การใช้กระบวนการจัดการความรู้ใน การดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา
คำสำคัญ:
กระบวนการจัดการความรู้, ประกันคุณภาพการศึกษา, การศึกษาพยาบาลบทคัดย่อ
บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการใช้กระบวนการจัดการความรู้ รวมถึงปัจจัยความสำเร็จของกระบวนการจัดการความรู้ในการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่ ทั้งนี้กระบวนการจัดการความรู้คือการรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในองค์กร ซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสารมาพัฒนาให้เป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้ และพัฒนาตนเอง รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านกระบวนการดำเนินงานตามขั้นตอนของกระบวนการจัดการความรู้ ได้แก่ การบ่งชี้ความรู้ สร้างและแสวงหาความรู้ จัดความรู้ให้เป็นระบบ ประมวลและกลั่นกรองความรู้ เข้าถึงความรู้ แบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ และการเรียนรู้ โดยเป้าหมายการจัดการความรู้เพื่อพัฒนางานให้มีคุณภาพและผลสัมฤทธิ์ยิ่งขึ้น พัฒนาคนให้มีศักยภาพ และพัฒนาฐานความรู้ขององค์กรหรือหน่วยงาน ผลการถอดบทเรียนการใช้กระบวนการจัดการความรู้ในการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่ พบว่า ปัจจัยที่ทำให้การดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาประสบความความสำเร็จ คือ ผู้บริหารองค์กร เป็นแบบอย่างที่ดีในการสร้างบรรยากาศการแบ่งปันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หน่วยงานมีช่องทางการสื่อสารที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ และมีเครื่องมือการจัดการความรู้หลากหลาย ได้แก่การใช้แบบฟอร์มติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาที่ประยุกต์มาจาก SECI model และการใช้แบบฟอร์มการสรุปสาระการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ส่วนประเด็นที่ต้องพัฒนาในการดำเนินงานของงานประกันคุณภาพการศึกษา ได้แก่ การสร้างแรงจูงใจในการเตรียมการ การพัฒนาเครื่องมือการจัดการความรู้ การพัฒนาคู่มือการดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา การพัฒนารูปแบบการประเมินผลเชิงคุณภาพ และการยกย่องชมเชยและให้รางวัล โดยแนวทางดังกล่าวจะนำผลสู่การพัฒนางานประกันคุณภาพการศึกษาให้มีคุณภาพและผลสัมฤทธิ์ยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และพัฒนาคุณภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่. (2561). แผนพัฒนาคุณภาพและปรับปรุงแก้ไข (Improvement plan). เชียงใหม่: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่.
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และพัฒนาคุณภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่. (2561). แผนพัฒนาคุณภาพและปรับปรุงแก้ไข (Improvement plan). เชียงใหม่: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่.
งานพัฒนาคุณภาพและจัดการความรู้ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่. (2563). คู่มือการดำเนินการจัดการความรู้ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่ ประจำปีงบประมาณ 2563. เชียงใหม่: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่.
ดุจแข วงษ์สุวรรณ และคณะ. (2552). การจัดการความรู้ในหน่วยงานของมหาวิทยาลัยมหิดล. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ประสิทธิชัย พิบูลรัตน์. (2560). การเปลี่ยนผ่านของการจัดการความรู้. วารสารวิชาการ กสทช, 2(2017), 116-133.
พรพิมล หรรษาภิรมย์โชค. (2550). การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้สำหรับหน่วยงานภาครัฐ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก. หน้า 124-128 ( 1 พฤษภาคม 2562).
ยุภาพร ทองน้อย และมุกดา ดวงพิมพ์. (2561). การจัดการความรู้มุ่งสู่นวัตกรรมบริการในยุค Library of Thing. วารสารข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค, 5(2), 159-168.
วิจารณ์ พานิช. (2548). การจัดการความรู้กับการบริหารราชการไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม.
วิจารณ์ พานิช. (2557). การจัดการความรู้กับการบริหารราชการแนวใหม่. สถาบันสงเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม. เรียกใช้เมื่อ 1 พฤษภาคม 2563 จาก http://123.242.165.136/document_file/Article/N0001528/1097206195-1.pdf
วิจารณ์ พานิช. (2559). ขอบฟ้าใหม่ในการจัดการความรู้. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันส่งเสริม การจัดการความรู้เพื่อสังคม.
วิทยาลัยเครือข่ายภาคเหนือในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก. (2562). คู่มือแบบตรวจสอบคุณภาพ Internal Audit Form ในวิทยาลัยเครือข่ายภาคเหนือในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก. ใน โครงการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติที่ดีด้านการประกันคุณภาพการศึกษาด้วยกระบวนการจัดการความรู้ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชะนี นครลำปาง ร่วมกับวิทยาลัยเครือข่ายภาคเหนือในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก. วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชะนี นครลำปาง.
วิไลเลิศ เขียววิมล และคณะ. (2554). ศึกษาสถานการณ์การดำเนินการจัดการความรู้ของวิทยาลัยในสังกัด พระบรมราชชนกกระทรวงสาธารณสุข. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 21(1), 96-105.
วีระพร วงษ์พานิช และสุเทพ ลิ่มอรุณ. (2555). ปัจจัยองค์กรในการจัดการความรู้ที่ส่งผลต่อการจัดการความรู้เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 4(1), 237-246.
ศันสนีย์ จะสุวรรณ์. (2550). การพัฒนารูปแบบองค์การแห่งการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ. ใน ดุษฏีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงาน กพร. และสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ. (2548). คู่มือการจัดการความรู้: จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. เรียกใช้เมื่อ 1 พฤษภาคม 2563 จาก http://203.157.7.7/KM/blog/myfile/1354851866.pdf
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2552). การจัดการความรู้. กรุงเทพมหานคร: ก.พลพิมพ์ จำกัด.
สิทธิพร ชุลีธรรม และคณะ. (2561). รูปแบบการจัดการความรู้เพื่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสารการบริหารปกครอง, 7(1), 129-150.
สุกิจ ทองพิลา. (2560). ความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการความรู้ของอาจารย์วิทยาลัยสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 10(3), 83-97.
อรวรรณ น้อยวัฒน์. (2556). มุมการจัดการความรู้. เรียกใช้เมื่อ 5 พฤษภาคม 2563 จาก https://www.stou.ac.th/Schools/Shs/booklet/book56_4/km.html
Ebrahim, M. et al. (2011). Development of Conceptual Framework for Knowledge Management Process. Journal of Modern Accounting and Auditing, 7(8), 864-877.
Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The Knowledge Creating Company. Retrieved May 1 , 2020, from https://books.google.co.th/bookshl=th&lr=&id=tmziBwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA3&ots=pcaBPYEAE&sig=kMO_PSMJgbYeLDXni2xaQR5LsTM&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
Ruggles, R. (1997). Knowledge Management Tools. London: Routledge.





