การศึกษาคุณค่าใบเสมาเพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ด้านพุทธจริยธรรม ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

                บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาคุณค่าความสำคัญและหลักพุทธจริยธรรมในใบเสมาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการเรียนรู้จากใบเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 3) เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนรู้หลักพุทธจริยธรรมที่ปรากฏในใบเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้วิธีการวิจัยแบบศึกษาเอกสารที่ปรากฏถึงเรื่องหลักหินใบเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตั่งแต่ยุคสมัยทวารวดี โดยเป็นการวิเคราะห์ใบเสมาด้วยหลักพุทธจริยธรรม

                ผลการวิจัยพบว่า 1) คุณค่าความสำคัญและหลักพุทธจริยธรรมในใบเสมาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จะเห็นได้ว่าหลักหินที่เป็นใบเสมาจะมีความเชื่อมโยงเกี่ยวกับหลักในการดำเนินชีวิต และความเชื่อในท้องถิ่น พร้อมแฝงรูปแบบการสอนในการทำคุณงามความดีผ่านหลักหิน และรูปที่ปรากฏในหลักหินตามสถานที่ต่างทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) รูปแบบการเรียนรู้จากใบเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นการศึกษาถึงการนับถือในเรื่องศาสนาต่าง ๆ ที่มีความหลากหลายของพิธีกรรม และวิธีการสอนของคนโบราณที่มีความประสงค์ในการแสดงออกถึง ความรู้ในเรื่องของหลักธรรมคำสอนต่าง ๆ ที่มีในยุคสมัยนั้น ๆ และบอกถึงคุณค่าที่จะต้องปฏิบัติตามด้วยความเคารพ ในด้านรูปธรรมและนามธรรมที่ปรากฏในหลักหินเสมา 3) จากการศึกษาใบเสมาที่ปรากฏตามแหล่งต่างในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อสร้างกระบวนการในพัฒนารูปแบบการเรียนรู้หลักพุทธจริยธรรมที่ปรากฏในใบเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดังนั้นคุณค่าความสำคัญทางหลักพุทธจริยธรรมที่ปรากฏในใบหินเสมาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จึงถือได้ว่าเป็นการแสดงถึงหลักพุทธจริยธรรม ที่ต้องอนุรักษ์และพัฒนาเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ในเรื่องของจริยธรรม แล้วพัฒนาให้เป็นรูปแบบการศึกษาในทางด้านรูปธรรม และนามธรรมในการส่งต่อความรู้ให้แก่เยาวชนรุ่นหลังตามลำดับต่อไป