บทบาทของสำนักสันติอโศกในการเคลื่อนไหวทางสังคม

บทคัดย่อ

            บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของสำนักสันติอโศกในการเคลื่อนไหวทางสังคม นับตั้งแต่การเป็นกลุ่มที่มีส่วนร่วมสนับสนุน พล.ต.จำลอง ศรีเมือง  ในการเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 จนถึงช่วงวิกฤติการณ์การเมืองไทย โดยศึกษาจากเอกสารเป็นหลัก ผลการศึกษาพบว่าสำนักสันติอโศกไม่มีสถานะเป็นองค์กรทางพุทธศาสนาที่ได้รับการรับรองจากรัฐและคณะสงฆ์ไทย ซึ่งสถานะเช่นนี้ทำให้สำนักสันติอโศกสามารถดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างเป็นอิสระทั้งกิจกรรมทางศาสนา และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสังคม สำนักสันติอโศกได้ดำเนินกิจกรรมทางสังคมโดยเป็นกลุ่มเคลื่อนไหวทางสังคมที่มีสมณะโพธิรักษ์เป็นเจ้าสำนัก สำนักสันติอโศกมีการจัดโครงสร้างองค์กรอย่างเป็นระบบ มีการประกอบพิธีกรรม ประเพณี เทศกาลต่าง ๆ ทำให้สามารถสร้างอุดมการณ์ทั้งทางศาสนาและอุดมการณ์ทางสังคมต่าง ๆ ในลักษณะพุทธศาสนาแบบอโศก การเคลื่อนไหวทางสังคมหลายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคมไทย เกิดขึ้นจากการที่สมาชิกสำนักสันติอโศกรวมตัวกันเป็นองค์กรที่ดำเนินกิจกรรมทางศาสนาควบคู่ไปกับการดำเนินกิจกรรมการเคลื่อนไหวทางสังคม มีการจัดตั้งขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมที่เข้มแข็งอย่างเป็นระบบ มีรูปแบบและลักษณะของการเคลื่อนไหวที่เป็นเครือข่ายชาวอโศกที่กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย _{ผนวกกับพลังของเครือข่ายพันธมิตรแนวร่วมที่ชาวอโศกมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคล} ชุมชน ตลอดจนกลุ่มผลประโยชน์ทางการเมืองต่าง ๆ ที่มีแนวทางเดียวกัน โดยมีจุดประสงค์ของขบวนการ คือ ต้องการเปลี่ยนแปลงสังคมไทยให้เป็นไปตามเป้าหมายของกลุ่มตน ซึ่งการสร้างเครือข่ายทางสังคมทำให้การเคลื่อนไหวของสำนักสันติอโศกเกิดประสิทธิผลมากกว่าการเคลื่อนไหวเพียงลำพังเฉพาะกลุ่ม