ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีปอยต้นหอลมของ กลุ่มชาติพันธุ์ไตใหญ่อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประเพณีปอยต้นหอลม จังหวัดแม่ฮ่องสอน      2) หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีปอยต้นหอลมของกลุ่มชาติพันธุ์ไตใหญ่อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน และ 3) วิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีปอยต้นหอลมของกลุ่มชาติพันธุ์ไตใหญ่อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผ่านการศึกษาข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลจำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1) ประเพณีปอยต้นหอลม จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่า ประเพณีปอยต้นหอลมเป็นพิธีกรรมโบราณที่มีรากฐานมาจากพระพุทธศาสนา มีการสร้างต้นหอลมที่ประดับตกแต่งด้วยศิลปวัฒนธรรมไตใหญ่ และจัดกิจกรรมทางศาสนา เช่น การเทศนาธรรมและบูชาธาตุทั้งสี่

2) หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีปอยต้นหอลมของกลุ่มชาติพันธุ์ไต อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่า หลักพุทธธรรมที่ปรากฏเด่นชัดคือ สาราณียธรรม 6 ประการ ได้แก่ เมตตากายกรรม เมตตาวจีกรรม เมตตามโนกรรม สาธารณโภคี ศีลสามัญเสมอกัน และทิฏฐิสามัญเสมอกัน

3) วิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีปอยต้นหอลมของกลุ่มชาติพันธุ์ไต อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบว่า มีหลักธรรมเรื่องการให้ทาน การรักษาศีล การฝึกภาวนา อิทธิบาท 4 ความสามัคคี และหลักอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคำสอนทางพระพุทธศาสนากับวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง ประเพณีปอยต้นหอลมจึงเป็นศาสนพิธีพื้นบ้านที่แสดงถึงความศรัทธาและความร่วมมือของชุมชนไตใหญ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนอย่างยั่งยืน