และด้านความเครียดโดยรวม/ความวิตกกังวล ควรสนับสนุนการวางแผนชีวิต การคิดเชิงบวก และการมีสติในการเผชิญปัญหา 3) แนวทางการลดความเครียดของนักเรียนโดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 มีดังนี้ ด้านร่างกาย ควรจัดกิจกรรมที่เหมาะสม ส่งเสริมสุขภาพและการพักผ่อน ด้านจิตใจ/อารมณ์ ควรสร้างบรรยากาศที่เป็นมิตร ให้คำปรึกษา และเสริมสร้างความมั่นใจ ด้านสังคม/การเรียน ควรส่งเสริมความร่วมมือ ความสามัคคี และความยุติธรรม และด้านความเครียดโดยรวม ควรสนับสนุนการวางแผนชีวิต การตั้งเป้าหมาย และการฝึกสติ ทั้งนี้ การบูรณาการหลักเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขาในทุกด้าน จะช่วยให้นักเรียนสามารถลดความเครียดและพัฒนาตนเองได้อย่างเหมาะสม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2566). รายงานสุขภาพจิตเด็กและเยาวชนไทย พ.ศ. 2566. กระทรวงสาธารณสุข.
กฤติยา แก้วมณี. (2563). แนวทางการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อแก้ปัญหาความเครียดด้านการเรียนของนักเรียนมัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานคร. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 15(1), 1–10.
นิดา ลิ้มสุวรรณ. (2564). การศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับความเครียดของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 66(1), 53–68.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ปัญญภรณ์ ธนกรนุวัฒน์. (2566). ความเครียดของกลุ่มนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่กำลังจะสอบเข้ามหาวิทยาลัยปี 2566 (TCAS 66). วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5(4), 53–59.
ประทีป กาลเขว้า. (2564). ความเครียดและการจัดการความเครียดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนภูเวียงวิทยาคม อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น. วารสารทันตาภิบาล, 32(1), 38–51.
ประภัสสร พิพัฒน์เจริญ. (2565). ภาวะเครียดและการจัดการทางอารมณ์ในนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารจิตวิทยาเพื่อการศึกษา, 5(2), 45–59.
พระมหาธนวัฒน์ อินทะสิริ. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้เชิงพุทธจิตวิทยาเพื่อลดความเครียดของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สันติ เมืองแสง, และ พระรัตนมุนี (ปุณณมี วิสารโท). (2566). สังคมศึกษาวิถีพุทธ: การประยุกต์หลักธรรมในการเรียนรู้เพื่อลดความเครียดของนักเรียน. วารสารนวพุทธศาสตร์, 2(2), 60–72.
ธวัชชัย เอกสันติ และคณะ. (2566). ระดับความเครียดและการจัดการความเครียดเกี่ยวกับการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 24(3), 18–31.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. Harper & Row.
